Truông Bồn - Nơi chứng nhận sự hy sinh của anh hùng

Trong những câu chuyện về quá khứ, không chỉ những người chiến binh đã trải qua mà cả những thanh niên ngày nay cũng không khỏi rưng rưng nước mắt trước lòng dũng cảm của thế hệ anh hùng.

Kỳ nghỉ tại Nghệ An - Khám phá Truông Bồn, nơi ghi dấu kỷ niệm đầy xúc động

Truông Bồn (Đô Lương, Nghệ An) trong những ngày tháng 7 thu hút đám đông du khách tới dâng hương dưới ánh nắng gay gắt của miền Trung. Dù di tích rộng lớn nhưng vẫn còn nhiều không gian trống trải. Dù trời nắng cháy da nhưng khách du lịch vẫn kiên nhẫn chờ đợi lễ nghi.

Suốt từ sáng sớm, lăng mộ tập thể của 13 chiến sĩ thanh niên xung phong tại khu di tích Truông Bồn luôn đón khách. Dưới mái hiên nhỏ, các du khách đứng quanh phần mộ một cách trang nghiêm. Trong số họ, có những người đã trải qua những thời kỳ khó khăn của cuộc chiến tranh, cũng có những người trẻ tuổi mới biết về Truông Bồn qua sách vở lịch sử.

Bằng giọng điệu ấm áp, truyền cảm, tổ trưởng tổ thuyết minh tại khu di tích Truông Bồn, chị Nguyễn Thị Quỳnh Nga đã thu hút sự chú ý của du khách. Sau khi nhắc nhở mọi người để điện thoại ở chế độ im lặng, chị chỉ về phía trung tâm, nơi đặt phần lớn các mộ và mời mọi người nghe câu chuyện về 14 thanh niên xung phong từ 48 năm trước.

Thời kỳ ấy, những thanh niên, phụ nữ tuổi đôi mươi tràn đầy hứng khởi. Họ đã hoàn thành nhiệm vụ, chuẩn bị trở về cuộc sống bình thường, một số đã lên kế hoạch học hành, có người còn định sẵn bước vào hôn nhân… Nhưng những kế hoạch, ước mơ đều bị dập tắt trong trận bom dữ dội vào ngày 31/10/1968, chỉ vài giờ sau khi máy bay Mỹ tạm ngừng ném bom lên miền Bắc. 13 chiến sĩ của Tiểu đội 2 đột ngột hy sinh, chỉ một người may mắn sống sót.

“Em sắp được đi học rồi các chị ạ, chỉ còn một ngày nữa thôi”, “Em không kết hôn đâu, em sẽ ở lại với các anh, các chị mà”, những lời nói bình thản, hồn nhiên, những ước mơ giản dị trước cái chết của các chiến sĩ Truông Bồn, được tái hiện qua giọng điệu rưng rưng nước mắt của người kể chuyện, khiến mọi người đều rơi vào trạng thái xúc động.

Càng đáng tiếc khi 7 anh chị đã rời bỏ cuộc sống nhưng không có hài cốt nguyên vẹn. Nhưng rồi, trong bi đau, với tất cả những gì còn lại, nhân dân và đồng đội đã chia 7 anh chị thành 7 phần và xây dựng một ngôi mộ chung tại nơi họ hi sinh, cũng là nơi mà hố bom đã chôn vùi Tiểu đội trực chiến. Ngôi mộ được đặt tên là ngôi mộ của 13 chiến sĩ thanh niên xung phong Đại đội 317. Trong cảnh im lặng như tờ, chỉ có tiếng kể chuyện đầy xúc động, tất cả đều ngấm vào từng câu chuyện, từng lời kể về cuộc chiến ngày xưa.

Chị Nga chia sẻ rằng, vào những ngày thường, Truông Bồn nhận khoảng 1.000 lượt khách đến thăm nhưng trong tháng kỷ niệm này, số lượng khách tăng gấp đôi, buộc đội thuyết minh phải làm việc liên tục từ 6 giờ sáng đến gần 7 giờ tối. Điều này chưa kể đến những nhóm nhỏ hoặc các gia đình đến viếng.

Truyện kể của chị thường bị gián đoạn vì lượng khách cuối ngày tăng lên. Chị Nga kể về những năm làm nghề, mỗi lần đón khách đều là một kỷ niệm. Nhưng có lẽ, điều chị nhớ nhất là khi một bác cựu chiến binh đến thăm đồng đội cũ. Khi đó, chị mới bắt đầu công việc này.

“Bác đã gần 70 tuổi nhưng lại đi xe đạp gần 60 cây số để đến khu di tích. Lúc đó, khi tôi đang đón khách, khi tôi đang kể cho du khách nghe, bác ấy đứng một góc, im lặng nhìn. Tôi vẫn nhớ rõ cái áo cũ màu vàng của bác, chiếc khăn mặt lau mồ hôi quấn quanh cổ. Mỗi khi tôi kể một câu, bác lại khóc một tiếng, nhưng vẫn chỉ đứng im lặng, một tay còn níu chặt cán xe đạp cũ”, chị Nga chia sẻ.

Sau khi nghe giới thiệu xong, đoàn khách rời đi, chị Nga lại gần bác và chia sẻ. “Bác kể với tôi rằng, nhớ đồng đội, mỗi khi trời gió thổi, vết thương trong lòng lại đau đớn. Vì thế, mỗi khi như vậy, bác lại đến đây, thắp hương như cách giúp dịu đi mọi cảm xúc”. Bác rồi cúi xuống lau mộ cho các cô chú, sau đó ngồi bên mộ và kể chuyện cho các cô chú nghe. Nhớ lại những khoảnh khắc ấy, chị Nga cho biết đến bây giờ, cảm xúc trong lòng chị vẫn như ngày xưa.

“Bàn tay nhỏ nhắn của bác vuốt nhẹ lên mộ, bác nhìn tôi và nở một nụ cười nhẹ, sau đó dặn dò: Khi đặt hoa lên mộ, hãy lau nhẹ nhàng đó con gái ạ! Để các cô chú yên bình giấc ngủ”. Rời khỏi mộ, bác đứng trước vài tấm hình, đưa tay lên trán chào đồng đội “tôi về đây!”.

Thông tin thêm

Nằm ven con đường 15A thuộc xã Mỹ Sơn, huyện Đô Lương, Nghệ An, Truông Bồn là điểm nút giao thông quan trọng để vận chuyển quân lương, đạn dược từ miền Bắc hỗ trợ cho chiến trường miền Nam trong những năm kháng chiến chống Mỹ. Vì vậy, hàng nghìn quả bom và tên lửa đã đổ xuống con đường quan trọng này chỉ trong thời gian ngắn, khiến hơn 1.200 chiến sĩ hi sinh.

Vào sáng sớm ngày 31/10/1968, máy bay Mỹ tấn công hơn 200 quả bom vào đại đội 317, Tổng đội thanh niên xung phong Nghệ An khi đang thực hiện nhiệm vụ san lấp hố bom. 13/14 chiến sĩ của đại đội 317 đã hy sinh. Người duy nhất sống sót là nữ Tiểu đội trưởng Trần Thị Thông, nay đã bước sang tuổi 70.

Theo VnExpress

***

Xem thêm tại: Hướng dẫn du lịch từ Mytour