Kể từ khi ra mắt phiên bản Sportback vào năm 2021, chiếc xe điện Audi e-Tron đã thay đổi cặp gương chiếu hậu bằng hai camera hai bên và lắp đặt màn hình trực tiếp trên cửa xe.
Đọc thêm:
Gương chiếu hậu đã trải qua một hành trình dài từ quá khứ đến hiện tại. Dù camera đã trở thành một giải pháp hiện đại, nhưng vẫn còn nhiều ưu và nhược điểm khiến cho việc thay thế gương vẫn chưa phổ biến như mong đợi.
Lịch sử phát triển của gương chiếu hậu và camera trong xe hơi
Với việc thông qua các đạo luật an toàn giao thông, gương chiếu hậu đã trở thành một phần không thể thiếu trên các loại phương tiện giao thông. Tuy nhiên, sự xuất hiện của camera cũng đặt ra nhiều câu hỏi về sự thay thế hoàn toàn của gương chiếu hậu trong tương lai.
Vào thời điểm luật bên Mỹ “đề xuất” việc lắp gương chiếu hậu cho an toàn năm 1956, đã có những người nghĩ ra việc áp dụng công nghệ để hỗ trợ an toàn bằng cách thay thế cặp gương chiếu hậu bằng camera và màn hình. Concept Buick Centurion trong hình trên là minh chứng rõ ràng cho điều này, với màn hình kết nối với camera truyền hình ở cốp xe.
Vào năm 1972, sau nhiều năm nghiên cứu, Volvo - “anh cả” của ngành an toàn xe hơi - giới thiệu chiếc VESC, viết tắt của Volvo Experimental Safety Car. Trên chiếc xe này đã có những trang bị đã trở thành tiêu chuẩn hoặc thậm chí là bắt buộc đối với ô tô ngày nay: Dây an toàn ba điểm, túi khí cho ghế trước và ghế sau, cản sốc trước và sau, thậm chí còn có hệ thống ngắt xăng tự động và cần gạt nước cho đèn pha và kính sau. Tuy nhiên, điều đáng chú ý nhất là camera analog dẫn tín hiệu hình ảnh đến màn hình trên bảng điều khiển của xe.Nhưng phải đến 2 thập kỷ sau đó, vào năm 1991, chiếc ô tô thương mại đầu tiên được trang bị camera chiếu hậu, đó là Toyota Soarer Limited, mẫu UZZ32. Nhờ vào sự tiến bộ của ngành chip bán dẫn, Toyota đã có thể trang bị một camera cảm biến CCD kết nối với màn hình màu EMV. Vào năm 2000 tại Triển lãm Ô tô Quốc tế New York, Nissan giới thiệu Infiniti Q45 với camera chiếu hậu được lắp đặt ở phía trên biển số xe, truyền tín hiệu hình ảnh đến màn hình LCD 7 inch trên bảng điều khiển:
Vào ngày 1/5/2018, quy định của NHTSA tại Mỹ đã yêu cầu mọi chiếc ô tô được bán ra tại thị trường này phải trang bị hệ thống hỗ trợ hình ảnh phía sau, nhằm giải quyết vấn đề tai nạn khi lùi xe gây ra khoảng 15 nghìn trường hợp bị thương và 210 trường hợp tử vong hàng năm. Từ đó, kết hợp với gương chiếu hậu, các chiếc ô tô dần trang bị những tính năng mới như cảm biến tiệm cận cảnh báo vật thể gần xe, hoặc hệ thống camera tứ phía, tạo ra hình ảnh 360 độ xung quanh xe.
Tuy nhiên, thời điểm hiện tại chưa phải là thời điểm phù hợp để hoàn toàn thay thế gương chiếu hậu.Xu hướng chuyển đổi từ sử dụng gương chiếu hậu sang camera đang trở nên phổ biến, đặc biệt là trong các mẫu xe điện hoặc xe cao cấp. Audi e-Tron và Honda e là hai ví dụ điển hình cho xu hướng này. Honda e, một chiếc xe điện lấy cảm hứng từ mẫu Civic đầu tiên ra mắt thị trường, không chỉ có thiết kế đáng yêu mà còn được trang bị những công nghệ hiện đại hàng đầu.Một ví dụ khác là việc lựa chọn thay thế gương chiếu hậu bằng camera trên Lexus ES vào năm 2018, chỉ áp dụng tại thị trường Nhật Bản. Camera này truyền tín hiệu hình ảnh đến hai màn hình 5 inch được đặt ở vị trí mắt lái, giúp lái xe dễ dàng quan sát hơn:
Gần đây, ngoài Audi e-Tron, Hyundai Ioniq 5 cũng đã trang bị camera thay thế gương chiếu hậu:
Một ví dụ khác là lựa chọn thay gương chiếu hậu bằng camera trên mẫu xe Lexus ES vào năm 2018, chỉ áp dụng tại thị trường Nhật Bản. Camera này truyền tín hiệu hình ảnh đến hai màn hình 5 inch ở vị trí mắt lái, giúp lái xe dễ dàng quan sát hơn:
Thế nào là ưu nhược điểm của việc thay gương bằng camera?
