Các khảo sát cho thấy, lập trình viên trên toàn cầu đều công nhận rằng AI rất hữu ích, với khoảng 2/5 trong số họ đã từng sử dụng công cụ này.

Tờ The Economist chỉ ra rằng, hiện có hai biến đổi lớn đang diễn ra trong lĩnh vực phát triển phần mềm. Kể từ khi ra mắt vào năm 2022, nhiều doanh nhân đã gặp khó khăn trong việc áp dụng trí tuệ nhân tạo tạo sinh (AI) một cách hiệu quả.
Mặc dù phần lớn nỗ lực cho đến nay chưa mang lại nhiều thành công, nhưng có một ngoại lệ duy nhất là lĩnh vực lập trình phần mềm. Các cuộc khảo sát cho thấy hầu hết lập trình viên trên thế giới đều thừa nhận AI rất có ích, với khoảng 2/5 trong số họ đã sử dụng công cụ này.
Nghề lập trình cũng đang thay đổi theo một hướng khác. Một bộ phận ngày càng tăng các kỹ sư đến từ những thị trường mới nổi. Không có định nghĩa chính xác nào cho lập trình viên, nhưng vào năm 2020, số lượng người dùng Github - nền tảng nổi tiếng để lưu trữ và chia sẻ mã - sống tại các quốc gia nghèo đã vượt qua số lượng từ các nước giàu có.
Tương tự, trong những năm tới, Ấn Độ dự kiến sẽ vượt qua Mỹ để trở thành nhóm tài năng lập trình viên lớn nhất thế giới.
Những biến đổi này rất quan trọng vì tài năng trong ngành phần mềm luôn được coi trọng. Mức lương trung bình của một lập trình viên ở Mỹ nằm trong top 5% của tất cả các ngành nghề, có nghĩa là họ kiếm nhiều hơn cả các kỹ sư hạt nhân.
Các ông lớn công nghệ cần sự hỗ trợ từ lập trình viên để làm cho nền tảng của họ trở nên hấp dẫn hơn; các doanh nghiệp không hoạt động trong lĩnh vực công nghệ cũng mong muốn có thêm lập trình viên để thúc đẩy các nỗ lực số hóa, nhằm nâng cao năng suất và thu hút khách hàng. Do đó, hai xu hướng này mang đến tin vui. Tương lai hứa hẹn sẽ là một thế giới có nhiều lập trình viên hơn, năng suất cao hơn và phần mềm rẻ hơn.
Các công nghệ mới thường hỗ trợ cho nhà phát triển. Chẳng hạn, Internet đã giải phóng họ khỏi việc tìm kiếm câu trả lời trong sách giáo khoa. AI tạo sinh dường như là một bước tiến vượt bậc hơn nữa.
Một trong những lý do mà AI có thể hữu ích đặc biệt cho lập trình viên là vì sự sẵn có của dữ liệu. Các diễn đàn trực tuyến như Stack Overflow lưu giữ một kho tàng lớn các câu hỏi và câu trả lời từ lập trình viên.
Những câu trả lời này thường được đánh giá, giúp các mô hình AI học hỏi điều gì là hữu ích và điều gì không. Nathan Benaich từ Air Street Capital, một công ty đầu tư mạo hiểm, chỉ ra rằng mã hóa cũng chứa đựng nhiều vòng phản hồi và kiểm tra để xác định xem phần mềm có hoạt động như mong đợi hay không. Các mô hình AI có thể tận dụng phản hồi này để cải thiện.

Tuy nhiên, tính hữu ích của AI vẫn còn hạn chế. Khi Evans Data, một công ty nghiên cứu, hỏi lập trình viên về khả năng tiết kiệm thời gian của công nghệ này, câu trả lời phổ biến nhất, từ 35% người được hỏi, là từ 10% đến 20%. Phần lớn thời gian tiết kiệm được đến từ việc tạo mã 'boilerplate' đơn giản, nhưng các công cụ vẫn chưa hoàn hảo.
Một nghiên cứu từ GitClear chỉ ra rằng trong khoảng một năm qua, chất lượng mã đã giảm sút. Nghiên cứu nghi ngờ rằng việc sử dụng các mô hình AI là nguyên nhân chính.
Cuộc khảo sát của Synk, một công ty an ninh mạng, cho thấy hơn một nửa số tổ chức đã phát hiện ra các vấn đề bảo mật với mã do AI tạo ra, và AI vẫn chưa thể giải quyết những vấn đề lập trình phức tạp hơn.
Nhìn chung, theo nhận định của các lập trình viên, các công cụ AI ngày càng hữu ích cho những nhiệm vụ đơn giản, như việc ghi chú chức năng của mã hoặc thiết kế các bài kiểm tra để đảm bảo mã hoạt động ổn định.
