Vị tỉ phú Trung Quốc Wei Jianjun chính là người đã giúp Great Wall (Vạn lý trường thành) thoát khỏi bờ vực phá sản và trở thành thương hiệu SUV hàng đầu tại Trung Quốc như hiện nay.
Tính cách của tỉ phú Wei Jianjun được mô tả bởi đồng nghiệp trong ngành xe là không quá đặc biệt. Ông là người đơn giản, thẳng thắn, không rườm rà. Tính cách 'con nhà lính' của vị tỉ phú giàu thứ 13 ở Trung Quốc này cũng ảnh hưởng rất nhiều đến Great Wall Motors (GWM) - thương hiệu mà ông đã tái khởi đầu thành công.
Bắt đầu sự nghiệp từ việc dệt thảm và sản xuất máy bơm nước
Wei Jianjun, sinh năm 1964, là 'con nhà lính' đích thực với tính cách và phong cách mạnh mẽ của một quân nhân. Sau khi tốt nghiệp cấp 3, ông làm việc tại nhà máy Tongxian Mini Motor ở Bắc Kinh, sau đó làm việc tại một nhà máy dệt thảm ở thủ đô Trung Quốc, trong khi cả gia đình trở về Bảo Định.
Năm 1976, chú của Wei Jianjun mở một xưởng sửa chữa Great Wall tại Bảo Định - một bước quyết định quan trọng đối với cuộc đời ông sau này.

Trong thời gian rảnh rỗi, ông tự lái chiếc Lada của mình - điều hiếm thấy vào thời điểm đó vì việc sở hữu xe cá nhân đã là điều hiếm, đặc biệt là với người trẻ như ông. Điều này thúc đẩy sự đam mê của Wei Jianjun trở thành một tay đua rally chuyên nghiệp.
Đến năm 1986, Wei Jianjun rời bỏ ngành dệt thảm để quay trở lại công ty của cha mình. Ban đầu, ông làm giám đốc sản xuất máy bơm nước. Đến năm 1989, ông thành công trong việc mở rộng kinh doanh sang lĩnh vực mới hoàn toàn là hệ thống treo ô tô với công ty Taihang Dongwei Automotive Suspension.
Bước quyết định trong sự nghiệp nổi tiếng
Năm 1989 là thời điểm quan trọng trong sự nghiệp của Wei Jianjun. Khi đó, chú của ông, Deliang, qua đời vì mất kiểm soát xe cá nhân, để lại công ty xe Great Wall. Theo luật lệ thời, quyền sở hữu công ty không được chuyển cho gia đình của Wei Jianjun mà chuyển cho thành phố Bảo Định.
Lúc đó, công ty chỉ có 60 nhân viên và chưa thực sự thành công. Chỉ một số ít nhân viên được đào tạo kỹ thuật một cách chu đáo và vẫn còn nợ nần chưa thanh toán. Thành phố đã sẵn lòng giải thể hoặc tìm người mua lại công ty thay vì tiếp tục hoạt động tự quản lý.
Wei Jianjun nhận thấy Great Wall là cơ hội lớn để theo đuổi đam mê của mình thay vì tiếp tục theo sự nghiệp của cha. Ông ứng cử vị trí giám đốc của Great Wall mà không thông báo cho gia đình, và vào năm 1990, ông chính thức nhận nhiệm vụ này với nhiệm kỳ 5 năm. Vào thời điểm đó, Wei Jianjun chỉ mới 26 tuổi.

Ngay khi đảm nhiệm vị trí mới, Wei Jianjun gặp vấn đề ngay: ông không có kỹ sư nào dưới quyền và chính ông cũng ít kinh nghiệm về xe hơi. Wei Jianjun quyết tâm đưa Great Wall mở rộng sang lĩnh vực xe du lịch. Giải pháp của ông là tự học hỏi từ các mẫu xe đang tồn tại trên thị trường.
Đến năm 1993, Wei Jianjun và Great Wall bắt đầu sản xuất các dòng xe đầu tiên. Dù là một thiên tài, 3 năm vẫn là quá ngắn để phát triển một mẫu xe hoàn chỉnh. Wei Jianjun phải 'vượt lên trên' bằng cách sao chép các mẫu xe nổi tiếng như Nissan Cedric (Great Wall CC1020) và Toyota Crown (CC1020S). Một số ít mẫu xe của hãng có chút cái riêng, chẳng hạn wagon CC6470.
Thu hồi giấy phép - Bước ngoặt mới của Great Wall
Việc sản xuất 100 xe được xem là thành công, nhưng vận may không mỉm cười với họ. Khi họ đang bận rộn mở rộng dây chuyền sản xuất, công ty phải đối mặt với luật pháp mới nghiêm ngặt hơn và vào năm 1994, giấy phép sản xuất của họ bị thu hồi vì không đáp ứng yêu cầu.
Mặc dù vậy, ít nhất là Wei Jianjun đã chứng minh được tài năng của mình và được gia hạn thêm 5 năm nữa. Trong quá trình cố gắng khôi phục Great Wall, ông đã ghé thăm Thái Lan và Mỹ, và một ý tưởng đã nảy sinh trong đầu ông: làm bán tải. Phân khúc này rất thành công ở hai quốc gia này và lại thiếu vắng ở Trung Quốc vì chất lượng kém (với xe nội địa) hoặc giá cả quá cao (với xe nhập khẩu từ Nhật).

