Buzz
"Nữ hoàng thép" Tô Tư Phong đã vực dậy AMD khỏi bờ vực phá sản, trở thành một huyền thoại gây chấn động trong ngành công nghệ.
Tô Tư Phong (Lisa Su) là doanh nhân người Mỹ gốc Đài Loan, hiện là Tổng Giám đốc điều hành của công ty sản xuất linh kiện bán dẫn đa quốc gia AMD. Bà từng là học giả của Học viện Kỹ thuật Quốc gia Hoa Kỳ, và là Chủ tịch Liên minh Bán dẫn Quốc tế kiêm cố vấn Khoa học và Công nghệ cho Tổng thống Mỹ Joe Biden.
Khi nắm quyền điều hành công ty AMD vào năm 2014, bà đã biến công ty từ bờ vực phá sản thành nhà sản xuất linh kiện bán dẫn lớn thứ hai thế giới chỉ trong 6 năm. Giá cổ phiếu của AMD tăng mạnh, giá trị thị trường vượt qua Intel, đưa công ty trở thành nhà dẫn đầu trong ngành chip.
Bà di cư sang Mỹ cùng gia đình khi mới 3 tuổi.
Cha của Tô Tư Phong, ông Tô Xuân Hoài, là sinh viên xuất sắc khoa Toán của Đại học Columbia. Được cha truyền cảm hứng và dạy dỗ từ nhỏ, Tô Tư Phong sớm bộc lộ tính tò mò và đam mê khám phá. Khác với những bé gái khác, bà không hề có hứng thú với búp bê mà thường tháo dỡ đồ chơi điện tử của anh trai thành nhiều mảnh.
Thay vì tức giận trước sự nghịch ngợm của con, cha mẹ Tô Tư Phong lại khuyến khích và ủng hộ bà. Nhờ sự hỗ trợ từ gia đình, bà càng thêm nuôi dưỡng niềm đam mê khoa học và nghiên cứu. Bà thường xuyên trốn học để đi tìm hiểu về mọi thứ xung quanh.
Khi mới 14 tuổi, với thành tích học tập xuất sắc, Tô Tư Phong đã được nhận vào trường trung học Khoa học Bronx ở New York, một trong những ngôi trường hàng đầu thế giới với 6 học sinh từng đoạt giải Nobel. Trong thời gian học tập tại đây, bà đã khẳng định năng lực của mình khi giành được "Giải thưởng thiên tài khoa học Westinghouse", được coi là "Giải thưởng Nobel trẻ".
Sự xuất sắc của Tô Tư Phong còn thể hiện qua việc bà được nhận vào Học viện Công nghệ Massachusetts (MIT). Theo lời khuyên của cha, bà chọn chuyên ngành Kỹ thuật điện - ngành học khó nhất tại MIT. Trong kỳ thực tập đầu tiên, bà đã được tiếp cận với một con chip nhỏ bé nhưng mạnh mẽ, từ đó quyết định theo đuổi lĩnh vực chip bán dẫn, tiếp tục học Thạc sĩ và Tiến sĩ kỹ thuật điện tại MIT.
Biến những điều bình thường thành phi thường.
Năm 1994, Tô Tư Phong tốt nghiệp Tiến sĩ ở tuổi 24 và trở thành chuyên gia Kỹ thuật tại Trung tâm bán dẫn Texas Instruments. Một năm sau, bà chuyển sang nghiên cứu và phát triển quy trình chip đồng tại Tập đoàn Công nghệ máy tính đa quốc gia IBM. Với năng lực vượt trội, bà đã ứng dụng công nghệ silicon SOI, tạo ra bước đột phá lớn cho ngành công nghệ chip.
Nhờ thành tựu này, bà được thăng chức làm Giám đốc bộ phận nghiên cứu và phát triển (R&D) tại IBM và Phó Chủ tịch Trung tâm nghiên cứu và ứng dụng công nghệ truyền thông R&D. Bà cũng được bổ nhiệm làm trợ lý đắc lực của Chủ tịch IBM Gerstner, giúp tích lũy kinh nghiệm quý giá cho công việc tại AMD sau này. Không chỉ xuất sắc về kỹ thuật, Tô Tư Phong còn sở hữu kỹ năng đàm phán xuất sắc, dẫn dắt các dự án kinh doanh chip trở thành đối tác của Sony, Microsoft và Nintendo.
Sau 12 năm cống hiến tại IBM, bà quyết định gia nhập Công ty linh kiện bán dẫn Freescale Semiconductor để thử thách bản thân. Tại đây, bà tham gia vào IPO, lãnh đạo nhóm phát triển máy đọc sách Kindle và thu hút khách hàng lớn như Amazon. Với những đóng góp to lớn, bà được thăng chức lên Phó Chủ tịch cấp cao và tham gia vào công tác quản trị nội bộ.
Lửa thử vàng, gian nan thử sức.
