Trong ngày Tất niên, mỗi việc làm từ lòng thành tâm mang lại nhiều phúc lộc hơn cho gia đình.

(Mytour.com) Trong ngày cuối cùng của năm cũ, chuẩn bị đón chào năm mới, gia đình không chỉ sắp xếp mâm lễ cúng Tất niên mà còn chăm sóc tận tình cho lễ tạ mộ và lễ cúng giao thừa.

Cúng Tất niên là một phong tục truyền thống quý báu của người Việt, thường diễn ra vào chiều 30 Tết. Nếu không thể vào ngày 30, cũng có thể thực hiện vào 27, 28, hoặc 29 âm lịch.

Khi này, bàn thờ tổ tiên được sắp xếp gọn gàng, nhà cửa trang hoàng với đào, mai, quất... Gia đình sum họp bên nhau, cùng thưởng thức bữa cơm Tất niên ấm áp, chờ đón năm mới tươi sáng.

Bữa cơm cúng Tất niên là nghi thức chia tay năm cũ, chuẩn bị đón nhận năm mới, mời các Thần linh về trần gian tiếp tục bảo vệ việc nhà cửa.

Dân gian tin rằng, mọi thế hệ tham gia bữa cơm Tất niên càng đông càng tốt, chứng tỏ gia đình đó sẽ được ban phước, may mắn.

Trên mâm lễ cúng Tất niên vào chiều 30 Tết phải có đủ hương thơm và đèn. Hương thơm biểu trưng cho sự gắn kết giữa yin và yang, đèn là biểu tượng của mặt trăng và mặt trời (vì vậy cần có hai cây đèn ở hai bên bàn thờ).

Tuỳ theo tín ngưỡng và vùng miền mà sắp xếp, chuẩn bị lễ cúng khác nhau, nhưng quy định chung là không thể thiếu mâm ngũ quả, bao gồm 5 loại quả khác nhau, mỗi loại biểu thị cho một mong ước của gia chủ, dựa trên tên và màu sắc.

Bên cạnh đó, còn có hoa tươi, tiền vàng giấy, nến, trầu cau, rượu, trà, bánh chưng (hoặc bánh tét)…

Có thể cúng mâm mặn hoặc mâm chay với đủ món ngon ngày Tết, được chế biến tỉ mỉ, bày trí đẹp mắt, trang nghiêm.

Mâm cỗ Tất niên ở mỗi vùng miền đều có sự khác biệt. Mâm ở miền Bắc thường có gà luộc lá chanh và giò thủ. Trong khi ở miền Nam thường thấy tôm khô, củ kiệu, thịt kho nước dừa kèm với dưa giá.

Cúng mâm Tất niên không có quy định cứng nhắc, mỗi gia đình biện lễ theo ý thích. Quan trọng là phải có lòng thành, cẩn thận, không quá quan tâm đến vấn đề linh đình, rượu chè. Mọi người cùng nhau ăn uống và tâm sự, động viên nhau trong bầu không khí ấm áp, hạnh phúc.

Để biết thêm chi tiết về nghi thức và văn khấn cúng Tết, bạn có thể tham khảo Văn khấn Tết Nguyên Đán (30 Tết)!

Trong những việc cần làm vào ngày Tết Nguyên Đán, chiều 30 Tết, nhiều gia đình thường đi thăm mộ trước khi về nhà dùng bữa cơm Tết. Thăm mộ là để tỏ lòng biết ơn đến thần linh, thổ địa của khu vực mộ (tương tự như lễ thăm thần linh, thổ địa của gia đình, tổ tiên tại nơi ở dịp cuối năm), đồng thời mời tổ tiên về nhà ăn Tết cùng.

Sáng 30 Tết, trong khi bà nội chuẩn bị bàn thờ, các ông bà, người lớn tuổi trong nhà đi tạ mộ (dọn sạch mộ). Lúc này, mộ đã được gia đình sửa sang đẹp đẽ, chỉ cần bày hoa quả, thắp hương mời tổ tiên về nhà ăn Tết. Lễ văn tạ mộ cuối năm.

Với lễ tạ mộ ở nghĩa trang có nơi thờ thần linh, thổ địa riêng, cần bày lễ hai nơi và tùy địa phương điều chỉnh phù hợp.

Đối với lễ tạ mộ truyền thống, chỉ cần chuẩn bị lễ hoa quả đơn giản, bao gồm hương, nước, hoa tươi, trầu cau, hoa quả, thuốc lá, chè, rượu trắng (kèm chén đựng rượu 5 cái), nến màu đỏ. Có thể sử dụng vàng mã hoặc trang phục phù hợp với tâm linh mà không cần dùng quá nhiều vàng mã.

Nếu dùng cỗ mặn, chỉ cần đặt ở miếu thần linh, bao gồm xôi và gà. Tuyệt đối không đặt cỗ mặn lên mộ.

Nghi lễ tạ mộ không cần phải quá linh đình và tốn kém. Cũng không cần quá quan tâm đến hình thức, việc đốt vàng mã nhiều chỉ là lãng phí.

Những điều cần chú ý khi đi tạ mộ cuối năm? Nên đi tạ mộ vào thời gian trưa, khi trời nắng ấm, có thể đưa con cháu đi cùng để họ biết vị trí của mộ và tôn trọng tổ tiên. Tuy nhiên, không nên đi quá sớm, khi sương chưa tan, hoặc vào buổi tối khi bầu trời tối tăm, không tốt cho sức khỏe. 

Phụ nữ mang thai, trong thời kỳ “đèn đỏ”, người yếu, trẻ em dưới 10 tuổi… không nên đi tạ mộ để tránh bị ảnh hưởng bởi âm khí, phong hàn… Không nên vui đùa, ngồi lên các mộ vì đây là hành động không tôn trọng.

Khi đi tạ mộ, hãy quan tâm đến tất cả các mộ trong dòng họ, cũng như “thăm hỏi” các mộ xung quanh. Nếu có những mộ không có người chăm sóc, cũng cần thắp nến hương.

Tạ mộ là dịp để gia đình sum họp, gặp gỡ cuối năm tại nghĩa trang để cúng lễ, làm sạch, trang hoàng… chờ đón Tết. 

Cách tổ chức tạ mộ có thể khác nhau tùy theo địa phương, có thể là gia đình nhỏ hoặc theo truyền thống dòng họ. Không nên ăn đồ cúng tại nghĩa trang để tránh gây khó chịu cho dạ dày, đặc biệt vào những ngày lạnh. Hãy để lại đồ cúng cho người nghèo, hoặc mang về để chia sẻ với những người cần thiết.

Giao thừa là thời khắc mong chờ nhất mỗi khi Tết đến. Đó không chỉ là khoảnh khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, mà còn là lúc mọi người cầu mong hòa bình, thịnh vượng, may mắn và loại bỏ những khó khăn, trở ngại trong năm sắp tới.