Từng là 'mỏ vàng' của các hãng xe hơi toàn cầu, tại sao Trung Quốc giờ đây lại khiến GM và Volkswagen phải đối mặt với thua lỗ nghiêm trọng, và chuyên gia cảnh báo rằng 'chưa phải là đáy'?

Tổng giám đốc điều hành của General Motors, Mary Barra, đã thừa nhận vào tháng 7 rằng 'rất ít người kiếm được lợi nhuận' tại Trung Quốc.

Khoảng một thập kỷ trước, tờ WSJ nhận định rằng Trung Quốc là mỏ vàng cho các nhà sản xuất ô tô toàn cầu. Tuy nhiên, nhận định này giờ đã không còn đúng.

Tổng giám đốc điều hành của General Motors, Mary Barra, đã cho biết vào tháng 7 rằng 'rất ít người kiếm được lợi nhuận' tại Trung Quốc.

Vào đầu tháng này, một dữ liệu gây sốc đã được công bố khi Volkswagen báo cáo khoản lỗ quý đầu tiên trong ít nhất 15 năm từ các liên doanh và công ty liên kết, bao gồm các liên doanh lớn ở Trung Quốc, vốn được coi là đại diện cho hoạt động của công ty tại quốc gia này.

Lợi nhuận của các nhà sản xuất ô tô toàn cầu lớn đã bị ảnh hưởng bởi sự giảm sút doanh số khi người tiêu dùng chuyển sang xe điện từ các thương hiệu trong nước như BYD. BYD đã thay thế Volkswagen để trở thành nhà sản xuất ô tô bán chạy nhất tại Trung Quốc vào năm ngoái.

Vào tháng 7, xe điện và xe hybrid lần đầu tiên chiếm hơn một nửa số xe bán ra tại Trung Quốc, trong khi thị phần của các thương hiệu không phải của Trung Quốc giảm xuống còn 33%, từ mức 50% của hai năm trước. Thêm vào đó, sự gia tăng số lượng công ty mới tham gia thị trường đã khiến giá xe giảm mạnh. Theo Bernstein, giá xe tại Trung Quốc trong tháng 6 đã giảm 6% so với cùng kỳ năm trước.

Volkswagen đã đầu tư mạnh mẽ để giành lại thị phần, tập trung vào các quan hệ đối tác địa phương với chiến lược 'tại Trung Quốc, vì Trung Quốc'.

GM, một ông lớn khác trên thị trường ô tô Trung Quốc, đã bán được hơn bốn triệu xe vào thời kỳ đỉnh cao năm 2017, tương đương với Volkswagen. Tuy nhiên, đến năm 2023, doanh số bán hàng hàng năm của GM đã giảm gần một nửa và các liên doanh của công ty đã báo cáo khoản lỗ quý liên tiếp đầu tiên kể từ năm 2009.

Sau khi rút khỏi châu Âu, Ấn Độ và một số quốc gia khác, Mary Barra đã nổi tiếng với việc cắt giảm lỗ ở những thị trường toàn cầu mà GM không thể sinh lời. Liên doanh khó khăn của công ty với nhà sản xuất ô tô Trung Quốc SAIC, nơi sản xuất các mẫu xe Buick, Chevrolet và Cadillac tại địa phương, sẽ hết hạn vào tháng 5 năm 2027.

GM cho biết họ đang làm việc với các đối tác để tái cấu trúc hoạt động kinh doanh tại Trung Quốc, mà họ tin rằng vẫn có thể sinh lời. 'Tôi không hoàn toàn đồng ý rằng chúng tôi đang gặp khó khăn để kiếm tiền ở đó', Giám đốc tài chính Paul Jacobson phát biểu tại một hội nghị đầu tư trong tháng này.

Các nhà sản xuất ô tô toàn cầu gặp khó khăn hơn trong việc rút khỏi Trung Quốc so với các thị trường khác, vì đây là trung tâm sản xuất toàn cầu và ngày càng xuất khẩu nhiều xe điện.

'Việc rút khỏi Trung Quốc không dễ dàng. Không chỉ là vấn đề kinh doanh của bạn mà còn ảnh hưởng đến các nhà cung cấp và người tiêu dùng tại đây', Philippe Houchois, nhà phân tích tại Jefferies, nhận định.

Chủ sở hữu Chrysler Stellantis đã ngừng sản xuất ô tô tại Trung Quốc vào năm 2022 sau khi liên doanh sản xuất xe Jeep nộp đơn xin phá sản. Tuy nhiên, một năm sau, công ty đã trở lại thị trường này bằng cách mua khoảng 20% cổ phần của công ty khởi nghiệp xe điện Trung Quốc Zhejiang Leapmotor Technology.

Tháng trước, một liên doanh mới giữa hai công ty đã chuyển lô xe điện Leapmotor đầu tiên đến châu Âu.

Hoạt động của Tesla tại Trung Quốc, vốn phát triển mạnh mẽ vào năm 2020 sau khi Bắc Kinh cho phép công ty mở nhà máy hoàn toàn sở hữu gần Thượng Hải, hiện cũng đang gặp khó khăn.

Do không cần hợp tác với nhà sản xuất ô tô địa phương, Tesla không công bố thu nhập từ các liên doanh như các đối thủ trong ngành và cũng không tiết lộ lợi nhuận theo khu vực. Tuy nhiên, thị phần doanh thu của Tesla tại Trung Quốc đã giảm xuống còn dưới 1/5 trong nửa đầu năm 2024, so với hơn 1/4 vào thời điểm đỉnh cao năm 2021.

Theo dữ liệu mới nhất, các nhà sản xuất ô tô từ các quốc gia lân cận châu Á cũng không đạt được kết quả tốt hơn. Thu nhập liên doanh của Toyota tại Trung Quốc giảm 73% trong quý tính đến tháng 6 so với cùng kỳ năm 2023, trong khi thu nhập vốn chủ sở hữu của Honda gần như bị xoá bỏ.

'Các nhà sản xuất ô tô toàn cầu vẫn chưa tìm thấy đáy tại thị trường Trung Quốc', Tu Le, giám đốc điều hành của Sino Auto Insights, cho biết.

Theo: WSJ