Mỗi năm, khoảng 1/50.000 trẻ em được chẩn đoán mắc hội chứng thận hư. Tình trạng này thường xuất hiện đầu tiên ở trẻ trong khoảng 2 - 5 tuổi. Hội chứng thận hư ở trẻ em mang theo nhiều rủi ro nguy hiểm, vì vậy, cha mẹ cần phát hiện ngay những dấu hiệu ban đầu và đưa trẻ đến viện ngay lập tức để tránh tình trạng biến chứng.

Hội chứng thận hư là tình trạng mất lượng lớn protein, đặc biệt là albumin, qua nước tiểu. Lượng albumin mất này đủ để gây giảm protein trong máu. Protein có vai trò giữ nước trong mạch máu, khi protein máu thấp, nước thoát từ mạch máu ra mô kẽ, gây phù ở các vùng khác nhau của cơ thể như mắt, bụng, 2 chi dưới và bìu.

Khi albumin và một số loại protein kháng thể bị mất qua nước tiểu, trẻ mắc hội chứng thận hư có nguy cơ cao về nhiễm trùng do mất protein. Ngoài ra, yếu tố chống đông máu cũng có thể mất đi, tuy hiếm khi xảy ra. Điều này có thể xuất hiện trong trường hợp đặc biệt khi trẻ mệt mỏi và tiêu chảy, dẫn đến tình trạng mất nước nặng.

Nguyên nhân gây hội chứng thận hư vẫn là một bí ẩn, có thể liên quan đến sự không bình thường của hệ thống miễn dịch. Hầu hết các trường hợp hội chứng thận hư ở trẻ em là không có nguyên nhân rõ ràng, chiếm 90% ở độ tuổi 1-10. Bệnh không lây từ người này sang người khác và rất hiếm khi cả gia đình có nhiều trẻ đều mắc hội chứng thận hư, trừ khi do đột biến gen hiếm.

Bác sĩ sẽ kiểm tra huyết áp, đo chiều cao và cân nặng của trẻ. Sau đó, trẻ sẽ thực hiện xét nghiệm máu và nước tiểu để đặt chẩn đoán. Quá trình lấy máu không quá nhiều, và cơ thể sẽ tái tạo nhanh chóng để bù đắp lượng máu đã lấy.

Nếu chẩn đoán là hội chứng thận hư, bác sĩ có thể kê đơn steroid như Prednisone hoặc Prednisolone. Đa số trẻ (80%) sẽ phản ứng tích cực trong vòng 2 tuần đầu tiên, giảm protein trong nước tiểu và phù.

Đối với trẻ có triệu chứng phù, bác sĩ có thể kê thêm thuốc lợi tiểu. Trong trường hợp nặng, trẻ có thể cần nhập viện để điều trị và thường được truyền albumin để giảm phù.

Tác dụng phụ của điều trị hội chứng thận hư ở trẻ em

Việc sử dụng Prednisone/Prednisolone trong thời gian ngắn ít gặp tác dụng phụ. Một số tác dụng có thể xuất hiện như tăng cân, thay đổi tâm trạng, tăng huyết áp, tăng đường huyết, và kích thích dạ dày.

Chất khoáng trong xương có thể giảm nhẹ, nhưng trẻ không thường xuyên gặp vấn đề xương. Sau khi trẻ thuyên giảm, chế độ dinh dưỡng nên tập trung vào thức ăn năng lượng thấp như rau củ và hoa quả thay vì thực phẩm năng lượng cao như khoai tây chiên, bánh, bánh quy.

Tiêm vaccine cho trẻ mắc hội chứng thận hư

Trẻ mắc hội chứng thận hư nên tiêm tất cả các loại vaccine theo lịch tiêm chủng, trừ những loại vaccine sống như thủy đậu, sởi, lao... trong thời kỳ dùng steroid hoặc thuốc ức chế miễn dịch khác. Việc tiêm phòng có thể thực hiện sau 1 tháng dừng điều trị hoặc giảm liều. Tuy nhiên, cha mẹ nên thảo luận với bác sĩ trước khi tiêm phòng cho trẻ.

Theo dõi tại nhà cho trẻ mắc hội chứng thận hư

Việc kiểm tra nước tiểu buổi sáng bằng que thử giúp phụ huynh theo dõi bệnh tình. Không cần thử mỗi ngày, nhưng nên thực hiện mỗi 1 - 2 ngày sau khi trẻ dùng steroid trong vòng 7 ngày hoặc khi trẻ cảm thấy khỏe hơn. Kết quả nước tiểu âm tính 3 ngày liên tiếp chứng tỏ bệnh thuyên giảm. Việc này giúp giảm nguy cơ tái phát bệnh.

Trong trường hợp trẻ tái phát bệnh, cha mẹ nên đưa trẻ đến thăm bác sĩ ngay khi trẻ có một số triệu chứng như sốt, đau bụng, sưng ở tay chân hoặc đau. Nếu xét nghiệm nước tiểu của trẻ cho thấy protein niệu 3+ trong 3 ngày liên tiếp, đó là dấu hiệu tái phát hội chứng thận hư. Cha mẹ nên đưa trẻ đến bác sĩ để bắt đầu lại liệu pháp với liều prednisone/prednisolone 2mg/kg/ngày cho đến khi trẻ thuyên giảm. Khi que thử nước tiểu không còn protein hoặc chỉ còn vết trong 3 ngày, liều prednisone sẽ được giảm theo hướng dẫn của bác sĩ. Nếu protein niệu chỉ xuất hiện trong 1 hoặc 2 ngày mà không có phù, trẻ có thể không cần phải dùng Prednisone và hiện tượng này thường tự giải quyết. Đối với trẻ tiếp xúc với người bị thủy đậu, cần chú ý đưa trẻ đến thăm bác sĩ trong vòng 24 giờ sau tiếp xúc. Trong quá trình điều trị bằng Prednisone, trẻ cần tăng liều khi ốm, nên cha mẹ cần tham khảo ý kiến bác sĩ nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào của con.