Khi nhắc đến nhân sư, nhiều người sẽ liên tưởng ngay đến tượng Nhân sư vĩ đại ở Giza. Tuy nhiên, có khả năng đó không phải là bức tượng duy nhất tồn tại trên hành tinh của chúng ta.
Một trong những công trình nổi tiếng nhất trong số nhiều công trình tráng lệ được xây dựng ở Ai Cập cổ đại là tượng Nhân sư vĩ đại ở Giza. Tượng Nhân sư được chạm khắc từ một khối đá vôi khổng lồ và mô tả một nhân sư với cơ thể của một con sư tử và khuôn mặt của một con người.
Tượng Nhân sư vĩ đại ở Giza là một trong những bức tượng dễ nhận biết nhất trên thế giới. Tuy nhiên, đây không phải bức tượng duy nhất, một tượng nhân sư khác có tên 'tượng Nhân sư Balochistan' đã được phát hiện ở Pakistan.
Có nhiều ý kiến cho rằng tượng Nhân sư Balochistan không khác gì một cấu trúc đá được hình thành bởi thời gian và các yếu tố tự nhiên. Tuy nhiên vẫn có những người khác lại tin rằng nó là tượng Nhân sư bảo vệ phần còn lại của một ngôi đền Hindu.

Tượng Nhân sư Balochistan, còn được gọi là 'Sư tử Balochistan', là một công trình kiến trúc bằng đá lớn trông rất giống với tượng Nhân sư vĩ đại ở Giza. Tượng Nhân sư Balochistan nằm trong Công viên Quốc gia Hingol, dọc theo Đường cao tốc Ven biển Makran, nối Karachi với Gwadar ở Pakistan.
Công viên Quốc gia Hingol được biết đến với những khối đá độc đáo, đã trở thành một điểm thu hút khách du lịch nổi tiếng không lâu sau khi hoàn thành Đường cao tốc ven biển Makran.
Một giả thuyết nổi tiếng về tượng Nhân sư Balochistan là nó không phải là kết quả của sự xói mòn tự nhiên, mà thực ra là một kiến trúc do con người tạo ra. Điểm đáng chú ý nhất của tượng Nhân sư Balochistan là nó có hình dạng tổng thể khá giống với tượng Nhân sư Ai Cập.

Trong các hình ảnh, tượng Nhân sư Balochistan dường như có đường viền hàm và các đặc điểm trên khuôn mặt được khắc đục, bao gồm mắt, mũi và miệng. Tương tự như tượng Nhân sư của Ai Cập, tượng Nhân sư Balochistan có vẻ như đang đội một chiếc mũ đội đầu Nemes.
Mũ đội đầu Nemes là một chiếc khăn trùm đầu có sọc che phía sau đầu, cổ và đỉnh đầu. Hai vạt bên rủ xuống dưới tai, trước hai bên vai. Nemes được giữ cố định bằng một chiếc băng đô, và tượng Nhân sư Balochistan cũng có một rãnh ngang trên trán tương ứng với dải băng đội đầu của Pharaoh, giữ Nemes ổn định.
Tượng Nhân sư Balochistan cũng có những chiếc chân trước có thể nhận dạng được ở tư thế ngả và các bàn chân rất rõ ràng. Những chi tiết này khó có thể hình thành tự nhiên, cho nên nhiều người tin rằng đây chắc chắn là một công trình kiến trúc do con người tạo ra.
Bibhu Dev Misra, một nhà văn viết về lịch sử các nền văn minh cổ đại, người đã viết nhiều về tượng Nhân sư Balochistan, chỉ ra rằng gần tượng Nhân sư là một công trình trông giống như một ngôi đền Hindu với những đặc điểm của các ngôi đền được tìm thấy ở miền Nam Ấn Độ.

Misra chỉ ra rằng cấu trúc này bao gồm Mandapa (sảnh vào) và Vima (ngọn tháp). Tuy nhiên, phần trên của Vimana đã bị mất. Misra viết, 'một cái nhìn gần hơn vào Đền Nhân sư cho thấy bằng chứng rõ ràng về những cột đá được khắc trên các bức tường của ngôi đền. Có thể nhận ra những đường nét được khắc. Nhìn chung, không còn nghi ngờ nào khác, đây là một ngôi đền nhân tạo, được khắc trên đá, có tuổi đời rất lâu, nhưng nó đã bị xói mòn nặng nề và bị bao phủ bởi lớp trầm tích'.
Misra gợi ý rằng mặt tiền của tượng Nhân sư Balochistan hiển thị hình ảnh của những vị thần Hindu có vẻ như là Kartikeya với một cây giáo. Ngoài ra, tác phẩm điêu khắc thứ hai được cho là Ganesha đang đi bộ.
Một điểm đặc trưng của quần thể đền thờ Nhân sư Balochistan là loạt cầu thang đều đặn với chiều cao đồng đều, điều mà tự nhiên không thể tạo ra. Nhìn vào tượng Nhân sư Balochistan, nó dường như là một biểu tượng Nhân sư được tôn thờ bảo vệ những gì còn sót lại của một ngôi đền Hindu.

Thực tế, có nhiều tranh cãi xoay quanh tượng Nhân sư Balochistan và giả thuyết rằng nó có nguồn gốc từ con người. Một vấn đề đầu tiên mà Misra đề cập trong các bài viết của mình là cho đến nay chưa có cuộc khảo sát khảo cổ học nào được thực hiện tại địa điểm này.
Vấn đề thứ hai là Bibhu Dev Misra là người duy nhất viết bài về tượng Nhân sư Balochistan, thêm vào đó, Misra còn là một nhà tư vấn công nghệ thông tin và là một 'nhà nghiên cứu độc lập'.
Hơn nữa, địa điểm này nằm trong vùng từng thuộc về nền văn minh Thung lũng Indus (Harappans) và văn minh Vệ Đà, đã được nghiên cứu kỹ lưỡng. Ngoài ra, không có đế chế hoặc vương quốc nào từ miền nam Ấn Độ từng thống trị Thung lũng Indus.
Kartikeya, Ganesha, Shiva và các vị thần Hindu khác chưa bao giờ được tôn thờ trong nền văn minh Thung lũng Indus. Ngay cả sau nền văn minh Thung lũng Indus, văn minh Vệ Đà cũng không tôn thờ các vị thần này. Vì vậy, sự xuất hiện của một ngôi đền Hindu dường như không thể.
Nếu tượng Nhân sư Balochistan là một phần của một ngôi đền Hindu ở Nam Á, thì nó chắc chắn sẽ có niên đại thấp hơn rất nhiều so với những gì chúng ta thấy ở Công viên Quốc gia Hingol ngày nay.
Ngay cả khi xem xét tác động của sự xói mòn, cấu trúc này phải gần như đã tồn tại từ thời tiền sử để được con người tạo ra và dần bị xói mòn trở thành hình dạng như ngày nay. Vì vậy có thể nói rằng tượng Nhân sư Balochistan vẫn còn là một bí ẩn và cần sự khảo cổ học cụ thể để xác định liệu đó có phải là tượng Nhân sư thứ hai hay không.
Tham khảo: Esploaioni Địa lý; Earthlymission; OggiScienza