Với việc các hãng xe thường quảng bá mạnh mẽ về công nghệ mới, việc liệt kê các ưu điểm của camera thay thế cho gương chiếu hậu truyền thống thực sự là điều rất dễ dàng:- Tạo ra góc nhìn rộng hơn cho tài xế khi quan sát phía sau xe, loại bỏ điểm mù. Camera thậm chí còn tạo ra được góc nhìn toàn cảnh 360 độ xung quanh xe, điều mà gương không thể làm được.
- Thiết kế đẹp, hỗ trợ tối ưu hóa khí động học cho xe. Trong bối cảnh xe điện đang trở nên phổ biến, việc tối ưu hóa khí động học để giảm thiểu mức tiêu thụ năng lượng do lực cản không khí là một yếu tố quan trọng. Honda đã nói rằng việc thay gương bằng camera giúp tăng hiệu suất hệ thống truyền động lên đến 3.8%, điều này có ý nghĩa trực tiếp đến hiệu suất vận hành của xe điện.
- Trong những điều kiện thời tiết xấu, như mưa to, tuyết rơi hoặc ban đêm, gương chiếu hậu thường bị ảnh hưởng nghiêm trọng đến tầm nhìn và độ rõ ràng của hình ảnh. Ngược lại, camera có thể điều chỉnh được cả độ phơi sáng, ISO và cân bằng trắng, tạo ra hình ảnh rõ ràng hơn rất nhiều.
Tuy nhiên, nếu chỉ tập trung vào những ưu điểm, thì không có lý do gì ngành công nghiệp ô tô không chuyển sang sử dụng camera hoàn toàn từ rất lâu trước. Vẫn có những lý do khiến việc sử dụng cặp gương vẫn là lựa chọn vô cùng đáng tin cậy, bởi vì nó có thể thực hiện những công việc mà camera kỹ thuật số không thể:- Trong điều kiện ánh sáng yếu, camera giá rẻ thường không tạo ra hình ảnh đủ rõ ràng để đảm bảo an toàn giao thông, thường mờ và nhiễu. Trong những ngày nắng mạnh, cảm biến của camera, nếu không phải là loại cao cấp, có thể bị ánh sáng chiếu trực tiếp, tạo ra hiện tượng lens flare, che khuất vùng lòe sáng và có thể che giấu chướng ngại vật phía sau xe, gây ra nguy cơ an toàn.
- Vị trí đặt màn hình của camera chiếu hậu cũng là một vấn đề. Hầu hết các hãng đặt camera chiếu hậu ngay bên cạnh cánh cửa xe để không làm thay đổi thói quen nhìn hai bên gương của tài xế. Nếu độ sáng của hai màn hình của camera không thể thay đổi như màn hình điện thoại, trong điều kiện ánh sáng yếu, hai màn hình này có nguy cơ trở thành một phần gây mất tập trung khi lái xe, giống như những lo ngại với màn hình lớn của hệ thống giải trí hiện tại.
- Quy trình vận hành của camera cũng tạo ra áp lực cho đôi mắt của tài xế. Gương chiếu hậu hoạt động dựa trên cơ sở vật lý quang học cơ bản, hình ảnh trong gương là ánh sáng phản chiếu từ các vật thể khác. Khi nhìn vào gương chiếu hậu, mắt tự động điều chỉnh để tập trung vào vật thể ở xa hiển thị trên gương. Ngược lại, camera tự động lấy nét và truyền hình ảnh vào màn hình. Mắt khi đó phải điều chỉnh theo một cách khác để nhìn hình ảnh đã được tập trung sẵn trên màn hình ở gần mắt. Những người có vấn đề về thị lực như cận thị, viễn thị hoặc loạn thị có thể gặp khó khăn khi điều chỉnh đôi mắt.
- Quan trọng nhất, gương rất phổ biến và rẻ tiền (chi phí sản xuất, không tính chi phí thay thế từng hãng), trong khi camera thì không. Mặc dù nhỏ gọn, tiết kiệm không gian và giảm nguy cơ va chạm hỏng hóc như gương chiếu hậu, nhưng một khi camera hỏng thì chi phí sửa chữa chắc chắn cao hơn gương. Điều này chưa kể đến việc, các thiết bị càng hiện đại thì càng có nguy cơ hỏng hóc cao hơn nhiều.
Dạo quanh internet, có người cho rằng việc thay thế hoàn toàn gương chiếu hậu bằng camera vẫn còn xa, chỉ giới thiệu công nghệ của trăm năm trước. Người khác lại tin rằng, việc sử dụng camera sẽ mang lại nhiều lợi ích cho an toàn giao thông, đặc biệt là cho tai (không còn tiếng gió rít từ gương) và mắt (tạo ra góc nhìn rộng hơn) của tài xế.Có phải bạn nghĩ trong 10, 20 hoặc 30 năm tới, gương chiếu hậu sẽ biến mất khỏi các mẫu ô tô mới và sẽ được thay thế bằng camera không?