Đây sẽ là lần đầu tiên Trung Quốc hoàn toàn tách khỏi hệ thống công nghệ phương Tây – điều mà cả thế giới đang phụ thuộc vào.
Hệ điều hành hoàn toàn của Trung Quốc
Khi Huawei, ông lớn công nghệ Trung Quốc, ra mắt mẫu điện thoại Mate 70 trong tháng này, các chuyên gia sẽ phân tích nó để tìm hiểu về con chip bên trong – thứ sẽ chỉ ra mức độ tự chủ công nghệ của Trung Quốc trong việc chế tạo chip và giảm sự phụ thuộc vào công nghệ phương Tây.
Tuy nhiên, phần mềm trong chiếc điện thoại mới chính là yếu tố quyết định, quan trọng hơn nhiều so với phần cứng.
Huawei dự kiến sẽ cài đặt hệ điều hành Harmony OS NEXT, do chính hãng phát triển, trên mẫu điện thoại mới. Đây là lần đầu tiên Trung Quốc cắt đứt hoàn toàn với các hệ thống công nghệ phương Tây, điều mà cả thế giới đang dựa vào.

Trung Quốc muốn xây dựng nền công nghệ tự chủ trong mọi lĩnh vực, từ phân bón, máy bay chở khách, đến chip và mạng thanh toán. Họ coi việc phương Tây kiểm soát các công nghệ quan trọng là một mối nguy hiểm đối với an ninh quốc gia, đặc biệt nếu có bất kỳ cuộc xung đột nào xảy ra.
Những nỗ lực gần đây của Huawei trong việc thúc đẩy khả năng tự chủ công nghệ cho Trung Quốc chủ yếu tập trung vào lĩnh vực chất bán dẫn. Tuy nhiên, đất nước này vẫn còn phụ thuộc rất nhiều vào hệ điều hành di động của Mỹ. Android, do Google sở hữu, và iOS, của Apple, hiện diện trên 98% điện thoại thông minh toàn cầu, bao gồm hầu hết các thiết bị tại Trung Quốc.
Nền tảng mới của Huawei sẽ trở thành đối thủ thứ ba trên thị trường. Hệ điều hành này đã được thử nghiệm vào tháng trước và sẽ được phổ biến rộng rãi khi Mate 70 chính thức ra mắt.
Phiên bản hiện tại vẫn sử dụng mã nguồn mở từ Android và phần mềm Linux, nhưng bản cập nhật dự kiến sẽ loại bỏ toàn bộ yếu tố nước ngoài và thay thế bằng những thành phần hoàn toàn của Trung Quốc.
Các ứng dụng phát triển cho Android sẽ không thể chạy trên phiên bản mới. Các phương tiện truyền thông Trung Quốc miêu tả Harmony OS Next như một hệ điều hành "thuần chủng".
Huawei bắt đầu phát triển Harmony vào năm 2012 dành cho các thiết bị Internet vạn vật, không phải cho điện thoại thông minh. Tuy nhiên, sau lệnh trừng phạt của Mỹ vào năm 2019, công ty này bị cắt đứt quyền truy cập vào Google Mobile Services, bao gồm cả cửa hàng ứng dụng, và các chip cần thiết để sản xuất điện thoại 5G.
Điều này đã ảnh hưởng mạnh đến sự phổ biến của điện thoại Huawei ở ngoài Trung Quốc, nhưng cũng là động lực để công ty chuyển hướng phát triển hệ thống riêng và nội địa hóa sản xuất chất bán dẫn.
Vào tháng 8 năm ngoái, Huawei đã làm các nhà phân tích ngạc nhiên khi ra mắt Mate 60, một mẫu điện thoại thông minh với chip 7 nanomet tiên tiến được sản xuất tại Trung Quốc, giúp công ty quay lại thị trường điện thoại 5G.
Mate 70 được kỳ vọng sẽ là một bước ngoặt quan trọng hơn nữa trong chiến lược của Huawei nhằm giảm sự phụ thuộc vào các công ty công nghệ phương Tây.

Cơ hội nào cho Huawei?
Việc xây dựng một hệ điều hành không phải là một thành tựu đơn giản. Thách thức lớn nhất là thu hút các nhà phát triển bên ngoài để tạo ra ứng dụng cho nền tảng này. Điều này đòi hỏi phải thuyết phục họ rằng hệ điều hành sẽ thành công và việc phát triển ứng dụng sẽ mang lại giá trị xứng đáng.
Nhiều công ty đã thử và thất bại trong việc xây dựng hệ điều hành mới trong suốt nhiều năm qua. Các nhà phát triển ứng dụng thường chọn các nền tảng đã được chứng minh và phổ biến.
Đây là một canh bạc lớn của Huawei khi họ quyết định cắt đứt mối quan hệ với Android. Đến tháng 8 năm ngoái, khi Mate 60 ra mắt, các nhà phát triển đã tạo ra khoảng 100 ứng dụng dành riêng cho hệ điều hành của Huawei.
Sự thành công của các thiết bị mới đã thuyết phục nhiều nhà phát triển tạo ứng dụng cho điện thoại Huawei, với hơn 15.000 ứng dụng và dịch vụ được phát triển kể từ khi Mate 60 ra mắt.
Các thử nghiệm với Harmony OS NEXT đã tạo ra thêm nhiều sự phấn khích. Tuy nhiên, việc chuyển sang hệ điều hành mới có thể gây ra rủi ro đối với doanh số điện thoại thông minh của Huawei.
Android cung cấp cho người dùng một kho ứng dụng khổng lồ; nếu người Trung Quốc không thể tìm thấy ứng dụng mình yêu thích, họ có thể chuyển sang chọn thiết bị khác. Các nhà báo Trung Quốc đã thử nghiệm một số ứng dụng gốc và phàn nàn về việc thiếu các tính năng quan trọng.
Huawei kỳ vọng có thể thúc đẩy hệ điều hành của mình bằng cách thuyết phục các nhà sản xuất điện thoại thông minh Trung Quốc khác cùng tham gia sử dụng.
Tuy nhiên, việc thuyết phục không hề dễ dàng. Các đối thủ như Xiaomi, Vivo và Oppo đang cạnh tranh khốc liệt với Huawei, và một số trong số họ còn phát triển hệ điều hành riêng dựa trên Android.
Cơ hội vẫn còn khi các nhà phân tích tại Jefferies cho rằng, chính phủ Trung Quốc có thể sẽ yêu cầu các đối thủ của Huawei chuyển từ Android sang Harmony.
Tham vọng của Huawei đối với Harmony không chỉ giới hạn trong điện thoại thông minh. Hệ điều hành này sẽ sớm thay thế Windows trên máy tính xách tay của hãng và có thể sử dụng trên tất cả các thiết bị, bao gồm cả ô tô mà Huawei đang tham gia thiết kế.
Điều này sẽ giúp giảm bớt lo ngại của Trung Quốc về sự phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài, đồng thời khiến các tập đoàn công nghệ phương Tây không thể ngồi yên.