Ý tưởng của Wei Jianjun đã trở thành hiện thực với Great Wall Deer (1996), một mẫu bán tải cỡ trung được lấy cảm hứng từ Toyota Hilux. Giá của mẫu xe này chỉ bằng một nửa so với xe liên doanh Nissan hoặc Isuzu vào thời điểm đó, trong khi chất lượng được đánh giá cao. Với Deer, Great Wall đã nhanh chóng trở thành nhà sản xuất xe bán tải lớn nhất Trung Quốc trong vòng 3 năm - vị thế họ vẫn giữ cho đến ngày nay.
Đến năm 1998, Great Wall Motors chính thức ra đời với Wei Jianjun được thưởng 25% cổ phần vì những đóng góp của mình. Trong thập kỷ tiếp theo, gia đình ông mua lại 56% cổ phần công ty trong khi thành phố Bảo Định giữ phần còn lại. Vào năm 2011, gia đình Wei sở hữu 100% GWM sau khi công ty niêm yết lần thứ hai.
Bí mật giúp Great Wall trở thành “Vạn lý trường thành”
Điểm đặc biệt của các dòng xe Great Wall là chúng luôn được đặt tên bằng tiếng Anh từ đầu. Ngay cả tên tiếng Trung của các dòng xe GWM sau này cũng lấy cảm hứng từ tiếng Anh, không phải từ tiếng Trung như các hãng xe Trung Quốc khác.
Trong nhiều thập kỷ qua, Great Wall đã sao chép rất nhiều thiết kế từ các mẫu xe nổi tiếng. Phương pháp này đã mang lại thành công nhưng cũng đưa hãng vào nhiều vụ kiện pháp lý. GWM chỉ mới bắt đầu sử dụng thiết kế xe tự phát triển trong thời gian gần đây.

Ngược lại, phần kỹ thuật của Great Wall có chiến lược khôn ngoan. Họ sử dụng công nghệ hàng đầu mà không cần bản quyền, như động cơ 4 xy-lanh của Toyota, cho sản phẩm của mình. Các phần khác như hệ thống xả hoặc phun xăng được nâng cấp bởi họ hoặc các đối tác nổi tiếng như Bosch.
Trong thời kỳ phải phụ thuộc vào công nghệ của người khác, Great Wall đã xây dựng trung tâm nghiên cứu và phát triển công nghệ riêng. Bây giờ, họ đã tự phát triển công nghệ của mình như nhiều thương hiệu Trung Quốc khác, thậm chí động cơ và pin của GWM còn được các đối thủ khác mượn sử dụng.
Trong quá trình phát triển của GWM, sự hiện diện của Wei Jianjun luôn ẩn sau thành công của hãng xe Trung Quốc. Quyết định biến Great Wall thành một thương hiệu tập trung vào các dòng xe nam tính, mạnh mẽ như SUV và bán tải đã đóng góp vào thành công của họ hiện tại. Dù cách tiếp cận 'sao chép' ban đầu có thể gây tranh cãi, nhưng không thể phủ nhận rằng nó đã tạo nền tảng cho họ trở thành một trong những nhà sản xuất hàng đầu trong ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc.
Từ một người có hoàn cảnh bình dân, Wei Jianjun đã tự xây dựng đế chế của mình với một cú đánh lớn khi mới 26 tuổi. Hiện nay, với khối tài sản lên đến 11,1 tỷ USD, ông là một trong những tỉ phú hàng đầu của Trung Quốc.
