Buzz
Cách đây 20 năm, con đường Lê Công Kiều kinh doanh đồ cổ và giả cổ còn rất sôi động, đặc biệt vào cuối tuần. Không có quán cà phê nào ở gần đó, nên những người chơi đồ cổ sau khi đi dạo thường ngồi uống cà phê trên nắp cống lớn ở đầu đường Nguyễn Thái Bình hoặc ngồi sát vỉa hè đầu đường Lê Công Kiều.
Người giàu, trung lưu, Việt kiều, sang trọng hay lèo bèo đều đổ xô đến các quán cà phê này, ngồi trên các chiếc ghế xung quanh những cái bàn gỗ, vừa uống cà phê vừa ngửi mùi khói xăng từ các cửa hàng sửa xe bên cạnh. Họ thảo luận về những món đồ cổ mới nhìn thấy trên đường, nguồn gốc của chúng và về các cuộc trao đổi trước đó, từ các món hàng được trưng bày trang trọng trong cửa hàng đến các món hàng mới được mang từ miền Trung hoặc miền Tây lên.
Những người mới bắt đầu im lặng lắng nghe những cao thủ nói chuyện để học hỏi cách nhận biết vật liệu, men, hoa văn, trọng lượng, bọt khí, và các kỹ thuật giả cổ, kỹ thuật sửa chữa các vật dụng hỏng, mặc dù kiến thức họ thu được không hẳn là chính xác 100%
Trong thời kỳ Internet chậm chạp và chưa có smartphone như trước đây, khi ai đó mang ra một cuốn sách nước ngoài về đồ sứ cổ, đồ mỹ nghệ cao cấp, hoặc một cuốn catalogue về tranh, thảm Trung Đông hoặc đồ chạm khắc, tượng đúc được đấu giá tại nhà Christie’s hay Sotheby’s, làng đồ cổ Lê Công Kiều sẽ trở nên sống động hơn xung quanh bàn cà phê. Niềm đam mê nghệ thuật khiến họ say mê trước những tác phẩm tinh xảo in trong sách.
Như một điều không thể thiếu, những người chơi đồ mỹ thuật, chơi đồ cổ cần phải tham khảo nhiều tài liệu có hình ảnh về các loại gốm sứ, đồ gỗ hoặc đồ kim loại như đồng hồ, la bàn và tranh nghệ thuật nếu họ muốn tiếp tục chơi lâu dài, mặc dù họ biết rằng “nhìn bằng mắt, sờ bằng tay” một món đồ tốt hơn là quan trọng hơn cả việc am hiểu lý thuyết.
Sách và tạp chí giúp những người chơi đồ cổ nhận biết được một món đồ đang trở nên phổ biến trên thị trường thuộc dòng đồ nào và có giá bao nhiêu. Họ cần phải đọc nhiều sách, dù chỉ là qua loa hoặc được mượn từ bạn bè, thu thập nhiều hình ảnh trong đầu nếu thực sự đam mê nghệ thuật hoặc định kinh doanh chúng. Nếu không rèn được mắt thẩm mỹ tinh tế như vậy, họ sẽ gặp khó khăn khi đánh giá, mua bán hoặc chỉ đơn giản là thú vui của mình.
Dù vậy, sách về mỹ thuật, đồ cổ vào thời điểm đó đã có thể mua được tại các cửa hàng sách như Xuân Thu, Phương Nam trong Saigon Center… không phải là hiếm, khác biệt so với giới chơi đồ cổ ở Sài Gòn thập niên 1960, khi chỉ có thể mượn sách từ bạn bè trong giới sưu tầm ở các sứ quán nước ngoài, chụp từng trang sách chỉ trong một buổi chiều rồi trả lại.
Một lần, chủ của một cửa hàng mỹ nghệ kiêm bán đồ cổ trên con đường này tự hào với một quyển sách rất lịch lãm, với bìa cứng chỉ có hai màu trắng đen và màu lam. Đó là quyển Porcelain from the Vung Tau Wreck: The Hallstrom Excavation nói về loại đồ sứ Khang Hy được tìm thấy dưới biển Hòn Cau ngoài khơi Vũng Tàu.
Những người chơi đồ cổ ngắm nhìn cuốn sách với lòng thèm khát vì khi so sánh với một số món thuộc dòng này đang có trên thị trường Sài Gòn, đồ trong sách rất đẹp, nguyên vẹn và thu hút hơn rất nhiều.
Nhóm đồ cổ này dù được tìm thấy ở biển Việt Nam, nhưng rõ ràng chỉ mấy ông Tây mới có thể tiếp cận, chụp ảnh và xuất bản trong cuốn sách tuyệt vời như thế. Mặc dù giá sách chỉ hơn 50 USD, nhưng chủ cửa hàng bán ra khoảng năm quyển, mỗi quyển giá gấp đôi và đã có vài người mua ngay. Quyển sách này thực sự rất hấp dẫn.
Một người yêu thích sưu tầm sách nghệ thuật kể lại: Nghe đến tên một tạp chí nổi tiếng về nghệ thuật châu Á, tạp chí Arts of Asia, anh bắt đầu tìm hiểu. Đây là một tạp chí định kỳ về nghệ thuật châu Á được sáng lập ở Hong Kong từ năm 1971, phát hành trên 80 quốc gia và được in trên giấy láng offset nhiều màu. Hình ảnh trong tạp chí này rất đẹp, tinh tế, và các hình ảnh của các món đồ cổ trong mỗi quảng cáo cũng được chọn lọc một cách tinh tế.
Tra trên Internet, anh phát hiện rằng người sáng lập tạp chí là bà Tuyết Nguyệt Markbreiter, một người Sài Gòn định cư ở Hong Kong. Một ngày nọ, anh đến một cửa hàng sách cũ nổi tiếng trên đường Võ Văn Tần và phát hiện ra 8 quyển tạp chí ở đó. Chủ cửa hàng không do dự tiết lộ giá của bộ sách gần như bằng... nửa lượng vàng.
Chạy về nhà, anh không ngần ngại vay tiền… vợ, ôm về tất cả, được giảm chút ít. Anh nói: “Đây là cơ hội. Vì tôi phát hiện ra trong số này, có đến bảy quyển ở tòa soạn tạp chí tại Hong Kong không còn”.
Theo thông tin từ Zing News
