Trình duyệt Google Chrome

Google Chrome là trình duyệt web miễn phí, phát triển và duy trì bởi Google, sử dụng công nghệ V8 engine. Dự án mã nguồn mở đằng sau Google Chrome được gọi là Chromium. Phiên bản beta cho Windows được phát hành ngày 2 tháng 9 năm 2008 với hỗ trợ 43 ngôn ngữ. Sau khi phiên bản chính thức 1.0.154.36 ra mắt vào ngày 11 tháng 12, giai đoạn thử nghiệm kết thúc. Đến tháng 6 năm 2011, Chrome đã trở thành trình duyệt phổ biến thứ ba toàn cầu, sau Firefox và Internet Explorer, chiếm khoảng 16,5% thị phần. Phiên bản cho Mac OS X và Linux ra mắt vào tháng 6 năm 2009. Ngày 21 tháng 5 năm 2012, Google Chrome vượt qua Internet Explorer để trở thành trình duyệt số một thế giới. Đến tháng 8 năm 2016, theo StatCounter, Chrome nắm giữ khoảng 62% thị phần toàn cầu trên máy tính để bàn và 50% trên các thiết bị khác, cũng là trình duyệt phổ biến nhất trên điện thoại thông minh. Sự thành công của Chrome đã dẫn đến việc Google mở rộng thương hiệu 'Chrome' trên các sản phẩm khác như Chromecast, Chromebook, Chromebit, Chromebox và Chromebase.

Lịch sử

Trong sáu năm, Eric Schmidt, Giám đốc điều hành Google, đã phản đối việc phát triển một trình duyệt web độc lập. Ông giải thích: 'Khi đó, Google còn là một công ty nhỏ' và không muốn tham gia vào 'cuộc chiến trình duyệt khốc liệt'. Tuy nhiên, sau khi Sergey Brin và Larry Page, đồng sáng lập Google, thuê một số nhà phát triển từ Mozilla Firefox và tạo ra bản trình diễn của Chrome, Schmidt đã phải thừa nhận: 'Nó thực sự tuyệt vời, đã thay đổi hoàn toàn quan điểm của tôi!'

Công bố

Ngày 3 tháng 9 năm 2008, Google chính thức công bố trình duyệt mới của mình. Các tính năng và đổi mới của Chrome được giới thiệu qua một cuốn truyện tranh hài hước của Scott McCloud, gửi đến các nhà báo và blogger. Bản sao cho châu Âu cũng được phát hành sớm, và Phillip Lenssen, một blogger người Đức với trang Google Blogoscoped, đã nhận được vào ngày 1 tháng 9 và đăng bản scan 38 trang lên blog của mình. Cuốn truyện sau đó được Google đăng trên Google Books và trang chính của Chrome, đồng thời được nhắc đến trên blog chính thức của Chrome với giải thích về việc phát hành sớm.

Phiên bản đầu tiên

Ngày 2 tháng 9 năm 2008, Google phát hành phiên bản beta đầu tiên của Chrome cho Windows với 43 ngôn ngữ. Ngay khi ra mắt, Chrome đã nhanh chóng chiếm khoảng 1% thị phần trình duyệt. Google thông báo rằng các phiên bản cho các nền tảng và ngôn ngữ khác sẽ sớm được ra mắt.

Vào ngày 3 tháng 9, một bài viết trên Slashdot đã chỉ ra một điểm gây tranh cãi trong các điều khoản dịch vụ của phiên bản beta đầu tiên của Chrome, dường như cho phép Google sở hữu bản quyền đối với tất cả nội dung được truyền qua trình duyệt này. Điểm gây tranh cãi này được lấy từ các điều khoản dịch vụ chung của Google. Trang tin The Register đã nêu rõ điều này bằng câu 'Quyền tác giả của bạn sẽ bị tiêu tan'. Đáp lại chỉ trích, Google giải thích rằng các ngôn từ đó được mượn từ các sản phẩm khác và đã loại bỏ đoạn điều khoản gây tranh cãi khỏi dịch vụ. Google cũng lưu ý rằng thay đổi này sẽ áp dụng cho tất cả người dùng đã tải Google Chrome trước đó.

