Buzz
Trong điện thoại của bạn có vàng, nhưng việc tái chế chúng có ý nghĩa như thế nào?
'Mua 50 chiếc điện thoại đã qua sử dụng với giá 150 nhân dân tệ (khoảng 21 USD) và tháo bảng mạch của chúng. Đổ bột phân tách vào. Sau đó, thêm nước nóng, tiếp theo là chất để điều chỉnh độ pH của dung dịch trước khi nhúng dây kẽm vào để hấp thụ...', vloger Dalei mô tả thí nghiệm kỳ diệu này trong video ngắn của mình.
Sau ba giờ và sự trợ giúp của súng xịt áp lực cao, vàng từ tất cả 50 bảng mạch đã biến thành một khối nhỏ, nặng 0,5 gam.
Ví dụ ngắn về video về luyện vàng từ phế liệu điện tử đang phổ biến trên mạng xã hội ở Trung Quốc. Khóa học và công cụ thực hành đã bắt đầu xuất hiện trên các nền tảng thương mại điện tử, tạo ra một làn sóng 'khai thác vàng tại nhà'.
Dalei, một vlogger thường thực hiện các hoạt động kinh doanh nhỏ trong video của mình. Luyện vàng là nội dung mới nhất thu hút sự chú ý của anh.
Năm ngoái, một người bạn kể cho anh nghe về hai anh em ở Cáp Nhĩ Tân, Hắc Long Giang, làm công việc này để kiếm sống. Họ vận hành một xưởng nhỏ, kinh doanh tái chế và kiếm được 400.000 nhân dân tệ (khoảng 1,3 tỷ đồng) mỗi năm.
Sau đó, Dalei tạo các video về quá trình khai thác vàng, nhanh chóng thu hút sự chú ý. Nhận ra giá trị của việc lấy vàng từ rác, anh đã đăng nhiều video khác, như lấy vàng mạ từ vật trang trí trên mui xe Rolls Royce và thử nghiệm các thiết bị điện tử khác ngoài linh kiện điện thoại.
Một số vlogger khác cũng học theo, thậm chí bán vàng tinh chế của họ tại cửa hàng vàng để chứng minh độ tinh khiết. Các công cụ và hướng dẫn tinh chế - thường được bán với giá vài trăm nhân dân tệ - bao gồm nhiều loại thuốc thử, súng phun, cốc có mỏ, cân điện tử, máy trộn và video hướng dẫn.
Những kỹ thuật này hoạt động và tương đối đơn giản. Hầu hết các thiết bị điện tử thường chứa các kim loại quý, như vàng, bạc, bạch kim và paladi. Một thử nghiệm vào năm 2014 khi tinh chế một tấn máy tính đã qua sử dụng đã thu được 1.000 gam bạc, 150 gam đồng và gần 2.000 gam các kim loại quý hiếm khác. Bên cạnh đó, một tấn điện thoại đã qua sử dụng thu được 400 gam vàng, 2.300 gam bạc và 172 gam đồng.
Các huy chương cho Thế vận hội Tokyo 2021 cũng được làm từ kim loại quý có trong điện thoại tái chế và đồ gia dụng nhỏ. Ban tổ chức Thế vận hội Tokyo đã bắt đầu tái chế 28 loại thiết bị điện tử vào năm 2017 và cuối cùng thu được khoảng 79.000 tấn chất thải điện tử, từ đó chiết tách ra 32 kg vàng, 3.500 kg bạc và 2.200 kg đồng.
Còn tại Trung Quốc, trong bất kỳ câu chuyện nào về ngành tái chế rác thải điện tử đều phải nhắc đến thị trấn Guiyu ở tỉnh Quảng Đông. Từ nửa đầu thế kỷ 20, người dân địa phương ở Guiyu đã kiếm sống bằng cách lang thang khắp các khu vực để mua và bán kim loại.
Từ những năm 1980, Guiyu tiếp tục phát triển ngành tái chế rác thải điện tử. Cuối cùng, nó đã trở thành ngành công nghiệp chủ chốt của địa phương, mang lại cho nó danh tiếng là “thủ phủ xử lý rác thải điện tử của Trung Quốc”. Năm 2010, thị trấn đã tái chế và xử lý 2,2 triệu tấn rác thải điện tử từ các thiết bị gia dụng, phần cứng và nhựa, với tổng giá trị 5 tỷ nhân dân tệ. Vào thời kỳ đỉnh cao, có hơn 100.000 người làm việc với rác thải điện tử. Một xưởng tái chế tư nhân thậm chí có thể kiếm được một triệu nhân dân tệ mỗi năm.
