1. Viêm họng ở trẻ em - nguyên nhân và triệu chứng
1.1. Viêm họng ở trẻ em là gì?
Viêm họng là phản ứng sinh lý của cơ thể để bảo vệ trước sự xâm nhập của các tác nhân gây hại nhưng viêm với mức độ nghiêm trọng sẽ làm hại đến các hệ cơ quan. Viêm họng cũng như vậy, là hiện tượng xảy ra khi họng chịu sự tấn công của các tác nhân gây hại như: virus, vi khuẩn, chấn thương, dị vật, hóa chất độc hại,... Bệnh lý này có xu hướng sưng lên, gây đau rát, đỏ,... cổ họng làm cho hoạt động hít thở và nuốt gặp khó khăn.

Viêm họng ở trẻ em thường được gây ra bởi virus và vi khuẩn
Với trẻ nhỏ, vì sức đề kháng yếu và hệ hô hấp chưa hoàn thiện, các tác nhân gây hại có thể tấn công dễ dàng hơn và gây ra viêm họng nhiều hơn so với người lớn. Ngoài ra, trẻ nhỏ, với tính hiếu động, nếu vô tình nuốt phải vật lạ hoặc bị vướng dị vật trong họng và đường thở, cũng có thể gây ra viêm họng.
1.2. Nguyên nhân viêm họng ở trẻ em
Các nguyên nhân phổ biến gây ra viêm họng ở trẻ em bao gồm:
- Sự xâm nhập của virus và vi khuẩn.
- Viêm họng do kích thích: bắt nguồn từ việc họng bị khô và ho, làm tổn thương và kích thích niêm mạc họng.
- Nguồn gốc của viêm họng có thể là việc nuốt phải các vật như đồ chơi, hạt trái cây, hoặc xương cá,...
- Nuốt phải chất hóa học độc hại.
- Sự rối loạn trong hệ miễn dịch do mắc phải các bệnh hệ thống (hiếm gặp).
- Bệnh lý ở các cơ quan khác: viêm tai giữa, nướu răng bị áp xe,...
- Tâm lý: một số trẻ thường bị căng thẳng, lo lắng, hay giận dữ,... điều này có thể làm cho trẻ nuốt hoặc gặp khó khăn khi nuốt và cũng là một yếu tố gây ra viêm họng.
1.3. Triệu chứng viêm họng ở trẻ em
Viêm họng ở trẻ em thường xuất hiện với các triệu chứng sau:
- Ho kèm cảm giác ngứa, đau rát họng, có đờm hoặc không.
- Sự sưng đỏ khi soi cổ họng.
- Ban đầu ít ho nhưng sau 2 - 3 ngày sẽ có nhiều ho hơn, thường xuất hiện vào buổi tối và sáng sớm.
- Ngạt mũi, chảy nước mũi trong và loãng.
- Sốt cao, kéo dài từ 5 đến 7 ngày, có thể xuất hiện sốt đột ngột.
- Có hạch ở cổ, thường nằm bên cạnh hàm.
Một số trẻ có thể xuất hiện các dấu hiệu như nôn mửa, khàn giọng, không muốn ăn, hay khóc nhiều, mệt mỏi,...

