Gia Cát Lượng, một nhân vật nổi bật trong lịch sử Trung Quốc. Trong cuộc sống, ông thường so sánh chính mình với Quản Trọng và Nhạc Nghị.
Gia Cát Lượng (181 - 234) tự Khổng Minh, hiệu Ngọa Long tiên sinh, là một nhà chính trị, nhà ngoại giao, nhà quân sự, và cũng là một nhà phát minh… Ông làm tới chức Thừa tướng của nhà Thục Hán và là một trong số những người hình thành nên thế chân vạc giữa nhà Thục Hán, Đông Ngô và Tào Ngụy trong suốt hàng chục năm.

Ông được hậu thế đánh giá là một nhân vật kiệt xuất trong lịch sử Trung Quốc, có tài năng trên rất nhiều lĩnh vực, từ chính trị, quân sự, ngoại giao, pháp luật cho tới giáo dục, phong thủy, phát minh kỹ thuật. Trong lịch sử, rất hiếm người có tài năng toàn diện trên khắp các lĩnh vực như Gia Cát Lượng. Sau khi ông qua đời người đời vinh danh là 'vạn đại quân sư' (quân sư nghìn đời).
Sinh thời, ông là một trong những công thần khai quốc của nhà Thục Hán, địa vị có thể ví như 'dưới một người, trên vạn người'. Tuy nhiên, trước khi trở thành Thừa tướng của nhà Thục Hán, Gia Cát Lượng từng có quãng thời gian ở ẩn tại Long Trung. Sử sách ghi lại, Gia Cát Lượng khi xưa dù ẩn cư ở vùng Long Trung nhưng lại thường xuyên giao thiệp với các danh sĩ địa phương.
Việc Gia Cát Lượng kết giao với các danh sĩ trong vùng không chỉ chứng minh ông là người có mạng lưới giao thiệp rộng rãi mà còn gián tiếp chỉ ra khao khát khẳng định bản thân, tạo dựng thành tựu của nhân tài hiếm có này.

Bên cạnh đó, trong tư liệu cũng ghi lại: “Gia Cát Lượng thường so sánh bản thân với Quản Trọng, Nhạc Nghị. Dù hiện thời ít người tin, nhưng một số người như Thôi Châu Bình và Từ Thứ đã tôn trọng ông với tài năng đó”.
Thôi Châu Bình và Từ Thứ đều là những danh sĩ tài ba, có tầm nhìn xa. Tuy Từ Thứ từng hỗ trợ Lưu Bị khiến ông hài lòng nhưng sau đó bị Tào Tháo đánh bại, trong khi Thôi Châu Bình từng giữ chức Thái thú Tây Hà, sau đó thất vọng và từ chức về Kinh Châu, trở thành bạn thân của Gia Cát Lượng.
Việc Gia Cát Lượng so sánh mình với Quản Trọng và Nhạc Nghị (những công thần và tướng giỏi của thời Xuân Thu và Chiến Quốc) đã làm rõ hoài bão của ông, dù hiện tại ít người tin và cho rằng ông chỉ tự ca tụng nhưng thực sự Thôi Châu Bình và Từ Thứ đã nhận ra ông, sau khi thống nhất, Gia Cát Lượng đã giúp Lưu Bị thành lập nhà Thục Hán, hình thành thế chân vạc tam quốc, liên minh Thục - Ngô chống lại Ngụy.
Ông được công nhận là một trong những chiến lược gia vĩ đại và xuất sắc nhất trong thời đại của ông, và được so sánh với một chiến lược gia tài ba khác của Trung Quốc là Tôn Tử.
Ngày xưa, Quản Trọng từng là công thần phò tá Tề Hoàn Công chín lần họp chư hầu và trở thành bá chủ, có thể ví như anh hùng giải cứu thiên hạ. Trong khi đó, Nhạc Nghị cũng là một nhân tài kiệt xuất, ông là tướng thời Chiến Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Ông là tướng của các nước: Ngụy, Yên và Triệu nhưng nổi tiếng nhất thời khi làm tướng của nước Yên đã gần như tiêu diệt nước Tề mạnh mẽ hàng xóm.
Mặc dù những cuộc chiến chống lại Tào Ngụy của ông không thành công và cuối cùng ông mất vì bệnh trong trại quân, nhưng hình ảnh của Gia Cát Lượng vẫn được dân gian ca tụng qua những câu chuyện truyền miệng kéo dài hàng ngàn năm, và sau này được La Quán Trung tưởng tượng và nổi tiếng hơn qua tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa.
Trong tác phẩm này, nhân vật Gia Cát Lượng được mô tả là một vị thừa tướng tài năng và trí tuệ vượt trội, là biểu tượng của lòng trung hiếu và tài năng xuất chúng.