Phiên bản đầu tiên của Google Chrome đã vượt qua các bài kiểm tra Acid1 và Acid2, nhưng không đạt điểm trong Acid3. Tuy nhiên, Chrome đạt điểm 78/100, cao hơn so với Internet Explorer 7 (14/100) và Firefox 3 (71/100), chỉ kém Opera (85/100). Khi so sánh với các phiên bản beta của các trình duyệt khác, Chrome có điểm thấp hơn Firefox (85/100), Opera (91/100), và Safari (100/100), nhưng vẫn cao hơn Internet Explorer (21/100).

Phát triển

Chrome được xây dựng từ 25 thư viện mã nguồn khác nhau từ Google và các bên thứ ba như Netscape Portable Runtime của Mozilla, Network Security Services, NPAPI (đã bị loại bỏ ở phiên bản 45), Skia Graphics Engine, SQLite, và nhiều dự án mã nguồn mở khác. Máy ảo JavaScript V8 là một dự án quan trọng, tách ra và được xử lý bởi một nhóm riêng biệt ở Đan Mạch do Lars Bak tại Aarhus điều phối. Google cho biết các triển khai hiện tại được thiết kế cho 'các chương trình nhỏ, nơi hiệu suất và tương tác không quan trọng', nhưng các ứng dụng web như Gmail 'sử dụng đầy đủ tính năng của trình duyệt khi thao tác với DOM và JavaScript', và do đó, sẽ hưởng lợi lớn từ công cụ JavaScript nhờ khả năng hoạt động nhanh hơn.

Khi mới ra mắt, Chrome sử dụng công cụ WebKit để trình bày các trang web. Đến năm 2013, họ đã tách các phần của WebCore để phát triển engine Blink riêng. Mặc dù dựa trên WebKit, Blink chỉ giữ lại các thành phần 'WebCore' và thay thế các phần còn lại bằng các giải pháp tự phát triển, như hệ thống đa quy trình của mình.

Chrome đã trải qua các bài kiểm tra nội bộ với các thử nghiệm đơn vị, bao gồm việc 'tự động kiểm tra giao diện người dùng theo kịch bản', cũng như đánh giá bố cục WebKit (99% Chrome được cho là đã vượt qua kiểm tra), và kiểm tra các trang web thường được Google lập chỉ mục trong khoảng 20-30 phút.

Google đã phát triển Gears cho Chrome, cung cấp nhiều tính năng cho các nhà phát triển web, bao gồm cả hỗ trợ ngoại tuyến. Tuy nhiên, Google đã bỏ Gears vì các chức năng tương tự đã được tích hợp vào chuẩn HTML5.

Vào ngày 11 tháng 1 năm 2011, Mike Jazayeri, quản lý sản phẩm Chrome, thông báo rằng Chrome sẽ loại bỏ codec video H.264 và chuyển sang hỗ trợ trình phát HTML5. Ông cũng mong muốn đưa nhiều codec mở vào dự án Chromium. Tuy nhiên, vào ngày 6 tháng 11 năm 2012, Google phát hành phiên bản Chrome mới cho Windows với codec video H.264 tăng tốc phần cứng. Vào tháng 10 năm 2013, Cisco thông báo rằng họ đã mở nguồn codec H.264 và sẽ chi trả toàn bộ phí cần thiết.

Vào ngày 7 tháng 2 năm 2012, Google đã phát hành Google Chrome Beta cho các thiết bị Android 4.0. Trên nhiều thiết bị mới chạy Android 4.1 trở lên, Chrome đã trở thành trình duyệt mặc định.

Vào tháng 5 năm 2017, Google đã giới thiệu phiên bản Chrome dành cho các thiết bị thực tế ảo và thực tế tăng cường.

Lịch sử phát hành

Kiểm tra

Phiên bản đầu tiên của Google Chrome đã vượt qua các bài kiểm tra Acid1 và Acid2. Từ phiên bản 4.0 trở đi, Chrome đã hoàn thành tất cả các yêu cầu của Acid3.

Tính năng

Google Chrome được thiết kế với ba mục tiêu chính: bảo mật, tốc độ và ổn định, đồng thời đơn giản hơn so với các trình duyệt khác. Giao diện người dùng cũng được cải tiến đáng kể. Chrome được xây dựng lại từ 26 thư viện mã nguồn khác nhau, bao gồm cả từ Google và các bên thứ ba như Netscape.

