Buzz
Ông Gao Xiangjin, 69 tuổi, trước đây là một fan hâm mộ trung thành của các đội bóng rổ NBA. Tuy nhiên, từ khi tình hình chính trị và quan hệ giữa Trung Quốc và Mỹ căng thẳng, các trận đấu NBA trở nên hiếm hoi, không còn được truyền hình hàng ngày nữa. Vì vậy, ông Gao đã chuyển sang xem bóng rổ Trung Quốc.Điều quan trọng là ông không xem trên TV, mà xem trên Douyin, phiên bản nội địa của TikTok.Ông Gao Xiangjin là minh chứng rõ ràng cho sự chuyển đổi từ truyền hình sang mạng xã hội của người cao tuổi tại Trung Quốc, với Douyin - ứng dụng video ngắn phổ biến nhất.Trong khi Trung Quốc áp dụng nhiều biện pháp giảm thời gian sử dụng mạng xã hội cho trẻ dưới 18 tuổi, thì lại có hơn 267 triệu người trên 60 tuổi. Điều đáng ngạc nhiên là những người dành nhiều thời gian nhất trên mạng xã hội lại là phụ huynh, ông bà của những thanh niên Trung Quốc.
“Bố tôi thường xem Douyin khi không nấu ăn, đi bơi hoặc ngủ. Đó giống như giải trí không cần suy nghĩ. Tốt hơn là chơi với thú cưng, hoặc làm bất cứ việc gì hữu ích hơn. Tôi gặp khó khăn trong việc tập trung. Douyin khiến tình hình của tôi trở nên tồi tệ hơn nhiều.”
Trong nghiên cứu của tôi, tôi đã phát hiện ra rằng việc sử dụng mạng xã hội đang trở thành một xu hướng phổ biến đối với người cao tuổi ở Trung Quốc. Đặc biệt, đại dịch COVID-19 đã thúc đẩy sự chuyển đổi này, khiến họ tìm kiếm sự kết nối xã hội thông qua các ứng dụng như Douyin. Điều này đồng nghĩa với việc họ đã thích ứng với sự thay đổi của thế giới kỹ thuật số.Trước đây, người cao tuổi thường ngần ngại sử dụng smartphone và truy cập internet, chủ yếu là do họ giữ vững giá trị truyền thống. Tuy nhiên, với sự xuất hiện của các gói cước dữ liệu rẻ và các thiết bị điện tử phù hợp với nhu cầu của họ, họ đã bắt đầu chấp nhận công nghệ mới. Điều này là một bước tiến quan trọng trong việc kết nối thế giới kỹ thuật số với người cao tuổi.Một điều đáng chú ý là sự thấu hiểu của các nhà sản xuất về nhu cầu của người cao tuổi. Các thương hiệu smartphone Trung Quốc, ví dụ như Xiaomi, đã đưa ra các sản phẩm dành riêng cho đối tượng này với mức giá phù hợp và tính năng dễ sử dụng. Điều này không chỉ giúp họ truy cập dễ dàng hơn vào thế giới kỹ thuật số mà còn tạo ra một cảm giác thân thuộc và thoải mái khi sử dụng công nghệ mới.Việc sử dụng công nghệ mang lại cho người cao tuổi cảm giác họ vẫn được quan tâm và không bị lãng quên. Các kỷ niệm về cuộc sống nông thôn vẫn sống động trong họ, không chỉ trong thực tế mà còn trên mạng internet.
Ở Trung Quốc ngày nay, việc cập nhật công nghệ không chỉ là sự lựa chọn mà là một cần thiết. Xã hội không dùng tiền mặt đang trở nên phổ biến, và sự tồn tại của smartphone trở thành điều không thể thiếu đối với mọi người, kể cả những người đang ăn xin hoặc những người cần sự giúp đỡ từ các tổ chức từ thiện.Người cao tuổi thường đối diện với cảm giác cô đơn khi con cháu của họ định cư ở các thành phố lớn, xa quê nhà. Việc chọn sống cùng con cháu có thể mang lại sự tiện lợi nhưng cũng đồng nghĩa với việc họ phải xa lìa những người thân, bạn bè đã gắn bó suốt cuộc đời. Điều này gợi nhớ đến hình ảnh của những người cao tuổi sống trôi dạt giữa cuộc sống hiện đại.Huang Chenkuang, một nghệ nhân gốm sành ở thủ đô Bắc Kinh, chia sẻ: “Không phải lúc nào ông bà cũng có thể đến thành phố để trông cháu con.” Mẹ của Huang là một trong những người đã từ bỏ cuộc sống quê hương để đến thành phố giữ cháu. Đối với người già, cuộc sống ở đô thị không còn những màu sắc và mối quan hệ gần gũi như ở quê như trước. Trên thành phố, họ chỉ có ba điểm đến chính: cửa hàng để mua sắm, trường học của cháu chúng và khu nhà của mình.
Đối với người cao tuổi, điện thoại di động không chỉ là một công cụ giết thời gian mà còn là phương tiện giao tiếp quan trọng. Cô Huang chia sẻ: “Thỉnh thoảng, khi về nhà, tôi cảm thấy cô đơn vì trước đây, tôi thường trò chuyện với mẹ về mọi thứ trong cuộc sống hàng ngày.” Nhưng bây giờ, khi người già cũng trở thành người tạo nội dung trên Douyin, khoảng cách giữa các thế hệ, đặc biệt là áp lực từ cuộc sống trực tuyến, trở nên ít quan trọng hơn. Thậm chí, đôi khi mẹ của cô Huang cũng than phiền về việc không có video mới trong vài ngày, điều này khiến cô ấy mất đi một lượng người theo dõi.Trái với các ứng dụng khác như WeChat, nơi yêu cầu người dùng phải là bạn của nhau mới có thể tương tác và xem nội dung từ nhau, Douyin lại mở ra nhiều cơ hội hơn. Bất kỳ ai cũng có thể xem và bình luận trên Douyin, miễn là video được đăng công khai. Đồng thời, ứng dụng này còn cho phép kết bạn dễ dàng hơn nhiều và khuyến khích người dùng khám phá và tạo ra những video hấp dẫn hơn.Ở Trung Quốc hiện nay, có một số người cao tuổi trở thành những KOL (Key Opinion Leader) nổi tiếng, và người hâm mộ của họ thậm chí còn là những người trẻ tuổi. Nhiều người già tự xem mình là những người tạo nội dung, không chỉ để tương tác với mạng xã hội mà còn để thể hiện bản thân, để không bị lãng quên. Theo giảng viên Li, “đối với họ, thế hệ của họ đang dần bị quên lãng.” Ngược lại, những người lớn tuổi trong thời đại số luôn mong muốn con cháu nhớ đến họ, kể cả thông qua việc đăng những video trên mạng xã hội.Theo Wired