Vào năm 2012, AMD đang đối mặt với khủng hoảng nghiêm trọng do những rối ren trong quản lý nội bộ, công nghệ không có bước tiến mới và sự cạnh tranh mạnh mẽ từ Intel. Lúc đó, AMD đang gánh một khoản nợ khổng lồ và đứng trước nguy cơ phá sản. Dù đã thay đến 4 CEO và áp dụng nhiều biện pháp để cứu vãn tình hình, mọi nỗ lực đều trở nên vô vọng.
Trong bối cảnh đó, Tô Tư Phong đã từ bỏ sự ổn định tại Freescale Semiconductor để trở thành CEO mới của AMD khi vừa tròn 51 tuổi. Đối với nhiều người, đây có thể là một quyết định điên rồ, như "thiêu thân lao đầu vào lửa". Nhưng với Tô Tư Phong, đối mặt với những thử thách khó khăn luôn là phương châm sống của bà.
Sau khi nhậm chức, bà đã bay đến Beverly Hills để gặp gỡ người sáng lập AMD, ông Sanders. Ông đã bày tỏ niềm tin và động viên Tô Tư Phong, mang lại cho bà niềm tin và động lực lớn lao. Ngay sau đó, bà bắt tay vào phác thảo một kế hoạch phát triển chi tiết cho AMD.
Nước đi khôn ngoan.
Theo Tô Tư Phong, AMD đang ngày càng lạc lõng trên thị trường khi không bắt kịp xu hướng và thiếu kế hoạch kinh doanh hiệu quả. Vì vậy, bà quyết định thực hiện một cuộc cải cách với ba bước rõ ràng:
Bước 1, hợp lý hóa cơ cấu tổ chức. Tô Tư Phong nổi bật với tính quyết đoán trong công việc. Bà đã cắt giảm các phòng ban không cần thiết và sa thải gần 30% nhân viên theo kế hoạch. Đồng thời, bà tối ưu hóa quy trình làm việc, nâng cao hiệu quả quản lý, và tuyển dụng các chuyên gia thiết kế chip hàng đầu cùng các kiến trúc sư phát triển chip hiệu năng cao theo chu trình mới.
Bước 2, phát triển sản phẩm chủ lực. Việc tạo ra công nghệ tiên tiến là yếu tố cạnh tranh thiết yếu giúp AMD giành lại thị trường. Bà đã tập trung mọi nguồn lực kỹ thuật của công ty vào nghiên cứu bộ vi xử lý Zen. Sau bốn năm và hơn 2 triệu giờ công sức, sản phẩm công nghệ lõi Zen đã được phát triển thành công.
Bước 3, tăng cường niềm tin của khách hàng. Tô Tư Phong đặc biệt chú trọng đến phản hồi từ thị trường và thường xuyên lên mạng tìm hiểu đánh giá của khách hàng về sản phẩm AMD. Bà luôn tâm niệm rằng "Làm việc với khách hàng để tạo ra giá trị" là phương châm dịch vụ cốt lõi.
Khi không có đủ vốn để kinh doanh, bà đã đề xuất AMD hợp tác với Tongfu Microelectronics để thành lập liên doanh, cấp phép công nghệ Zen cho đối tác này và chuyển nhượng 85% vốn cổ phần đổi lấy 660 triệu USD, nhằm cứu vãn công ty. Đối với việc tìm kiếm khách hàng, bà đã tận dụng những mối quan hệ đã được xây dựng trong nhiều năm để gặp gỡ và thuyết phục giới thiệu sản phẩm.
Màn lội ngược dòng ấn tượng.
Vào tháng 3 năm 2017, bộ xử lý AMD đầu tiên dựa trên kiến trúc Zen mới chính thức ra mắt, với hiệu suất vượt trội và mức giá phải chăng, sản phẩm nhanh chóng nhận được nhiều lời khen ngợi. Người dùng bắt đầu công nhận lại AMD và tin tưởng rằng trình độ kỹ thuật của hãng không hề thua kém Intel, công ty dẫn đầu ngành chip vào thời điểm đó. Sau mười năm, AMD đã có lãi và Tô Tư Phong đã đạt được điều mà bốn CEO trước đây không thể thực hiện.
Hơn nữa, AMD là nhà sản xuất duy nhất trên thế giới cung cấp cả CPU và GPU, sáng tạo ra sản phẩm tích hợp cả hai trong một con chip, giúp tiết kiệm đáng kể không gian và trọng lượng, điều này khiến các nhà sản xuất máy tính xách tay rất ưa chuộng.
Trong quá trình không ngừng đổi mới và cải tiến, AMD đã dần dần thu hút được các đối tác quan trọng như Huawei, Lenovo, Google, Sony, Tencent, Cisco và Baidu. Vào tháng 2 năm 2022, AMD đã lần đầu tiên vượt qua Intel về giá trị thị trường.
Bên cạnh những thành công vang dội của AMD, Tô Tư Phong cũng đã nhận được nhiều vinh quang vô tận. Bà không chỉ giành được nhiều danh hiệu như "Chủ tịch Liên minh Bán dẫn Toàn cầu", "CEO xuất sắc nhất thế giới" và "Nữ doanh nhân có ảnh hưởng nhất thế giới", mà còn trở thành một trong những CEO có thu nhập cao nhất thế giới.