Bảo mật

Google Chrome thường xuyên tải về các bản cập nhật danh sách đen (bao gồm danh sách lừa đảo trực tuyến và phần mềm độc hại) và cảnh báo người dùng khi truy cập vào các trang web nguy hiểm. Dịch vụ này cũng có sẵn qua API miễn phí công khai, gọi là 'Google Safe Browsing API'. Trong quá trình duy trì danh sách đen, Google cũng gửi thông báo cho các chủ sở hữu trang web về phần mềm độc hại trên trang của họ.

Các plugin phải hoạt động với mức bảo mật tương đương hoặc cao hơn so với trình duyệt. Để giảm nguy cơ tấn công, các plugin chạy trong các tiến trình riêng biệt và giao tiếp với bộ xử lý nội dung, đồng thời chỉ được cấp quyền tối thiểu trong tiến trình chạy theo từng tab. Plugin cần được thiết kế để tương thích với cấu trúc phần mềm đồng thời tuân thủ nguyên tắc quyền hạn tối thiểu.

Chrome hỗ trợ Giao diện lập trình ứng dụng Netscape Plugin (NPAPI), nhưng không hỗ trợ ActiveX. Thêm vào đó, Chrome không có hệ thống mở rộng giống như các tệp *.xpi của Mozilla và do đó, các tiện ích mở rộng dựa trên XPI như AdBlock (cũ) và GreaseMonkey không thể hoạt động trên Chrome.

Chrome cung cấp một tính năng duyệt web ẩn danh, hay còn gọi là Chế độ Ẩn danh (Incognito), giúp ngăn trình duyệt lưu lại lịch sử duyệt web và cookies từ các trang đã truy cập. Tính năng này tương tự như chế độ duyệt web riêng tư trong Internet Explorer 8.

Tốc độ

Chrome sử dụng Máy ảo JavaScript, đặc biệt là engine V8 JavaScript, với những tính năng nổi bật như sinh mã động, môi trường chạy ẩn và thu dọn bộ nhớ dư thừa. Máy ảo JavaScript và V8 JavaScript là những dự án quan trọng được tách riêng (giống như bộ engine Tamarin của Adobe/Mozilla) và được phát triển bởi hai nhóm khác nhau tại Đan Mạch. Thiết kế hiện tại đã được tối ưu hóa cho các chương trình nhỏ, nơi hiệu suất và sự tương tác của hệ thống không quan trọng, trong khi các ứng dụng web như Gmail tận dụng đầy đủ khả năng của trình duyệt qua mô hình DOM và JavaScript. Điều này dẫn đến sự phát triển của engine V8 JavaScript với các công cụ như môi trường chạy ẩn, bộ sinh mã tự động, và công cụ thu dọn bộ nhớ. Một số trang web sử dụng công cụ Benchmark SunSpider JavaScript để thực hiện các bài kiểm tra hiệu suất.

Sự ổn định

Nhóm Gears đã công nhận rằng một trình duyệt đa luồng sẽ hiệu quả hơn so với các trình duyệt đơn luồng vốn gặp nhiều lỗi. Chrome đã áp dụng mô hình đa tiến trình tương tự như cấu trúc được Opera phát triển vào năm 1994, và gần đây hơn là Internet Explorer 8. Mỗi tab hoặc plugin được gán cho một tiến trình riêng biệt, giúp giảm thiểu xung đột và nâng cao bảo mật cũng như ổn định. Ngay cả khi một tiến trình bị tấn công hoặc gặp lỗi, toàn bộ trình duyệt không bị ảnh hưởng, và việc gặp sự cố trong một ứng dụng không dẫn đến màn hình xanh chết chóc. Tuy nhiên, phương pháp này yêu cầu tài nguyên lớn hơn, dẫn đến việc phân mảnh bộ nhớ và cần thêm cấp phát bộ nhớ theo thời gian.

Chrome cung cấp công cụ quản lý tiến trình gọi là hộp Quản lý tác vụ, cho phép người dùng xem trang nào tiêu tốn nhiều bộ nhớ nhất, tải dữ liệu nhiều nhất và sử dụng CPU nhiều nhất. Công cụ này cũng phân biệt các plugin đang chạy trong từng tiến trình và cho phép bạn đóng các trang không cần thiết.

