Một nhóm nghiên cứu tại Trung Quốc đã đề xuất kế hoạch giải mã bộ gen của hơn 1% dân số thế giới nhằm hỗ trợ con người sống khỏe mạnh và lâu hơn.
Nhóm nghiên cứu này đã khởi động một dự án quốc tế để tăng cường số năm sống khỏe mạnh của con người, thông qua việc triển khai giai đoạn mới của Dự án Bộ gen Người (HGP).
Dựa trên những thành tựu quan trọng đã tạo ra chuỗi bộ gen người đầu tiên cách đây hai thập kỷ, các nhà khoa học đề xuất giải trình tự gen của hơn 1% dân số toàn cầu - khoảng 80 triệu người từ hơn 100 quốc gia.
Các dữ liệu và kết quả thu được sẽ được sử dụng nhằm kéo dài tuổi thọ trung bình của con người, cải thiện các phương pháp y tế như xét nghiệm sàng lọc bệnh di truyền và chẩn đoán các bệnh hiếm, đồng thời thúc đẩy sự phát triển của y tế công chính xác.

Nhóm nghiên cứu đề xuất giải mã bộ gen của hơn 1% dân số thế giới nhằm tìm cách gia tăng tuổi thọ con người. (Ảnh minh họa: SCMP)
Không chỉ giới hạn ở 1%
Theo đề xuất của Dự án Bộ gen người II (HGP2), được công bố trong bài báo trên tạp chí Cell Research vào ngày 11/9, khái niệm này nói về 'việc ứng dụng công nghệ tiên tiến, phân tích dữ liệu và can thiệp để ngăn ngừa bệnh tật, cải thiện sức khỏe và nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc sức khỏe ở cấp độ dân số'.
Nghiên cứu có sự tham gia của các nhà khoa học từ các viện nghiên cứu tại 15 quốc gia: Trung Quốc, Australia, Bỉ, Anh, Pháp, Hy Lạp, Ấn Độ, Italy, Nhật Bản, Malaysia, Nga, Singapore, Thổ Nhĩ Kỳ, Mỹ và Việt Nam.
'HGP2 chắc chắn sẽ không chỉ dừng lại ở 1% dân số thế giới. Tuy nhiên, với việc hoàn thành các mục tiêu đã đề ra cho 1% đầu tiên, chúng tôi tin rằng HGP2 sẽ khởi đầu một sự thay đổi mô hình bền vững hướng tới y tế công chính xác trên toàn cầu,' nhóm nghiên cứu cho biết trong bài báo.
'Điều này sẽ mở ra cơ hội cho phần còn lại của nhân loại sử dụng bộ gen của mình để sống khỏe mạnh và lâu hơn, hiện thực hóa tầm nhìn của HGP', nhóm nghiên cứu chia sẻ.
HGP được khởi động vào năm 1990 dưới sự lãnh đạo của bác sĩ di truyền học người Mỹ Francis Collins, với sự tài trợ từ Bộ Năng lượng Mỹ và Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH).
Trang web của NIH mô tả về thành tựu HGP được hoàn thành vào năm 2003, rằng: 'Nỗ lực quốc tế nhằm giải trình tự 3 tỷ chữ cái DNA trong bộ gen người được coi là một trong những công trình khoa học đầy tham vọng nhất mọi thời đại, thậm chí còn vượt xa việc phân tách nguyên tử hay đưa con người lên Mặt trăng'.
Nỗ lực này có sự tham gia của các nhà khoa học từ các viện ở Anh, Trung Quốc, Pháp, Đức và Nhật Bản, cùng với các viện của Mỹ ngoài NIH. Họ được gọi là Liên đoàn Giải trình tự bộ gen người quốc tế.

Một kỹ thuật viên đang làm việc trong phòng thí nghiệm xét nghiệm gen của BGI. (Ảnh: Reuters)
Tại Trung Quốc, Tập đoàn BGI, một công ty nghiên cứu hệ gen có trụ sở tại Thâm Quyến, được thành lập vào năm 1999 như một trung tâm nghiên cứu di truyền để tham gia vào Dự án Bộ gen Người (HGP).
Năm nhà khoa học từ Tập đoàn BGI cùng với hai nhà nghiên cứu từ Đại học Phục Đán và Đại học Bắc Kinh là thành viên trong nhóm quốc tế gồm 21 người đứng sau đề xuất HGP2.
Các nhà khoa học Trung Quốc cho biết mục tiêu của họ là biến dự án thành một 'liên minh nghiên cứu toàn cầu' nhằm hỗ trợ sự hợp tác quốc tế.
'Cần tránh các nỗ lực trùng lặp, nếu có thể, để cung cấp hỗ trợ tối đa cho những sáng kiến khoa học hiện có; liên minh nghiên cứu này sẽ thúc đẩy khoa học hợp tác thay vì cạnh tranh', các nhà khoa học Trung Quốc cho biết. 'Chúng tôi hy vọng đề xuất này sẽ truyền cảm hứng cho những sáng kiến quốc gia kiểu mẫu để được tổ chức và hợp tác quanh các nguyên tắc của HGP2'.
Các nhà nghiên cứu cho biết hầu hết kinh phí cho dự án 'sẽ đến từ ngân sách của những sáng kiến quốc gia hiện tại và tương lai' và họ sẽ hợp tác với Tổ chức Y tế Thế giới cùng Liên Hợp Quốc để được hỗ trợ tài chính.
Họ cũng dự kiến tổ chức một sáng kiến tài trợ quốc tế tương tự như Ngân hàng Thế giới cho các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình tham gia vào dự án, nhằm 'tất cả đều có thể mang lại quy mô và sự đại diện cần thiết' cho nỗ lực toàn cầu.
'Khi chi phí giải mã gen giảm xuống dưới 100 USD, bộ gen cá nhân sẽ nhanh chóng trở nên phổ biến và dễ tiếp cận hơn', các nhà nghiên cứu cho biết.
Theo báo cáo năm 2011 từ Battelle, một tổ chức phi lợi nhuận về khoa học ứng dụng và công nghệ ở Mỹ, khoản đầu tư 3,8 tỷ USD của chính phủ Mỹ vào HGP đã tạo ra 796 tỷ USD trong sản lượng kinh tế, 244 tỷ USD thu nhập cá nhân cho người dân Mỹ và tạo ra 310.000 việc làm.
Chỉ riêng trong năm 2010, ngành công nghiệp dựa vào hệ gen đã tạo ra đủ thuế liên bang và tiểu bang để bù đắp cho tổng số tiền đầu tư của chính phủ, đồng thời báo cáo cũng chỉ ra những tác động tiềm năng to lớn của việc giải mã bộ gen người trong các lĩnh vực y học, nông nghiệp, năng lượng và môi trường.
Báo cáo khẳng định: 'HGP có thể được xem là khoản đầu tư có ảnh hưởng lớn nhất từng được thực hiện trong khoa học hiện đại và là nền tảng cho sự phát triển của khoa học sinh học trong tương lai'.
