
Từ khi loài người bắt đầu tồn tại cho đến hiện tại, lịch sử đã ghi lại hàng ngàn cuộc chiến lớn nhỏ. Sự bất công, tranh giành lãnh thổ, xung đột giữa các sắc tộc, hay những mâu thuẫn về tôn giáo... tất cả có thể là nguồn gốc cho cuộc chiến.
Mỗi ngọn lửa của chiến trường có thể xuất phát từ những nguyên nhân khác nhau. Cách triển khai binh lực của các tướng lĩnh trên sa trường cũng đa dạng và khó lường. Tuy nhiên, về bản chất, tất cả các cuộc chiến đều có điểm chung: chúng là cuộc đấu trí trước khi có sự xuất hiện của súng đạn. Để hiểu rõ hơn về chiến tranh trong lịch sử của nhân loại, hãy tìm đến cuốn sách 'Lịch sử chiến tranh' của tác giả người Anh, John Keegan.
Sự phát triển của thế giới làm cho chiến tranh trở nên độc ác hơn
Chiến tranh bắt đầu khi xã hội hình thành. Trên các di chỉ khảo cổ, dấu vết của sự giết người bằng thương, giáo hoặc vũ khí đá sắc đã được phát hiện.
Thế giới phát triển, chiến tranh càng trở nên tàn khốc hơn. Hai quả bom nguyên tử rơi xuống Hiroshima và Nagasaki, gây ra hậu quả nghiêm trọng trong gần tám thập kỷ qua.
Chiến tranh ngày càng trở thành một phần không thể tách rời với sự phát triển của xã hội. Theo John Keegan, chiến trường là cơ sở của sự hình thành các triều đại.
Có những vị vua chiếm lĩnh lãnh thổ mà không cần dùng vũ khí, một điều hiếm hoi thực sự.
Không thể bàn về chiến tranh mà không nói đến quân đội. Một tổ chức chính trị, được đào tạo một cách cẩn thận.
Quân đội càng lớn và được huấn luyện càng tốt, thì khả năng chiến thắng càng cao. Điều này cũng là lý do cho sự thất bại của các bộ lạc và quốc gia nhỏ trước sự xâm lược của các nước tư bản.
Lịch sử thế giới từ thế kỷ 16 đến thế kỷ 18 chứng kiến nhiều minh chứng rõ ràng. Từ việc bất thành của người da đỏ và các bộ lạc ở châu Phi, đến việc trở thành thuộc địa của các quốc gia ở Nam Á và Đông Nam Á.
Sức mạnh không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với chiến thắng.
Quân đội mạnh mẽ là một ưu thế lớn trên chiến trường, nhưng không phải lúc nào sức mạnh cũng đem lại chiến thắng. Đặc biệt là trong những cuộc xâm lược, khi kẻ thù từ xa xôi đổ vào. Các yếu tố như khí hậu, địa hình cũng có ảnh hưởng lớn đến khả năng chiến đấu của quân đội, dù họ có tinh nhuệ và dũng mãnh đến đâu.
Vua Nga Nicolas I luôn ưa thích các trận chiến vào mùa xuân và gọi mùa này là thời điểm tốt nhất cho quân đội Nga. Ngược lại, chiến tranh vào mùa đông sẽ gặp nhiều khó khăn hơn nhiều. Tuyết phủ dày khắp nơi khiến cho lực lượng và tinh thần chiến đấu của quân đội giảm sút.
Nếu quân đội phải chiến đấu ở những nơi có khí hậu nóng ẩm và mưa nhiều như vùng Nam Á, Đông Nam Á, hoặc châu Phi, điều đó sẽ là một điểm yếu lớn. Đôi khi, những chiến binh đầy dũng cảm không chết vì đạn đạo, nhưng lại gục ngã vì sốt rét hoặc sốt vàng. Vì vậy, trong chiến tranh hiện đại, lực lượng lính đánh thuê đã trở nên phổ biến hơn. Nhiều trong số họ cũng là người bản địa, quen thuộc với địa hình và điều kiện khí hậu ở đó.
Địa hình cũng là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến sức mạnh của quân đội trong chiến tranh. Điều này giải thích vì sao quân Hốt Tất Liệt và quân Thổ Nhĩ Kỳ thường thắng lợi khi chiến trên lưng ngựa. Tương tự, hải quân của Anh, Pháp và Tây Ban Nha đã mạnh mẽ phát triển vào thế kỷ 18. Khi xâm chiếm một vùng đất mới, nếu không nắm vững điều kiện địa hình và khí hậu, tướng lĩnh có thể phải đối diện với thất bại nhanh chóng.
Những câu chuyện về cuộc đua tiến xa của súng pháo
Hàng ngàn năm qua, một triết lý quân sự không bao giờ thay đổi: trong chiến tranh, việc tấn công và phòng thủ phải diễn ra đồng thời. Đôi khi, chỉ cần phòng thủ tốt, chúng ta có thể ngăn chặn những cuộc tấn công mạnh mẽ từ kẻ thù. Vì vậy, hàng ngàn công trình kiến trúc nổi tiếng đã được xây dựng để phục vụ mục tiêu phòng thủ của các quốc gia. Ví dụ điển hình là Vạn Lý Trường Thành của Trung Quốc.
Mặc dù nhỏ hơn về quy mô, nhưng hệ thống phòng thủ tại các lâu đài của các lãnh chúa ở Tây Âu cũng được coi trọng. Chiến lược du kích được xem là một cách hiệu quả để phá vỡ hệ thống phòng thủ chặt chẽ của đối phương và tiết kiệm lực lượng cho những trận chiến dài hơi.
Chiến tranh và lịch sử thường được coi là những chủ đề khô khan. Tuy nhiên, khi đọc cuốn sách Lịch sử chiến tranh của John Keegan, người đọc sẽ được trải nghiệm một cái nhìn mới. Ông không chỉ trình bày lịch sử quân sự bằng cách liệt kê sự kiện một cách phức tạp, mà còn khám phá mối liên hệ giữa chiến tranh và sự phát triển của xã hội.
Tác giả đặt chiến tranh trong bối cảnh lịch sử và kết nối nó với văn hóa, xã hội. Ngoài việc nghiên cứu về lịch sử quân sự, John Keegan cũng là một nhà văn, vì vậy ông nhìn nhận chiến tranh qua góc nhìn văn hóa và xã hội.
Trong cuốn Lịch sử chiến tranh, tác giả John Keegan thường đề cập đến các tác phẩm nổi tiếng của Lev Tolstoy như Chiến tranh và hòa bình và Anna Karenina. Bên cạnh đó, những bài thơ của Byron cũng được đưa vào để thể hiện sự đau đớn của chiến tranh một cách chân thực.
Theo thông tin từ Zing News
