Liu Fengfeng đã dành hơn một thập kỷ làm việc tại một trong những công ty công nghệ hàng đầu thế giới, trước khi nhận ra rằng 'kho báu' thực sự nằm ở Trung Quốc. Trong các thiết bị công nghệ của mọi hãng ở Trung Quốc, con chip bán dẫn chính là não bộ và linh hồn của chúng. Tuy nhiên, phần lớn các chip này đều được thiết kế ở nước ngoài, chủ yếu là ở Mỹ.
Chính phủ Trung Quốc đang sẵn lòng đầu tư lớn để giải quyết vấn đề này. Do đó, Liu, 40 tuổi, đã từ bỏ công việc tại Foxconn và thành lập startup Tsinghon với một thị trường ngách mới. Startup của ông đã thu hút được 5 triệu USD vốn đầu tư và hiện đã có 36 nhân viên, chủ yếu tại Thâm Quyến, Trung Quốc. Ông nói: 'Trước đây, tôi phải cầu xin gia đình để có vốn cho startup của mình, nhưng bây giờ chỉ cần một vài cuộc trò chuyện và mọi người đều muốn dự án của mình bắt đầu nhanh chóng nhất có thể.'“Cách mạng chip bán dẫn của Trung Quốc”
Trung Quốc đang chứng kiến một cuộc cách mạng trong việc sản xuất chip bán dẫn, mục tiêu là giảm sự phụ thuộc vào chip của Mỹ. Mặc dù vẫn còn rất xa để đuổi kịp các quốc gia phương Tây, nhưng những nỗ lực hiện tại đã bắt đầu mang lại kết quả tích cực. Các công ty Trung Quốc đang mở rộng sản xuất chip để đáp ứng nhu cầu nội địa, đặc biệt trong lĩnh vực sản phẩm tiêu dùng và ô tô điện. Tuy nhiên, nhiều dự án vẫn đối mặt với khó khăn về quản lý và nguồn vốn.

Cuộc cách mạng này có thể được coi là một cuộc đua quan trọng khi Mỹ áp đặt các biện pháp hạn chế đối với Trung Quốc trong lĩnh vực chip bán dẫn. Dù gây ra khó khăn, nhưng đây cũng là cơ hội để Trung Quốc phát triển mạnh mẽ hơn. Tuy nhiên, nguy cơ thất bại cũng ngày càng cao, và nhiều dự án tại Trung Quốc đang gặp khó khăn về quản lý và vốn đầu tư.

Trong một khía cạnh, Trung Quốc đang cố gắng thực hiện một bước bứt phá tương tự như khi họ chuyển đổi từ việc sản xuất đồ chơi nhựa sang việc sản xuất tấm pin năng lượng mặt trời. Tuy nhiên, với chip bán dẫn, “quá trình chuyển đổi trở nên phức tạp hơn một chút,” như Jay Goldberg, một chuyên gia tư vấn trong ngành đã phát biểu. Công nghệ chip bán dẫn đòi hỏi rất nhiều vốn và kinh nghiệm, và các đại diện hàng đầu trong ngành đã mất vài thập kỷ để đạt được vị thế hiện nay.“ý tôi là, có một cái thang, Trung Quốc đang cố gắng leo lên, nhưng họ chưa rõ ràng về mục tiêu cuối cùng của mình.”
Tự sản xuất, tự tiêu thụ
Cuộc đua phát triển chip bán dẫn của Trung Quốc đã bắt đầu từ năm 2014, khi chính phủ nước này tạo ra một quỹ đầu tư để thúc đẩy công nghệ. Mục tiêu ban đầu đến năm 2020 là tự sản xuất 40% chip bán dẫn phục vụ nhu cầu trong nước, nhưng thất bại hoàn toàn. Đến năm 2025, mục tiêu tăng lên 70%, nhưng dự báo cũng không khả quan.

Trong bối cảnh chiến tranh thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc, nhu cầu tăng cao về sự tự chủ về công nghệ chip bán dẫn khiến Trung Quốc tiếp tục mở ra nhiều startup mới. Chính sách cấm vận của Mỹ đã thúc đẩy Trung Quốc trong việc phát triển ngành này.

Theo China Economic Weekly, số lượng công ty làm việc trong ngành chip bán dẫn ở Trung Quốc đang tăng nhanh chóng. Jimmy Goodrich, đại diện cho các hãng chip Mỹ, nhận định rằng chính sách của Trung Quốc đang tạo ra sự cạnh tranh khốc liệt trong ngành.
Sự sôi động trong lĩnh vực chip bán dẫn
Dĩ nhiên, chính quyền Trung Quốc cũng nhận thức rõ ràng về rủi ro của mục tiêu này. Các phương tiện truyền thông do chính phủ kiểm soát cũng đang tăng cường báo cáo về những thất bại trong việc tự chủ sản xuất chip, với thông điệp rõ ràng: không được phép thất bại nữa.
Khi đoàn phóng viên của đài truyền hình quốc gia Trung Quốc, CCTV, thăm một dự án phát triển công nghệ chip bán dẫn tại thành phố Hoài An, họ chứng kiến hàng chục máy móc lớn nằm im lìm trong nhà máy, một số thậm chí còn chưa được vận hành.

Mặc dù vậy, vẫn có tiến triển. Cả hai công ty Yangtze Memory Technologies và ChangXin Memory Technologies đang tăng tốc phát triển công nghệ sản xuất chip nhớ. Mảng chip xử lý cũng đang mở rộng, nhưng hầu hết chỉ để đáp ứng nhu cầu trong nước. Nhiều công ty chip bán dẫn quốc tế đang bắt đầu nghi ngờ về việc hợp tác với các công ty Trung Quốc do lý do bảo mật trí tuệ. Đây là quan điểm của nhà phân tích công nghệ tại Credit Suisse, Randy Abrams.
Quay trở lại với ông Liu, người đã mở một startup tại Thâm Quyến như đã đề cập ở đầu bài viết. Ông không phủ nhận mục tiêu của mình và đồng nghiệp liên quan đến lòng yêu nước. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh rằng mục tiêu quốc gia không nên là trở thành ưu tiên hàng đầu, mà cần tập trung vào việc sản xuất sản phẩm cạnh tranh và phục vụ khách hàng. Ông nhận ra rằng, mặc dù thị trường của nhiều startup chip bán dẫn đang phát triển mạnh mẽ, nhưng điều này không nên là lý do để quá mức lạc quan: “Chắc chắn có sự phồn thịnh trong lĩnh vực chip ở Trung Quốc, nhưng theo tôi, không nên lạc quan quá mức.”

Ông Trần nói rằng, chính phủ Việt Nam đang nỗ lực chuyển giao trách nhiệm cho chính quyền địa phương để ngăn chặn những khoản đầu tư không khả thi. Nguồn vốn lớn từ các quỹ đầu tư sẽ được sử dụng một cách có hiệu quả, ít nhất là để thuyết phục các kỹ sư giỏi tập trung vào việc phát triển chip bán dẫn, thay vì sử dụng để mở startup dịch vụ giao hàng hoặc phát triển game di động.
“Tiền phải được sử dụng cho mục đích đúng đắn, cho trang thiết bị, cho nhân tài, hoặc cho nhà máy đúng không? Nếu bạn không tham gia, thì chắc chắn sẽ có người khác tham gia và tận dụng cơ hội đó thôi. Tôi nghĩ rằng đó là cách chính phủ đang suy nghĩ,” ông Trần nhận định.
Theo The New York Times
