Trong biển Đề Gi, cá voi và vấn đề “cứu biển”

Điều này là một dấu hiệu tích cực đối với môi trường biển Việt Nam, với nhà nghiên cứu cho rằng đây là minh chứng cho sự trong sạch, khỏe mạnh và phong phú của môi trường biển. 

Tuy nhiên, cần phải nhìn vào vấn đề của việc “cứu biển” ở các khu vực khác. Và không có cuốn sách nào thích hợp hơn cuốn “Du ký xanh - Hành trình cứu biển” của tác giả Lekima Hùng để giúp chúng ta hiểu rõ hơn về vấn đề này. 

Tác giả đã thực hiện hai cuộc hành trình dọc theo mọi con hẻm biển của Việt Nam, từ Bắc vào Nam bằng xe máy với “vũ khí” là máy ảnh và các dụng cụ chụp ảnh. Nhưng những gì anh ta chụp không phải là những cảnh đẹp, mà là hình ảnh của... rác thải.  

Bãi biển bị đầy rác còn khó hơn tìm... cát

“Lúc ba giờ chiều hôm đó, tôi đến Tuy Phong, Bình Thuận. Trước mắt, một bãi biển dài kéo dài, phủ kín rác, đặc biệt là túi nilon, nhựa, quần áo, và rác thải sinh hoạt... Tôi nhìn xa ra, chỉ thấy một màu rác. Tôi cảm thấy nghẹt thở, chưa bao giờ tôi thấy một bãi biển đầy rác như thế này. Mất một lúc, tôi mới bình tĩnh lại và mang máy ra chụp. Tôi đỗ xe, bước lên bãi biển, may mắn là tôi đang mang một đôi giày cao cổ vì ngay bước đầu tiên, chân tôi đã đắm chìm trong rác. Quả thật, chỉ có thể chịu đựng được nếu không nhìn xuống chân và mùi... điếc. Đó là sự bồi đắp của rác thải, ẩm ướt và mùi hôi kinh khủng. Dù đã đeo khẩu trang cẩn thận, tôi vẫn cố gắng kiềm chế để không nôn mửa. Nhưng tai tôi cũng bị quấy rối bởi tiếng vo ve không ngừng của lũ ruồi, nhặng, âm thanh đó ám ảnh tôi ngay cả khi tôi đã về nhà. Thú thật, tôi chỉ muốn thoát khỏi đó càng sớm càng tốt. Tay cầm máy ảnh chặt, tôi nắm chặt và chụp, chụp mà không thở.”

Thực sự, đó là lần đầu tiên trong đời tôi nhìn thấy một bãi biển không có cát, chính xác hơn là không thể tìm thấy cát. Chỉ có rác!”

Gửi điều gì cho em ở cuối dòng sông Hồng?

“Rời Nam Định, tôi đến hạ nguồn sông Hồng. Vừa đến, mùi rác đã nồng nặc.”

• Tại sao lại có nhiều mùi rác ở đây nhỉ?
• Rác từ trên nguồn trôi xuống đây. Đầy rác. Một thanh niên tên H., một người tôi gặp trên đường, đã trả lời như vậy.

1. Anh dẫn tôi đến gần bờ đê cuối sông Hồng. Nước đỏ không phải là phù sa mà là dầu loang lổ. Trên mặt nước, rác nổi lềnh phềnh. Người dân kể, khi mùa lũ đến, rác từ trên đầu dòng chảy đổ về đây gây ô nhiễm khắp nơi. Tôi từng nghe về việc rác theo dòng sông đổ xuống hạ nguồn nhưng chưa bao giờ chứng kiến như hôm nay. Lần đầu tiên tôi đến hạ nguồn sông huyền thoại này, nhưng tiếc là nó cũng bị ô nhiễm, giống như sông quê hương của nhà thơ Tế Hanh, như Nha Trang, Cần Giờ, Hòn Phụ Tử… 

Mặt nước đỏ như đang khóc, nước mắt chảy ra, kẹt trong mớ rác đa dạng, từ túi ni-lông đến cái rau cỏ cá mắm…”

Thấu hiểu để thay đổi

Như nhà báo, nhà du ký Trương Anh Ngọc mô tả:“Lekima Hùng đi và chụp. Anh không phải là nhà văn hay du ký. Vì vậy, cuốn sách được viết thật chân thực, không lãng mạn mà giản dị, nhưng vô cùng sống động. Anh là một nhiếp ảnh gia và với chủ đề của mình, anh chụp những gì khác biệt so với người khác, không chỉ chú ý đến vẻ đẹp mà còn chụp về rác thải nhiều. Anh được gọi là “Hùng rác”. Chụp về môi trường không chỉ đơn thuần là một loại nghệ thuật “xanh”, mà còn là tuyên ngôn của những người có lương tâm và lòng nhân ái trên thế giới.” 

Cuốn sách này ghi lại những điều đáng chú ý nhất trong các hành trình chụp ảnh của tác giả suốt những năm qua. Nó không chỉ là một phản ánh, mà còn là động viên hành động cho cộng đồng. 

Chúng ta đã thấy và đang chứng kiến những nỗ lực “cứu biển” trong những năm gần đây, đặc biệt là trào lưu “Thử thách dọn rác” - một trào lưu ý nghĩa lan rộng trên mạng xã hội với những giá trị thực sự mà nó mang lại.  

Thực tế cho thấy, ý tưởng kêu gọi mọi người cùng tham gia dọn rác đã được công ty Utility, Comfort and Originality (Mỹ) đưa ra từ năm 2015. Ở Việt Nam, nhiều cá nhân và tổ chức đã tham gia vào trào lưu này, không chỉ dọn rác ở bãi biển mà còn ở mọi nơi mà họ có thể tiếp cận. 

“Câu chuyện của tôi không phải lúc nào cũng hấp dẫn, thú vị, nhưng tôi tin rằng đó là một câu chuyện có ý nghĩa. Tôi chỉ là một cá nhân với khả năng có hạn. Nhưng tôi tin rằng một hành động thiết thực sẽ lan tỏa ra nhiều hành động lớn hơn…” - Lekima Hùng

- Mytour -