Hỗ trợ ứng dụng

Một trong những tính năng nổi bật của Chrome là chế độ 'khung cửa sổ ứng dụng' (Application Mode). Thay vì chỉ ẩn thanh điều hướng, tính năng này cho phép các trang web vượt ra ngoài giới hạn của khung trình duyệt hiện tại. Điều này giúp tránh việc người dùng vô tình tải lại hoặc đóng cửa sổ trong khi làm việc với nội dung quan trọng. Dù là thay đổi nhỏ, nhưng nếu không có, người dùng có thể mất dữ liệu chưa lưu mà không có giải pháp thay thế phức tạp như AJAX. Tính năng này còn hỗ trợ các định dạng file và tương tác với màn hình, cho phép các ứng dụng web hoạt động giống như phần mềm cài đặt thông thường (tương tự Mozilla Prism và Fluid).

Giao diện người dùng

Giao diện chính của Chrome bao gồm các nút như Quay lại (trở về trang trước), Chuyển tiếp (tiến đến trang kế), Refresh (làm mới), Bookmark (quản lý địa chỉ yêu thích), Go, Option (tùy chọn) và Cancel Option (hủy tùy chọn). Nút Tùy chọn tương tự như trên Safari, trong khi nút Cấu hình có vị trí giống với Internet Explorer 7 và 8. Các nút thu nhỏ, phóng to và đóng cửa sổ được thiết kế theo phong cách của Windows Vista.

Khi cửa sổ Chrome chưa được phóng to tối đa, các thẻ sẽ nằm dưới thanh tiêu đề. Khi phóng to hết cỡ, thanh tiêu đề sẽ hoàn toàn biến mất và được thay thế bởi các thẻ ở phía trên cùng của màn hình. Khác với các trình duyệt như Internet Explorer hay Firefox, chế độ toàn màn hình của Chrome không giấu toàn bộ các thành phần của hệ điều hành. Chrome chỉ mở rộng tối đa như một cửa sổ ứng dụng thông thường, vì vậy thanh taskbar, system tray và menu Start vẫn chiếm không gian, trừ khi được cấu hình để tự động ẩn.

Khác với các phiên bản mới nhất của Firefox và Internet Explorer, cho phép người dùng thay đổi kích thước toàn bộ trang web, Chrome chỉ hỗ trợ thu nhỏ kích thước chữ. Vì vậy, nếu một trang web có độ rộng 800 pixel, nó vẫn giữ nguyên kích thước đó khi được thu nhỏ. Chỉ có kích thước chữ là bị ảnh hưởng bởi việc phóng to hoặc thu nhỏ.

Chrome đã tích hợp phần Gears để cung cấp thêm các tính năng cho nhà phát triển, có khả năng trở thành chuẩn web mới, hỗ trợ xây dựng ứng dụng web và hoạt động offline.

Chrome thay thế trang chủ của trình duyệt bằng một tab mới mang tên New Tab Page. Trang này hiển thị các hình thu nhỏ của chín trang web bạn thường xuyên truy cập, các trang tìm kiếm gần đây, bookmark mới và các tab đã đóng gần đây. Tính năng này lần đầu tiên xuất hiện trên trình duyệt Opera.

Thanh địa chỉ (Omnibox) là một ô chứa URL ở đầu mỗi tab, được thiết kế tương tự thanh địa chỉ của Opera. Nó có chức năng tự động hoàn tất, nhưng chỉ với các địa chỉ URL đã được nhập trước đó (không hiển thị toàn bộ liên kết), cùng với các gợi ý tìm kiếm, các trang thăm nhiều nhất, các trang nổi tiếng và các từ khóa đã tìm trong lịch sử. Bạn có thể chụp các gợi ý tìm kiếm bằng cách sử dụng phím Tab.

Các cửa sổ popup sẽ 'ở trong tab gốc' và không hiển thị ngoài tab trừ khi người dùng kéo chúng ra ngoài. Cửa sổ popup sẽ không hoạt động trong một tiến trình riêng biệt.

Chrome sử dụng bộ máy render WebKit từ nhóm Android. Giống như các trình duyệt khác, Chrome trải qua các bài kiểm tra nội bộ trước khi phát hành, bao gồm kiểm tra đơn vị, tự động kiểm tra giao diện người dùng và hành động người dùng qua các đoạn script, cũng như kiểm tra fuzz testing và bài test của WebKit (Chrome vượt qua đến 99% các bài test này). Trình duyệt mới được kiểm tra tự động trên hàng nghìn trang web thường xuyên được truy cập theo bộ máy đánh giá của Google trong khoảng 20-30 phút.

Các thanh Tab là phần chính của giao diện Chrome và được đặt ở phía trên cùng của cửa sổ, thay vì ở dưới thanh điều khiển như các trình duyệt khác (tương tự như Opera). Sự thay đổi này tạo ra sự khác biệt với các trình duyệt trước đó mà dựa vào cửa sổ chứa tab. Các tab (bao gồm trạng thái của chúng) có thể di chuyển qua lại. Mỗi tab có bộ điều khiển riêng, bao gồm thanh Omnibox.

Theo mặc định, Chrome không có thanh trạng thái giống như các trình duyệt khác hoặc đặt ở dưới cửa sổ. Tuy nhiên, khi di chuột qua một liên kết, địa chỉ của liên kết sẽ hiện ra ở góc dưới bên trái của trình duyệt.

Vào ngày 3 tháng 4 năm 2013, Google công bố rằng Chrome sẽ tách rẽ thành phần WebCore của WebKit để phát triển động cơ bố trí riêng gọi là Blink từ phiên bản Chrome 28 trở đi. Mã nguồn và cấu trúc cơ bản của Blink sẽ được xây dựng dựa trên cấu trúc hiện tại của WebKit, nhằm đơn giản hóa mã nguồn từ WebKit.

Chủ đề

Từ phiên bản Google Chrome 3.0 trở đi, người dùng có thể cài đặt các chủ đề để thay đổi diện mạo của trình duyệt. Có nhiều chủ đề miễn phí từ các nhà phát triển bên thứ ba được cung cấp trong một thư viện trực tuyến, có thể truy cập qua nút 'Tải chủ đề' trong phần cài đặt của Chrome.

Mối lo ngại về theo dõi người dùng

Chrome gửi thông tin sử dụng về Google qua hai cơ chế theo dõi người dùng: một là cho phép tùy chỉnh, hai là không cho phép tùy chỉnh.

Một số cơ chế theo dõi có thể được bật hoặc tắt qua giao diện cài đặt và hộp thoại tùy chọn của trình duyệt. Các phiên bản không chính thức, như SRWare Iron, cố gắng loại bỏ hoàn toàn các tính năng này khỏi trình duyệt. Tính năng RLZ cũng không có trong các phiên bản Chromium.

Vào tháng 3 năm 2010, Google đã phát triển một phương pháp mới để thu thập dữ liệu cài đặt: một mã ID duy nhất đi kèm với Chrome. Mã này hiện chỉ được sử dụng trong kết nối đầu tiên khi Google Update thực hiện kết nối với máy chủ của Google.

Dịch vụ gợi ý tùy chọn trong Google Chrome đã gặp phải chỉ trích mạnh mẽ vì cung cấp thông tin nhập vào Thanh địa chỉ trình duyệt cho các nhà cung cấp dịch vụ và nhà quảng cáo ngay cả trước khi người dùng nhấn nút quay lại. Điều này không chỉ giúp công cụ tìm kiếm đưa ra các gợi ý URL, mà còn cho phép Google thu thập thông tin sử dụng web gắn liền với mỗi địa chỉ IP sử dụng Chrome.

Một số cơ chế theo dõi có thể được kích hoạt hoặc vô hiệu hóa tùy ý qua giao diện cài đặt và hộp thoại tùy chọn của trình duyệt. Phần mềm miễn phí có tên UnChrome có thể xóa thông tin clientID lưu trên ổ cứng. Các phiên bản không chính thức, như SRWare Iron, cố gắng loại bỏ hoàn toàn tính năng theo dõi khỏi trình duyệt. Tính năng RLZ cũng không xuất hiện trong các phiên bản Chromium.

Phản hồi

Nhà báo Matthew Moore của tờ Daily Telegraph đã nhận xét về Google Chrome mới ra mắt: 'Google Chrome rất hấp dẫn, nhanh chóng, và có nhiều tính năng mới ấn tượng, nhưng hiện tại vẫn chưa đủ sức gây ra mối đe dọa lớn đối với đối thủ Microsoft'.

Microsoft bị chỉ trích vì 'đã đánh giá thấp mối đe dọa từ Chrome' và 'quá tự tin rằng người dùng sẽ tiếp tục sử dụng Internet Explorer 8.' Opera Software cho rằng 'Chrome sẽ tăng cường sức mạnh trên web như nền tảng ứng dụng lớn nhất thế giới.' Mozilla cũng cho rằng việc Chrome gia nhập thị trường trình duyệt web là 'không bất ngờ', và 'Chrome không có ý định cạnh tranh với Firefox', đồng thời cũng không làm ảnh hưởng đến quan hệ tài chính giữa Google và Mozilla.

Thiết kế của Chrome đã thu hẹp khoảng cách giữa máy tính và khái niệm 'điện toán máy chủ ảo.' Nhờ tính năng tương tác với các nút bấm, Chrome cho phép bạn tạo ra các giao diện máy tính, các shortcut trên Start menu hoặc Quick Launch cho bất kỳ trang Web hoặc ứng dụng Web nào, loại bỏ ranh giới giữa thế giới trực tuyến và máy tính của bạn. Ví dụ, bạn có thể tạo một shortcut trên desktop cho Google Maps. Khi tạo một shortcut cho ứng dụng Web, Chrome sẽ loại bỏ thanh công cụ và các thẻ khỏi cửa sổ, tạo cảm giác như đang sử dụng phần mềm ứng dụng hơn là ứng dụng Web.

— Tạp chí PC World

Ngày 9 tháng 12 năm 2008, khi Chrome còn đang trong giai đoạn beta, văn phòng bảo mật thông tin Liên bang Đức (BSI) đã công bố kết quả thẩm định đầu tiên đối với Chrome, bày tỏ lo ngại về các liên kết tải về trên trang Google tiếng Đức, cho rằng 'những phiên bản beta không nên được sử dụng cho các ứng dụng chính thức' và các nhà sản xuất trình duyệt nên cung cấp hướng dẫn chi tiết về việc sử dụng phần mềm tiền phát hành. Dù vậy, họ cũng khen ngợi sự đóng góp của trình duyệt này trong việc cải thiện bảo mật trên web.

Những vấn đề liên quan đến việc theo dõi và sử dụng tùy ý của Chrome đã được đề cập trong nhiều nguồn tin khác nhau.

Lỗ hổng bảo mật

Trong ba năm từ 2009-2011 tại Pwn2Own, không có lỗ hổng bảo mật nào của Chrome bị khai thác thành công. Tuy nhiên, tại Pwn2Own 2012, Chrome lần đầu tiên bị đánh bại bởi một đội ngũ Pháp, họ đã khai thác lỗ hổng Zero-Day để chiếm quyền điều khiển hoàn toàn máy tính 64-bit Windows 7 đã cập nhật bản vá đầy đủ bằng cách sử dụng một trang web bẫy để vượt qua sandbox của Chrome. Chrome cũng bị khai thác hai lần tại CanSecWest 2012 Pwnium. Phản ứng chính thức của Google, được cung cấp bởi Jason, đã ca ngợi các nhà nghiên cứu và cho biết, 'Chúng tôi tin rằng cả hai đệ trình đều là những tác phẩm nghệ thuật xứng đáng được công nhận rộng rãi.'

Các vấn đề tương thích

Ngày 11 tháng 12 năm 2008, một bài viết trên tạp chí CNET đã chỉ ra các vấn đề tương thích giữa Chrome và Hotmail, cho phép truy cập nhưng không thể gửi email. Theo Harrison Hoffman, đồng sáng lập LiveSide.net, 'Vấn đề này có vẻ dễ dàng khắc phục và có thể không phải do lỗi của Google.' Lỗi này đã được sửa trong phiên bản 1.0.154.46.

• Trình duyệt web
• Internet Explorer
• Mozilla Firefox
• Safari
• Opera
• So sánh các trình duyệt web
• Cốc Cốc
• Chromium (trình duyệt)
• Microsoft Edge

1. ^ Động cơ bố trí của WebKit & Blink của Chrome và Chrome V8 đều là phần mềm mã nguồn mở, trong khi các thành phần khác là phần mềm mã nguồn mở hoặc phần mềm độc quyền. Tuy nhiên, mục 9 trong Điều khoản dịch vụ của Google Chrome xác định toàn bộ gói phần mềm là phần mềm miễn phí độc quyền.

Liên kết bên ngoài

• Google Chrome - phiên bản tiếng Anh
• Google Chrome - phiên bản tiếng Việt
• Trang chính của dự án Chromium trên Google Code
• Đặc điểm nổi bật của Google Chrome

Mẫu: Lịch sử các trình duyệt web