Theo Bain, một công ty tư vấn, viết mã chỉ chiếm khoảng 40% thời gian làm việc của kỹ sư phần mềm. Những công cụ này còn giúp lập trình viên linh hoạt hơn khi chuyển đổi giữa các ngôn ngữ lập trình nhanh chóng, từ đó áp dụng kỹ năng của họ vào nhiều tình huống khác nhau một cách dễ dàng.
Công ty đầu tư Euro Beinat cho biết họ đã chứng kiến các kỹ sư chuyển đổi giữa các ngôn ngữ lập trình chỉ trong một tuần thay vì ba tháng. Gần đây, Amazon thông báo đã tiết kiệm được 260 triệu USD khi sử dụng AI để chuyển đổi hàng nghìn ứng dụng từ loại mã này sang loại khác.
Sự linh hoạt này còn mở rộng sang nhiều loại hình lập trình khác nhau. Một ứng dụng nhỏ trước đây có thể cần một nhóm sáu người làm việc trên các phần khác nhau như giao diện người dùng hay hệ thống ống dẫn phần mềm.
Phần lớn điều này dường như mang lại lợi thế cho các kỹ sư chưa có nhiều kinh nghiệm. Họ có thể thực hiện các nhiệm vụ phức tạp hơn một cách nhanh chóng và một số công việc trước đây chỉ dành cho chuyên gia giờ đây có thể được đảm nhận bởi những người không chuyên.
Xu hướng ngày càng gia tăng đối với các nền tảng 'low-code-no-code' cho phép bất kỳ ai cũng có thể viết phần mềm, sẽ được thúc đẩy bởi AI. Banco do Brasil, một công ty cho vay tại Brazil, đã áp dụng hệ thống như vậy để cho phép nhân viên phát triển hàng trăm ứng dụng, chẳng hạn như ứng dụng giúp khách hàng tìm kiếm sản phẩm bảo hiểm dễ dàng hơn.
Một hệ quả khác từ sự biến đổi trong lĩnh vực lập trình là các nhà phát triển phần mềm cấp thấp ở các nước phát triển sẽ phải đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt hơn từ nước ngoài.
Theo Evans Data, từ năm 2023 đến 2029, số lượng lập trình viên máy tính tại khu vực Châu Á - Thái Bình Dương và Châu Mỹ Latinh dự kiến sẽ tăng lần lượt 21% và 17%, trong khi Bắc Mỹ chỉ đạt 13% và Châu Âu là 9%. Sự mất cân bằng này có khả năng sẽ thúc đẩy sự bùng nổ trong việc chuyển dịch ra nước ngoài và gia công phần mềm.
Điều này giúp các công ty kiểm soát chi phí một cách hiệu quả. Shashi Menon, người phụ trách số hóa cho Schlumberger, một công ty dịch vụ dầu khí, cho biết: “Đây là cách tuyệt vời để mở rộng quy mô mà không làm tăng ngân sách”. Khoảng một nửa đội ngũ kỹ sư của ông làm việc tại Bắc Kinh và Pune ở Ấn Độ.
Sanjeev Jain từ Wipro, một công ty Ấn Độ, cho biết các kỹ sư của ông đã tham gia xây dựng Teams, dịch vụ phát trực tuyến video của Microsoft, cũng như thiết kế chip và phần mềm cho 'ô tô kết nối' có khả năng giao tiếp với các dịch vụ và thiết bị khác.
AI có thể giúp các công ty nước ngoài phát triển phần mềm với chất lượng cao hơn. Infosys, một công ty Ấn Độ khác, gần đây thông báo đã giành được hợp đồng trị giá 2 tỷ USD trong vòng năm năm để cung cấp dịch vụ AI và tự động hóa cho một khách hàng ẩn danh.
Tuy nhiên, ý nghĩa của tất cả điều này đối với các nhà phát triển vẫn chưa rõ ràng. Một viễn cảnh có thể xảy ra là AI và việc chuyển dịch ra nước ngoài sẽ chiếm lĩnh công việc của các lập trình viên phương Tây. Nhưng điều đó có vẻ khó xảy ra, vì vẫn cần một lượng lớn kiến thức kỹ thuật để kết nối các đoạn mã và kiểm tra tính năng của chúng.
Một góc nhìn lạc quan hơn cho rằng những phần việc nhàm chán trong quá trình phát triển phần mềm sẽ được máy móc đảm nhận, cho phép các lập trình viên tập trung vào những vấn đề phức tạp và giá trị hơn. Đây có thể là một kịch bản gần với thực tế hơn.
Đối với khách hàng, xu hướng này được đón nhận nồng nhiệt. Các nhà quản lý CNTT đã lâu nay phản ánh rằng các ông chủ của họ mong muốn số hóa nhiều hơn với ngân sách ngày càng hạn hẹp. Nhờ vào AI và việc chuyển dịch ra nước ngoài, điều đó có thể trở nên dễ dàng hơn.
Nguồn: The Economist
