Buzz
Người ta thường nghĩ họ đang suy nghĩ logic khi đưa ra quyết định. Nhưng đôi khi chúng ta hoàn toàn không theo lý trí, dù quyết định của chúng ta có vẻ rất logic và hợp lý. Nếu được chọn giữa hai lựa chọn, bạn sẽ chọn gì?
Có thể bạn sẽ cân nhắc giữa ưu và nhược điểm của từng lựa chọn, rồi chọn lựa chọn tối ưu nhất. Nhưng khi có thêm lựa chọn thứ ba xen vào, quyết định của bạn có thể thay đổi hoàn toàn. Khi đó, bạn sẽ nhận ra rằng, đôi khi bạn cũng không theo lý trí.
Không phải lúc nào bạn cũng theo lý trí
Nếu có hai lựa chọn sau đây, bạn sẽ chọn gì?
- Đặt tạp chí điện tử Economist.com – giá 59 đô la. (1)
- Đặt tạp chí điện tử và tạp chí in – giá 125 đô la. (2)
Thực tế khi thực hiện thí nghiệm này với hơn 100 sinh viên tại một trường đại học, kết quả là 68 sinh viên chọn đặt tạp chí điện tử với giá 59 đô la theo phương án (1), và 32 sinh viên chọn phương án (2).
Vậy khi có lựa chọn thứ ba xuất hiện, chuyện gì sẽ xảy ra?
- Đặt tạp chí điện tử Economist.com – giá 59 đô la. (1)
- Đặt tạp chí in giá 125 đô la (3)
- Đặt tạp chí điện tử và tạp chí in – giá 125 đô la. (2)
Trong thí nghiệm thứ hai này, khi xuất hiện lựa chọn thứ ba, tỉ lệ lựa chọn đã thay đổi: có 16 sinh viên chọn phương án (1) (tạp chí điện tử), không ai chọn phương án số (3), và có tới 84 sinh viên chọn phương án (2).
Điều đó có nghĩa là giữa phương án số (2), có sự lựa chọn khác biệt giữa hai lần là 32 và 84. Rõ ràng những người chọn phương án số (2) đã hiểu rằng không ai ngu khi chọn phương án (3). Có lẽ họ đều nghĩ một cách “rất logic” rằng ngu gì chọn đặt tạp chí in giá 125 đô trong khi với cùng số tiền đó có thể đặt cả tạp chí in và tạp chí điện tử. Đúng, những sinh viên này rất logic, và không hề ngu. Có lẽ những người ngu ở đây là những chuyên gia marketing của tạp chí Economist. Nếu họ ngu, hẳn họ đã không phải là những chuyên gia thấu hiểu tâm lý và kiếm tiền từ khách hàng.
Chúng ta thường lựa chọn một cách cảm tính
Vì vậy, chúng ta có thể nói rằng con người thường đưa ra quyết định theo cảm tính khi có một căn cứ so sánh.
Có thể kết luận rằng con người hiếm khi đưa ra quyết định dựa trên một tiêu chuẩn tuyệt đối.
Bản chất của con người luôn so sánh, nhưng không luôn theo cách logic.
Quay trở lại với thí nghiệm đầu tiên, khi có một căn cứ so sánh dễ dàng, việc ra quyết định trở nên dễ dàng hơn. Tuy nhiên, quyết định đó không hẳn là logic và tốt nhất trong mọi tình huống.
Nếu việc đặt tạp chí điện tử giúp bạn tiết kiệm chi phí so với việc đặt cả tạp chí in và điện tử, thì việc chọn cả hai không phải là quyết định tốt nhất.
Khi bạn đã trải qua một trải nghiệm xấu và sau đó được trải nghiệm một trải nghiệm tốt hơn, bạn có thể dễ dàng chọn lựa trải nghiệm tốt hơn mà không cần suy nghĩ nhiều.
Khi hẹn hò, các cặp đôi thường đi cùng với bạn thân. Khi so sánh, đối tác trở nên nổi bật hơn.
Để đưa ra quyết định phù hợp, hãy hiểu rõ mong muốn của bản thân và áp dụng logic phân tích.
Thực tế, chúng ta thường ra quyết định dựa trên cảm tính nhưng tin rằng mình logic.
Hiểu bản thân và sử dụng logic giúp bạn tránh quyết định dựa trên cảm tính.
Người thường cảm tính nhưng tin rằng mình logic. Tuy nhiên, thực tế không phải lúc nào cũng vậy.
