Trong thị trường xe điện ở Mỹ, mặc dù hầu hết người dân không có khả năng mua xe nhưng cơn sốt về xe điện lại bùng nổ. Vậy nguyên nhân của hiện tượng này là gì?

Thay vì tất cả mọi người dần chấp nhận xe điện, doanh số bán xe lại phụ thuộc vào những người sử dụng một lúc nhiều chiếc hoặc những người mua tích trữ mà ít khi dùng đến.

Ông Keller Strother mua chiếc Tesla đầu tiên vào năm 2011 và hiện vẫn sở hữu xe này, mặc dù garage của ông đã có thêm 2 chiếc Tesla và một chiếc Porsche 911 cổ điển được chuyển đổi thành xe điện.

Sự áp dụng của xe điện tại Mỹ cuối cùng cũng đang tăng lên. Tuy nhiên, thực tế phía sau là số lượng xe điện đang tập trung ở một số vùng cụ thể. Hầu hết khách hàng mua xe điện là những gia đình đã sở hữu một, hai thậm chí là ba chiếc xe điện.

Thay vì mọi người chuyển từ xe xăng sang xe điện, một số người Mỹ trở thành những người “tích trữ xe điện”. Mặc dù với mục đích tốt, việc mua liền một lúc nhiều chiếc xe điện có thể vô tình giảm đi những lợi ích về môi trường mà xe điện mang lại.

Việc sử dụng xe điện tại Mỹ đang ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, thực tế phía sau là có một số người Mỹ đang trở thành những người “tích trữ xe điện”. Mặc dù với mục đích tốt, việc mua nhiều chiếc xe điện cùng một lúc có thể làm giảm đi lợi ích về môi trường mà xe điện mang lại.

Trong một khảo sát gần đây của Bloomberg về người lái xe điện, 14% cho biết họ sở hữu 2 phương tiện chạy điện trở lên. Trong số người tham gia, 6% sở hữu 3 phương tiện chạy điện trở lên.

Theo dữ liệu bán hàng được Edmunds thống kê, khoảng 26% người mua xe điện trong quý 2 đã đổi xe điện hiện tại lấy một chiếc mới hoặc đơn giản chỉ là mua thêm một chiếc ô tô điện khác. Trong số những người này, 9% đã từng lái xe hybrid. Mặc dù các nhà khoa học, chính trị gia và giám đốc điều hành ô tô ủng hộ xe điện thay thế xe xăng, nhưng hiện tại hầu hết vẫn chưa thực hiện được điều đó.

Việc mua nhiều xe điện không phải là điều xấu. Điều này cho thấy sau khi sử dụng, người dùng thích lái xe điện hơn. Do đó, những người còn đang phân vân về xe điện sẽ nhanh chóng vượt qua những nghi ngờ đó.

Mặc dù xe điện được coi là thiết bị xanh, nhưng có một nghịch lý rằng để bù đắp khí thải của xe xăng và khí thải trong quá trình sản xuất, chúng phải hoạt động trên đường.

Tuy nhiên, trong những gia đình sử dụng từ 2-4 chiếc xe điện, mỗi xe sẽ có thời gian hoạt động ít hơn. Nếu một chiếc xe điện chỉ nằm yên trong garage thì xe xăng sẽ là lựa chọn sạch hơn.

Nhà kinh tế học Lucas Davis của Berkeley nhận thấy rằng những hộ gia đình sở hữu nhiều phương tiện thì thường ít chọn xe điện. Khoảng 2/3 số hộ gia đình sở hữu xe điện vẫn thường lái xe xăng hơn. Ông nói: “Điều này thật đáng tiếc. Nếu muốn xe điện trở thành một giải pháp môi trường, chúng cần được áp dụng rộng rãi, không chỉ là sản phẩm dành cho người giàu”.

Hiện nay, hầu hết người Mỹ không đủ khả năng mua một chiếc xe điện mới. Sự khan hiếm trong nguồn cung khiến giá niêm yết trung bình cho một chiếc xe điện vào tháng 10 là gần 59.000 USD, cao hơn gần 1/4 so với giá trung bình của ngành ô tô.

Những người có khả năng mua và sẵn lòng trả giá cao không cần phải bán chiếc xe cũ. Thường họ giữ cả hai. Trung bình, mỗi hộ gia đình Mỹ sở hữu 2,7 chiếc xe điện.

Một nghiên cứu gần đây cho thấy để bù đắp lượng khí thải sản xuất, mỗi hộ gia đình cần sử dụng xe điện trong hơn 10 năm. Tuy nhiên, nhà kinh tế học Ashley Nunes của Harvard cho biết ông chưa thấy ai lái xe điện được 10 năm.

Người Mỹ thường không vội vã loại bỏ bất kỳ loại ô tô nào. Một phần là do các phương tiện hiện nay rất bền nên mọi người gắn bó với chúng lâu dài hơn. Hiện có 272 triệu phương tiện đã đăng ký ở Mỹ trên tổng số 228 triệu tài xế.

Theo phó giám đốc phân tích ngành Tom Libby tại S&P Global Mobility, tài xế thường chọn xe điện mới thay vì giữ lại xe cũ. Đáng chú ý nhất, Libby cho biết có nhiều tài xế đang chuyển từ xe Tesla sang các mẫu xe mới và độc đáo hơn của Lucid, Polestar và Rivian.

Mặc dù gần đây Mỹ đã thiết lập các khoản tín dụng thuế cho xe điện, nhà kinh tế học Ashley Nunes lập luận rằng chính phủ nên khuyến khích việc lái xe điện hơn là mua chúng. Xe điện nên được ưu tiên khi đỗ xe và được phép truy cập vào làn đường cao tốc. Ông cũng đề xuất các chính sách hỗ trợ tài chính mạnh mẽ hơn.

Ông nói: “Một số người đặt ra câu hỏi về việc xe điện thực hiện lời hứa xanh. Không phải vì công nghệ không đủ tốt, không phải vì lưới điện không đủ sạch, mà chủ yếu là do cách con người sử dụng chúng”.

Một số bằng chứng cho thấy tình trạng cục bộ trên thị trường xe điện có thể giảm bớt. Không chỉ có nhiều mẫu mã hơn, xe điện còn ngày càng được cải tiến và có nhiều tính năng hơn. Gia đình có thể đi xa hơn, chở nhiều đồ hơn, thậm chí kéo theo phương tiện khác. Và khi giá thành giảm, chúng sẽ trở thành một lựa chọn thay thế xe xăng cho gia đình.

Trong thời gian chờ đợi điều đó, chuyên gia kinh tế Nunes khuyên những người lái xe nên quan tâm đến vấn đề khí hậu: “Nếu muốn mua một chiếc xe điện, hãy sẵn sàng sử dụng nó hàng ngày”.

Theo Bloomberg