Buzz
Edward de Bono (sinh năm 1933, tại Malta) là một bác sĩ, nhà tâm lý học, tác giả, nhà phát minh và tư vấn. Ông là người sáng tạo ra thuật ngữ “Tư duy một chiều” (lateral thinking), trở thành một từ khoá trong Từ điển Oxford. Ông viết hơn 60 cuốn sách về tư duy và đã được dịch ra 34 ngôn ngữ trên thế giới. Ông được biết đến như là cha đẻ của “Tư duy về tư duy”, ông đã giảng dạy phương pháp của mình cho nhiều cơ quan chính phủ, doanh nghiệp và tổ chức cá nhân trên toàn thế giới.
“6 chiếc mũ tư duy” là một trong những cuốn sách nổi tiếng nhất của Edward de Bono, phương pháp này đã tạo ra một sự thay đổi cơ bản trong tư duy của con người trong nhiều năm qua. Có thể bạn nghĩ đó là một tuyên bố mạnh mẽ, nhưng chúng tôi sẽ đưa ra bằng chứng cho sự ưu việt của phương pháp tư duy trong cuốn sách này
- Một công ty lớn (ABB) từng dành 30 ngày để thảo luận nhóm về các dự án đa quốc gia của họ. Nhưng nếu họ sử dụng phương pháp tư duy song song của Phương pháp Sáu Chiếc Mũ Tư Duy thì những cuộc thảo luận như vậy chỉ mất khoảng hai ngày.
- Một nhà nghiên cứu của một phòng thí nghiệm hàng đầu tại IBM nói với chúng tôi rằng: ' Phương pháp 6 chiếc mũ tư duy” đã giúp giảm thiểu đến 3/4 thời gian dành cho cuộc họp của họ
- Hoặc như công ty Statoil ở Na Uy gặp trục trặc với thiết bị dầu, họ mất 100.000 USD trong một ngày. Lúc này một diễn giả chuyên nghiệp tên Jens Arup giới thiệu phương pháp “6 chiếc mũ tư duy”, và trong vòng 12 phút, vấn đề đã được giải quyết - giờ đây chi phí tổn thất 100.000 USD mỗi ngày đã giảm xuống không.
Những ví dụ này cho thấy một sự thay đổi đáng kể. Khi năng suất lao động tăng lên 5% hoặc 10% thì chúng ta đã có lý do để vui mừng rồi, nhưng ở đây chúng ta chứng kiến những bước tiến vượt bậc lên đến 500% hoặc hơn thế nữa.
Lợi ích của Phương pháp “6 chiếc mũ tư duy”
Khả năng tư duy là nguồn tài nguyên vô giá của con người. Tuy vậy, không nhiều người cảm thấy hài lòng với những kỹ năng quan trọng nhất của họ. Dù có tốt đến đâu thì chúng ta luôn mong muốn tự cải thiện. Thông thường, những người hài lòng với kỹ năng tư duy của họ là những người hạn chế và thiếu sáng tạo trong tư duy; họ tin rằng mục đích của tư duy chỉ để chứng minh bản thân mình là đúng - để đạt được sự hài lòng về “bản thân”. Nếu chúng ta có cái nhìn tích cực về khả năng của tư duy thì có thể chúng ta sẽ nghĩ rằng mình xuất sắc ở lĩnh vực này chứ không phải ở lĩnh vực khác.
Cuốn sách này được trình bày theo một quan điểm rất đơn giản, giúp độc giả có thể tư duy theo cách chỉ tập trung vào một việc trong một thời điểm. Bạn có thể tách biệt cảm xúc khỏi lý trí, tách bạch sự sáng tạo ra khỏi thông tin và vv.. Đó là quan điểm đội duy nhất một chiếc mũ tư duy lên đầu. Đội bất kỳ chiếc mũ nào trên đầu có nghĩa là bạn đang kiểm soát và hướng suy nghĩ của mình theo cách thức tư duy của chiếc mũ đó.
Sáu Chiếc Mũ Tư Duy cho phép chúng ta chỉ đạo suy nghĩ của mình, giống như một đạo diễn đang dàn dựng một vở kịch; nhờ vậy, chúng ta có thể phát huy hết khả năng vốn có của mình. Tương tự như trong bất kỳ cuộc họp nào, sẽ rất hữu ích nếu bạn có thể đưa mọi người ra khỏi lối mòn suy nghĩ và khiến họ có những suy nghĩ mới lạ, sáng tạo về những vấn đề đang thảo luận.
Hướng dẫn sử dụng 6 chiếc mũ
Đây là một phương pháp cực kỳ hiệu quả, giúp bạn đánh giá sự việc từ nhiều góc nhìn khác nhau để đưa ra quyết định tốt hơn. Nhờ vậy, bạn sẽ hiểu rõ hơn mọi khía cạnh của sự việc, nhận diện được những nguy cơ và cơ hội mà bình thường bạn có thể không chú ý đến.
