Tuyển tập ca dao hóm hỉnh bao gồm việc tóm tắt nội dung, phân tích cấu trúc, bố cục, giá trị nội dung, giá trị nghệ thuật cùng với bối cảnh sáng tác và tiểu sử của tác phẩm, cùng với quan điểm và sự nghiệp sáng tác nghệ thuật để giúp học sinh nắm vững môn văn 8.
1. Khám phá tổng quan
a. Nguồn gốc
Nguyễn Xuân Kính (Biên soạn), Ca dao Việt Nam, tập 3, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 2015, trang 90, 172 – 173, 183.
b. Cấu trúc: 3 phần
- Phần 1 (đoạn ca dao 1): Kể về những người thầy bói lừa đảo, hành nghề mê tín
- Phần 2 (đoạn ca dao 2): Sự giả dối của con mèo và sự thông minh của chú chuột
- Phần 3 (đoạn ca dao 3): Câu chuyện về việc cầu hôn và thách đấu trong xã hội xưa
c. Thể loại: ca dao
d. Phương thức diễn đạt: sử dụng biểu cảm kết hợp với mô tả
2. Giá trị nội dung, nghệ thuật
a. Giá trị nội dung
- Đoạn ca dao 1: Những lời châm biếm trong bài ca dao chỉ ra sự lừa đảo của những người thầy bói mê tín.
- Đoạn ca dao 2: Ca dao phản ánh sự giả tạo của con mèo và sự thông minh của chú chuột. Ý hàm ngôn là trong xã hội có sự bất công và sự mưu mô của kẻ mạnh trước kẻ yếu.
- Đoạn ca dao 3: Đoạn ca dao lên án các thói quen xấu trong việc cầu hôn trong xã hội xưa. Cách lên án này mang tính hài hước, lém lỉnh
b. Giá trị nghệ thuật
- Sử dụng lối diễn đạt ngắn gọn, thể hiện qua thể lục bát.
- Sử dụng ngôn ngữ đơn giản.
- Sử dụng hình ảnh ẩn dụ phong phú.
Bản đồ tư duy của tác phẩm Chùm ca dao trào phúng:


