Buzz
Tuy nhiên, trên thế giới người ta thấy sự khác biệt rõ ràng giữa người thông minh và người ngu dốt, giữa người giàu và người nghèo. Nguyên nhân là rất rõ ràng. Jitsugokyo có viết: 'Người không học không có tri thức, kẻ không có tri thức là kẻ ngu ngốc.' Do đó, sự khác biệt giữa người thông minh và người ngu dốt thực sự chỉ là ở việc có học hay không.
Hơn nữa, trên thế giới có những công việc khó và dễ. Người làm những công việc khó được tôn trọng, còn người làm những công việc dễ thường bị coi thường. Công việc cần nỗ lực tinh thần thường được coi là khó, còn công việc vất vả về thể chất thường bị coi là dễ. Vì vậy, bác sĩ, học giả, quan chức, những doanh nhân thành đạt, những người có trang trại lớn với đội ngũ lao động lớn thường được tôn trọng. Do có vị thế cao, họ cũng giàu có, khiến người khác nể phục. Nguyên nhân của sự khác biệt này chính là có hay không có tri thức, không phải do số phận.
Tục ngữ có câu: “Không phải Trời ban cho con người giàu sang phú quý, mà chính con người phải lao động để tạo ra giàu sang phú quý.” Như đã nói ở trên, khi sinh ra, con người không được chia giàu nghèo, sang hèn. Chỉ có những người tận tâm cầu học tri thức, thông hiểu muôn việc mới trở thành người sang, người giàu, còn những kẻ không chuộng học hành sẽ trở thành người hèn, người nghèo.
Học vấn không chỉ là việc thông hiểu chữ khó, đọc thạo cổ văn rối rắm khó hiểu, biết ngâm vịnh waka (2), biết làm thơ, những điều này không thực sự hữu ích trong cuộc sống. Mặc dù những kiến thức đó có thể giúp điều hòa cảm xúc, làm cho tâm hồn thêm vui vẻ thư thái, cũng có ích lợi, nhưng nó không đáng giá như những gì các nhà Nho, các học giả xưa nay tôn vinh. Ít có thần dân nào là chuyên gia trong việc kiếm tiền, cũng ít có thương nhân nào vừa giỏi waka lại thành công trong kinh doanh. Vì vậy, nhiều người cha mẹ khi thấy con em mình chăm chỉ, cầu học tri thức thì lo rằng tương lai sẽ không tốt. Điều này là đúng đắn. Cuối cùng, đó cũng là minh chứng cho sự không cân đối lớn giữa kiến thức được truyền thụ trong xã hội và những nhu cầu cần thiết cho cuộc sống hàng ngày. Vì vậy, chúng ta nên coi học vấn không thực sự hữu ích là thứ yếu, và tập trung vào việc học những điều thực tế, hữu ích cho cuộc sống hàng ngày mà mọi người cần.
Ví dụ, học 47 chữ cái trong bảng chữ Iroha (3), học cách viết thư từ, học cách soạn sổ sách kế toán, luyện tập sử dụng bàn tính, cân đo, sau đó tiến thêm bước nữa bằng cách học tri thức ở nhiều lĩnh vực khác. Như địa lý học là việc giới thiệu tình hình phong thổ không chỉ của Nhật Bản mà còn của các quốc gia khác trên thế giới. Cùng với đó là lý học (4), nghiên cứu tính chất và thấu hiểu cách vận hành của vạn vật trong trời đất. Lịch sử là bản ghi chép tỉ mỉ và chi tiết về lịch sử của các quốc gia theo thứ tự thời gian. Kinh tế học là việc nghiên cứu về sinh kế của cá nhân, gia đình cho đến quốc gia, thậm chí là toàn cầu. Và cuối cùng, tu thân học (5) là việc nghiên cứu cách tự rèn luyện và cách ứng xử với người khác, cách đối nhân xử thế sao cho phù hợp với đạo lý tự nhiên.
Waka hay Hòa ca là một loại thể thơ trong văn học cổ của Nhật Bản, có 31 âm tiết, xuất hiện vào thời Nara cách đây hơn 1000 năm.
“Khuyến học của Fukuzawa Yukichi là một tác phẩm quan trọng mà tất cả thanh niên cần đọc để xây dựng ý thức công dân, từ công dân quốc gia đến công dân toàn cầu.” - Đánh giá từ Chủ tịch Tập đoàn Trung Nguyên Legend Đặng Lê Nguyên Vũ.
“Khuyến học” là một cuốn sách trong Tủ Sách Đời Người của Omega Plus Books. Trong cuốn sách này, Fukuzawa Yukichi nói về tinh thần cơ bản của con người và ý nghĩa thực sự của việc học.
Điểm đặc biệt của cuốn “Khuyến học” trong Tủ Sách Đời Người là được dịch từ bản Fukuzawa Yukichi soạn, được giới thiệu bởi Tomita Masafumi (学問のすすめ, Gakumon no susume), Nihon Hyoronsha [Nhật Bản bình luận xã], Tokyo, xuất bản năm 1941. Cuốn sách này cũng là một phần của bộ sách Meiji bunka sosho [明治文化叢書, Minh Trị văn hóa tùng thư]. Trong quá trình dịch, dịch giả đã so sánh với bản tiếng Anh và tiếng Trung, bổ sung thêm một số phần để làm rõ ý nghĩa, đồng thời bổ sung hình ảnh và hệ thống chú thích.