Những người thành công thường tư duy tích cực, hướng về lý trí, và đó là một trong những lý do giúp họ thành công. Tuy nhiên, thông thường, họ có thể bỏ qua việc đánh giá vấn đề từ các góc nhìn khác như cảm xúc, trực giác, sáng tạo hoặc mang tính tiêu cực. Hậu quả là đôi khi họ bỏ qua những yếu tố có thể dẫn đến sự thay đổi, không thể tạo ra những đột phá thực sự và không chuẩn bị những kế hoạch dự phòng cần thiết cho những rủi ro có thể gặp. Ngoài ra, những người đã quen giải quyết vấn đề một cách khoa học có thể sẽ không phát huy được khả năng sáng tạo hoặc giải quyết vấn đề dựa trên trực giác của họ.
Nếu áp dụng phương pháp “6 chiếc mũ tư duy” để đánh giá một vấn đề, bạn có thể giải quyết nó từ tất cả các góc độ đã được đề cập. Bạn sẽ kết hợp được cả tham vọng, kỹ năng thực hành, sự nhạy cảm, sáng tạo và khả năng lập kế hoạch dự phòng tốt trong việc ra quyết định và lập kế hoạch.
Kỹ thuật “6 chiếc mũ tư duy”
Hãy lần lượt “đội” 6 chiếc mũ để đánh giá vấn đề. Mỗi lần đội mũ tức là bạn chuyển sang một cách tư duy mới.
• Mũ trắng – Objective
Khi đội “Mũ trắng”, bạn sẽ đánh giá vấn đề một cách khách quan, dựa trên những dữ kiện có sẵn. Hãy nghiên cứu thông tin bạn có để tìm ra câu trả lời cho những điều bạn còn thắc mắc.
• Mũ đỏ – Trực giác
Khi mang “Mũ đỏ”, bạn sẽ đánh giá vấn đề dựa trên trực giác và cảm xúc. Hãy cố gắng hiểu cảm xúc của người khác qua phản ứng của họ và nắm bắt những phản ứng tự nhiên của những người không hiểu rõ lập luận của bạn.
• Mũ đen – Tiêu cực
Khi đội “Mũ đen”, bạn cần đánh giá vấn đề từ góc nhìn tiêu cực, cẩn trọng và e dè. Hãy cố gắng đoán trước những nguyên nhân có thể gây ra vấn đề và làm cho ý tưởng cũng như cách giải quyết vấn đề không hiệu quả như mong đợi. Tiếp cận vấn đề theo góc nhìn này sẽ giúp bạn phát hiện những điểm yếu trong kế hoạch hoặc phương pháp làm việc, điều chỉnh cách tiếp cận hoặc chuẩn bị kế hoạch dự phòng cho các vấn đề có thể phát sinh ngoài dự kiến.
Những người thành công thường có xu hướng lạc quan trong tư duy của họ. Do đó, họ có thể bỏ qua các vấn đề tiềm ẩn và không chuẩn bị kế hoạch một cách kỹ lưỡng. Cách tiếp cận “Mũ đen” sẽ giúp họ tránh được điều này.
• Mũ vàng – Tích cực
Khi mang “Mũ vàng”, bạn sẽ suy nghĩ tích cực. Lạc quan sẽ giúp bạn nhận thức rõ những lợi ích và cơ hội mà quyết định của bạn mang lại. Phương pháp tư duy “Mũ vàng” sẽ tăng thêm động lực cho bạn để vượt qua khó khăn và thách thức.
• Mũ xanh lá cây – Sáng tạo
Mũ xanh lá cây biểu trưng cho sự sáng tạo. Việc tư duy tự do và mở cửa khi đội “Mũ xanh” sẽ giúp bạn tìm ra những giải pháp sáng tạo để giải quyết vấn đề.
• Mũ xanh dương – Tiến trình
Đây là chiếc mũ mà người điều hành cuộc họp đội sẽ mang để kiểm soát quá trình họp. Khi gặp khó khăn do sự bế tắc trong ý tưởng, người điều hành có thể linh hoạt điều chỉnh phương pháp tư duy của mọi người dự họp sang hướng “Mũ xanh lá cây”. Khi cần lập kế hoạch dự phòng, họ sẽ yêu cầu mọi người tư duy theo cách “Mũ đen”.
Bạn có thể áp dụng phương pháp “6 chiếc mũ tư duy” trong các cuộc họp hoặc khi giải quyết vấn đề của mình. Kỹ thuật này sẽ giúp chủ tọa giảm bớt xung đột có thể xảy ra khi nhiều người có quan điểm khác nhau thảo luận về một vấn đề. Bạn cũng có thể sử dụng một phương pháp tương tự là đánh giá vấn đề từ quan điểm của nhiều chuyên gia hoặc khách hàng.
Phương pháp “6 chiếc mũ tư duy” là cách lý tưởng để đánh giá tác động của một quyết định từ nhiều quan điểm khác nhau. Nó kết hợp cảm tính với lý tính và khuyến khích sự sáng tạo trong quyết định. Kế hoạch của bạn sẽ trở nên hợp lý và chặt chẽ hơn, đồng thời tránh được những sai lầm trong quản lý nhân sự và nhận diện trước nhược điểm của một kế hoạch hành động.
Mytour tổng hợp
