Buzz
Các nhà nghiên cứu đã phát hiện mối liên kết giữa những hành vi phản đối hoặc từ chối tuân theo luật lệ trong quá trình phát triển lịch sử của con người. Trong thời kỳ đại dịch, chúng ta chứng kiến nhiều cuộc tranh luận xoay quanh hành vi từ chối đeo khẩu trang ở nhiều quốc gia. Điều này còn liên quan đến việc không sử dụng dây an toàn khi lái xe những năm 1970 khi trang bị an toàn này mới xuất hiện.'Các quy định, luật lệ như vậy ảnh hưởng đến cả cơ thể và tâm lý con người, điều này dễ dẫn đến những cuộc tranh luận mạnh mẽ từ phía cảm xúc', theo nhận định của nhà tâm lý Hans-Peter Erb. Những quy định nhằm hạn chế, ngăn cấm một hành động nào đó thường dẫn đến phản ứng tự vệ, được biết đến như tâm lý phản kháng (reactance psychology). Các bậc cha mẹ cũng quen thuộc với hiện tượng tâm lý này.
Khi nói về thói quen đeo khẩu trang ở nơi công cộng, các quốc gia châu Á đã quen với việc này, nên khi dịch bệnh bắt buộc đeo khẩu trang, không gây căng thẳng nhiều. Ngược lại, ở châu Âu và Mỹ, điều này tạo ra tranh luận và sự phản đối mạnh mẽ. Các nhân viên nhiệm vụ, cảnh sát thường trở thành nạn nhân của những người từ chối đeo khẩu trang ở nơi công cộng. Ví dụ, tại Pháp năm ngoái, một tài xế xe buýt đã bị tấn công đến chết khi nhắc hành khách đeo khẩu trang theo quy định bắt buộc.Quay lại lịch sử với dây an toàn trong xe hơi, nó là một trang bị mới mẻ. Trong thời kỳ hiện đại, thắt dây an toàn đã trở thành một thói quen và đôi khi là biểu tượng của văn minh. Tuy nhiên, vào những năm 1970, chỉ có khoảng 10% người dân sử dụng dây an toàn tại Đức. Khi trở thành bắt buộc khi lái xe, đã có những phản đối và phản ứng tiêu cực về loại trang bị này.Theo Hans-Peter Erb, lý giải cho những phản ứng tiêu cực, ông cho rằng con người khi đó coi xe hơi là biểu tượng của sự tự do và khi dây an toàn xuất hiện, sự tự do đó đã biến mất. Erb cũng cho rằng những luật lệ như vậy liên quan đến cả cơ thể và tâm lý nên dễ nhận được những phản ứng về mặt cảm xúc hơn là những loại luật về thuế...
Những yêu cầu quan trọng về việc đeo khẩu trang, giống như việc đeo dây an toàn trước đó, thường kích thích bản năng tự bảo vệ. 'Sự chênh lệch lớn nằm ở việc tự quyết định thực hiện một điều gì đó và bị ép buộc phải làm nó', Erb chia sẻ và so sánh như một ông bố cấm con gái không được đi chơi ở club. Nếu nhìn từ góc độ tâm lý học, điều này được gọi là phản kháng tâm lý. Con người thường có xu hướng muốn lấy lại những điều bị hạn chế và không được tự do quyết định. Nhiều quốc gia đã áp đặt các hình phạt đối với những người không tuân thủ việc đeo khẩu trang, tương tự như luật an toàn với dây an toàn. Sợ hình phạt là một yếu tố mạnh mẽ giúp thay đổi hành vi của con người.Tuy nhiên, Hans-Peter Erb tin rằng việc yêu cầu đeo khẩu trang ở nơi công cộng sẽ trở thành điều bình thường và phổ biến ở Đức, như nhiều quốc gia châu Á đã làm. Ông liên kết điều này với việc cấm hút thuốc ở nơi công cộng, nơi con người dần quen với những thay đổi đó. Hoặc như việc đeo dây an toàn, nó trở thành một thói quen mỗi khi ngồi lên xe.Nguồn: BI
