Với lo ngại về thực phẩm không an toàn, bà Vũ Thị Yên luôn tự tay chế biến những giọt ngọc từ biển để cả gia đình thưởng thức. Nước mắm tự làm không chỉ ngon lành, bổ dưỡng mà còn phù hợp với khẩu vị gia đình.
Gia đình bà Vũ Thị Yên, đến từ Cà Mau và định cư tại Sài Gòn đã hơn 10 năm, luôn đặt an toàn thực phẩm lên hàng đầu. Bà thường tự làm những 'giọt ngọc' từ biển để cả gia đình sử dụng. 'Nước mắm tự làm không chỉ ngon lành, bổ dưỡng mà còn hợp với khẩu vị gia đình tôi nên ai trong nhà cũng thích'. Bà Vũ Thị Yên còn chia sẻ bí quyết ủ nước mắm theo phong cách truyền thống.
1. Lựa chọn nguyên liệu chất lượng
Đa dạng loại cá phù hợp để làm nước mắm, từ cá sông đến cá biển. Trong số đó, cá cơm được ưa chuộng nhất vì có độ đạm phù hợp, nhanh phân hủy và mang đến hương vị truyền thống.

Bà Yến kiểm tra chất lượng nước mắm
2. Chọn mùa đúng
Mùa cá cơm kéo dài từ tháng 8 đến tháng 2 hàng năm, đặc biệt ngon nhất là từ tháng 10 đến tháng 12. Khi mua số lượng ít, hãy ưu tiên chọn từ các tàu đánh bắt trong ngày để đảm bảo cá tươi ngon. Nếu có thể, hãy ướp muối ngay sau khi cá được đưa lên thuyền (phong cách Phú Quốc) để giữ cho cá giữ được độ tươi ngon.

Lựa chọn cá cơm để có nước mắm béo và tươi ngon
3. Bí quyết ướp theo phong cách truyền thống
Tỉ lệ muối truyền thống của người Việt là 4:1, tức là 4 phần cá - 1 phần muối được kết hợp một cách đồng đều, được gọi là chượp. Tuy nhiên, nhiều hãng nước mắm lớn lại sử dụng tỉ lệ 3:1. Đối với nước mắm đầu, bạn cần pha thêm nước sôi để giảm mặn đắng. Tỉ lệ muối thấp có thể làm cho cá ươn hoặc mang mùi thơm tự nhiên, tạo nên trải nghiệm ẩm thực đặc biệt.
4. Giữ màu sắc và vị tự nhiên
Ngoài 'tỉ lệ vàng' 4:1, có thêm bí quyết của dân gian là thêm 1 phần trái thơm (khóm) chín, được gọt vỏ và xắt lát vào chượp. Sơ đồ 4:1:1 (tức 4 cá, 1 muối, 1 khóm) được ví như 'kim cương' của làng nước mắm. Một số người còn thêm mật ong hoặc nước đường vào chượp để tăng thêm hương thơm đặc trưng và cân bằng độ mặn cho nước mắm.

Thêm trái thơm để nước mắm trở nên thơm ngon hơn
5. Sử dụng đúng dụng cụ
Dụng cụ để ướp nước mắm tùy thuộc vào số lượng cá, có thể là mái, lu, kiệu. Bà Yến thường sử dụng kiệu để ướp mắm vì kiệu làm từ đất nung được coi là tốt cho sức khỏe hơn so với mái xi măng hoặc đồ nhựa.
Chuẩn bị sẵn dụng dụng cụ trước khi đặt nguyên liệu vào để tránh gặp khó khăn sau này. Vòi xả nước mắm thường có sẵn, loại dành cho ngành nước. Phía dưới là lớp cát hoặc cỏ tranh, tiếp theo là sỏi nhỏ, rồi sỏi lớn, và cuối cùng là đá nhỏ và đá lớn. Những lớp lọc này giúp ngăn chặn cặn bã và đảm bảo nước mắm không bị lẫn tạp chất khi sử dụng.
6. Bảo quản và sử dụng
Sau khi chượp ủ được trên dưới một năm, có thể ăn ngon mà không cần đun nấu, tùy thuộc vào việc để ngoài nắng hay trong mát. Việc để lâu càng giúp nước mắm trở nên thơm ngon hơn do cá thủy phân hoàn toàn. Để đảm bảo chất lượng, hãy đậy kín đệm để tránh bụi bẩn và côn trùng. Để chất lượng nước mắm duy trì, hãy đều đặn khuấy đảo khoảng mỗi nửa tháng. Cách này giúp cá phân hủy đều và nước mắm đạt hương vị đặc trưng.
Nước mắm chất lượng sẽ có màu từ cánh gián đến vàng rơm, tùy thuộc vào loại cá và điều kiện thời tiết. Mang hương thơm đặc trưng mà không quá nồng mùi hay bị khứu. Vị mặn vừa miệng và hậu ngọt tự nhiên, không cần thêm bất kỳ gia vị nào khác.

LIÊN QUAN:
>> Bí quyết nấu xương bò hầm nhanh mềm, không có mùi kháng
>> Thực hiện món cút lộn giòn giòn vị ngọt 5 phút là xong
>> Bí quyết ướp cá cho món lẩu cá thơm ngon, không hề tanh