Các dấu hiệu gợi ý cho bệnh viêm họng ở trẻ em
2. Xử trí bệnh viêm họng ở trẻ em như thế nào?
2.1. Theo dõi tại nhà
Khi phát hiện trẻ có các dấu hiệu viêm họng như đã nêu, phụ huynh nên cho con nghỉ học để theo dõi sức khỏe và tránh lây lan bệnh cho các trẻ khác. Cần theo dõi kỹ lưỡng các dấu hiệu bất thường về tiểu tiện, đại tiện, ăn uống, và tình trạng vui chơi của trẻ.
Các bậc phụ huynh nên ghi chú lại các thời điểm mà trẻ phát hiện dấu hiệu bất thường để cung cấp thông tin cho bác sĩ khi đưa trẻ đến khám bác sĩ Tai mũi họng. Trong thời gian theo dõi sức khỏe tại nhà, cần đảm bảo trẻ ở trong môi trường sạch sẽ, thoáng đãng và ấm áp.
2.2. Can thiệp y tế
Viêm họng ở trẻ em thường xảy ra ở trẻ dưới 3 tháng tuổi kèm theo sốt, trong trường hợp này cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ nhi khoa để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Ngoài ra, phụ huynh cần chú ý phát hiện những tình trạng nguy hiểm cần can thiệp y tế như: trẻ ngủ nhiều hơn bình thường, từ chối bú, sốt từ 38 độ C trở lên, sốt không hạ mặc dù đã dùng thuốc hạ sốt, khó mở miệng, khó nuốt, có nước dãi nhiều, sưng vùng cổ, thở rít, thở khò khè, hoặc khó thở,... Đặc biệt, nếu bất kỳ triệu chứng nào không cải thiện sau 48 giờ thì cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ chuyên khoa ngay lập tức.

Trẻ bị viêm họng kèm theo các dấu hiệu không bình thường về đường hô hấp cần được đưa đến gặp bác sĩ chuyên khoa ngay lập tức
Điều trị viêm họng ở trẻ em cần phải dựa trên nguyên nhân gây ra bệnh. Không phải mọi trường hợp viêm họng đều cần sử dụng kháng sinh. Phần lớn các trường hợp viêm họng ở trẻ em là do cơ thể tự bảo vệ trước sự tấn công của các tác nhân thông thường. Phương pháp điều trị chủ yếu bao gồm việc sử dụng thuốc giảm tiết dịch mũi, thuốc hạ sốt,...
Sử dụng kháng sinh để điều trị viêm họng ở trẻ em sẽ được bác sĩ chỉ định sau khi đã được thăm khám, kiểm tra và cân nhắc kỹ lưỡng.
2.3. Chăm sóc cho trẻ bị viêm họng
Trong thời gian bị bệnh, trẻ cần được giữ ấm, uống đủ nước, và ăn đồ mềm:
- Uống nhiều nước ấm: cách này giúp giữ ấm họng và làm dịu đau do viêm họng. Trẻ có thể uống nước chanh pha mật ong, nước ép trái cây, hoặc ăn hoa quả để bổ sung vitamin. Đối với trẻ dưới 6 tháng tuổi, việc bú sữa mẹ là cách tốt nhất để cung cấp dinh dưỡng và cải thiện hệ miễn dịch cho trẻ.
- Làm mát cổ họng: sử dụng khăn mát để làm dịu họng.
- Sử dụng máy phun sương tạo độ ẩm: giúp duy trì độ ẩm trong không khí, giúp trẻ tránh khỏi cảm giác đau rát và khô họng. Tuy nhiên, khi sử dụng máy này cần vệ sinh và thay nước thường xuyên để tránh tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển và lây lan bệnh.
- Thuốc giảm đau: một số loại thuốc như acetaminophen, ibuprofen có thể giảm đau và sưng cổ họng, nhưng cần được sử dụng dưới sự chỉ định của bác sĩ.
- Để giảm triệu chứng viêm họng ở trẻ em, hãy sử dụng nước muối sinh lý để súc miệng hàng ngày.
- Sử dụng thuốc xịt họng là một biện pháp hỗ trợ hiệu quả trong điều trị viêm họng ở trẻ em. Hãy lựa chọn các loại thuốc chứa thành phần từ thiên nhiên như mật ong, bạc hà, húng chanh để an toàn cho sức khỏe của bé.
- Thông tin về viêm họng ở trẻ em chỉ mang tính chất tham khảo. Khi phát hiện triệu chứng, hãy đưa con đến chuyên khoa Tai mũi họng để được tư vấn và điều trị hiệu quả.