Bắt đầu với việc thu mua, mỗi phần trong chuỗi cung ứng của ngành này đã được thiết lập rõ ràng. Các bộ phận nhựa được bán cho các nhà máy nhựa gần đó, trong khi bảng mạch được tháo dỡ để lấy các linh kiện. Chip, tụ điện và điốt tái sử dụng được bán cho các nhà phân phối linh kiện điện tử để tái chế.
Phần còn lại của bảng mạch được tinh chế để lấy kim loại quý. Đồng, thiếc và kim loại khác được nấu chảy bằng mỏ hàn điện, trong khi vàng được rửa sạch bằng axit mạnh trong quy trình “rửa vàng”. Quy trình này thường là trọng tâm của các video ngắn trên mạng xã hội, tiếp theo là quy trình thanh lọc.
“Dễ hơn là nấu ít khoai tây vụn”, Dalei mô tả. “Nhưng tôi không khuyến nghị làm nó như một nghề nghiệp.”
Đãi vàng từ chất thải điện tử không phức tạp về mặt kỹ thuật, nhưng thường dẫn đến các vấn đề ô nhiễm nghiêm trọng. Ví dụ, ở Guiyu, hầu hết xưởng gia đình sử dụng các phương pháp thô sơ như đốt hoặc axit để tinh chế vàng, gây ra ô nhiễm môi trường. Chính quyền địa phương đã đưa ra các biện pháp khắc phục và lựa chọn nghề nghiệp khác cho dân cư.
Vào tháng 1 năm 2011, Trung Quốc ban hành quy định về quản lý chất thải điện tử. Guiyu sau đó cấm buôn bán chất thải điện tử. Từ tháng 1 năm 2021, Trung Quốc cũng cấm nhập khẩu chất thải rắn.
Các vlogger thường bỏ qua việc xử lý phế phẩm sau khi luyện vàng. “Tinh chế vàng tại nhà là bất hợp pháp về mặt kỹ thuật và gây ô nhiễm,” Dalei giải thích. “Chất thải được xử lý tại khu vực quy định.”
Hai anh em ở Cáp Nhĩ Tân cũng có liên kết với một nhà máy được cấp phép, cho phép họ tiếp cận các cơ sở xử lý chất thải được chỉ định theo đúng quy định.
Về cơ bản, tỷ suất lợi nhuận từ việc đãi vàng từ linh kiện điện tử tương đối thấp. Nửa gram vàng mà Dalei khai thác được có giá thị trường khoảng 190 nhân dân tệ, mang lại khoản lãi ròng 40 nhân dân tệ. Tuy nhiên, chi phí lao động và các chi phí khác chưa được tính vào con số này.
“Kỹ thuật này đơn giản, nhưng không đơn giản như vậy. Điều quan trọng là có được rác thải điện tử với giá thấp” Dalei nói. “Việc này khó hơn nhiều so với bạn nghĩ. Nó không phải là điều dễ dàng chỉ vì bạn quen biết ai đó trong ngành.”
Tuy nhiên, việc bán các loại thuốc thử và công cụ cần thiết cho quy trình này có thể mang lại lợi nhuận lớn hơn so với việc tinh chế vàng. Một chuyên gia hóa học kỹ thuật cho biết bộ công cụ này thường được bán trực tuyến với giá khoảng 600 nhân dân tệ, trong khi chi phí sản xuất thực tế chỉ khoảng 100 nhân dân tệ. Điều này khiến nhiều người nhớ đến câu ngạn ngữ quen thuộc về những cơn sốt vàng trong quá khứ: “Khi có cơn sốt vàng, hãy bán cuốc và xẻng.”
Phương pháp khai thác vàng theo cách truyền thống đã dần phai nhạt trong sản xuất công nghiệp. Tuy nhiên, một cách nào đó, nó đã thu hút sự chú ý mới trên Internet khi mọi người khám phá cách mới để “kiếm tiền”.
Như vlogger Dalei thường nói: “Khái niệm 'tinh luyện vàng' luôn thu hút sự quan tâm của đông đảo mọi người.”
Tham khảo trên Sixthtone, Bilibili
