Tỷ phú đã bỏ ra 8 năm và 3 tỷ USD để phát triển xe điện, nhưng kết quả lại là 0: Một công ty với nợ ngập đầu và một mô hình xe chưa bao giờ được sản xuất

Trải qua 8 năm và với số tiền 3 tỷ USD, tỷ phú này vẫn chưa thực hiện được ước mơ về xe điện, mọi thứ vẫn chỉ là những mô hình trên giấy.

Trong một buổi tối của ngày thứ Tư, hộp thư email của Susan Swenson nhận được một hình ảnh đáng sợ: Ảnh chân dung của cô đã bị tẩy mất phần đầu một cách tàn bạo với mực đỏ và từ “kill” được viết ở góc dưới bên trái.

Các email đe dọa đánh dấu cao điểm trong cuộc chiến kéo dài nhiều tháng giành quyền kiểm soát Faraday Future Intelligent Electric - một startup xe điện có trụ sở tại California, Mỹ. Công ty này đã từng tự tin rằng sẽ trở thành Tesla tiếp theo. Hồi tháng 9, sau những đe dọa giết người, áp lực từ những cổ đông lớn nhất của Faraday và sự xuất hiện bất ngờ của ông trùm bất động sản China Evergrande, Swenson - Chủ tịch và 3 người khác đã đồng ý rời khỏi hội đồng quản trị Faraday trong một đợt tái cấu trúc.

Hiện không rõ ai đứng sau những bức thư đe dọa này (Faraday đã gửi thông tin cho FBI) - một số lãnh đạo tin rằng vụ việc có liên quan đến cuộc chiến trong hội đồng quản trị gần đây bị kích động bởi những cổ đông lớn nhất, trong đó có một tổ chức mang tên FF Global Partners được quản lý một phần bởi nhà sáng lập Jia Yueting.

Tờ Bloomberg đã có cuộc trò chuyện với một số người (được giấu tên vì tính nhạy cảm của vấn đề) để hiểu rõ hơn về những vấn đề đang diễn ra tại Faraday.

7 tháng trước, hội đồng quản trị Faraday đã loại bỏ Jia (còn được biết đến với biệt danh YT) khỏi công ty sau một cuộc điều tra về ảnh hưởng của anh ta đối với hoạt động hàng ngày của công ty và mối liên kết với khoản vay từ nhân viên suốt nhiều năm qua. Hiện tại, YT đang được hưởng lợi nhiều nhất từ cuộc tái cấu trúc của hội đồng quản trị - điều sẽ được hoàn tất khi Faraday tổ chức cuộc họp hội đồng cổ đông hàng năm.

Anh ta cũng được bổ nhiệm làm cố vấn cho hội đồng quản trị và FF Global sẽ thêm 6 thành viên HĐQT mới. Như Faraday ghi trong hồ sơ gửi lên SEC gần đây, “YT Jia và FF Global đã củng cố sức ảnh hưởng sẵn có của họ trong công ty”.

Tuy nhiên, việc YT giành lại quyền lực cũng đồng nghĩa với việc công ty đang phải đối mặt với cuộc điều tra từ SEC và Bộ Tư pháp. Điều này cũng đồng nghĩa với việc công ty đang cần thêm tiền. Sau khi đã tiêu hơn 3 tỷ USD từ khi ra mắt 8 năm trước, Faraday báo cáo họ chỉ còn 27 triệu USD tiền mặt tính đến ngày 25/10 và nói rằng cần thêm hàng triệu USD nếu muốn có thể giao cho khách hàng một chiếc SUV điện đầu tiên.

Nợ vốn đang tích tụ

YT trở nên nổi tiếng ở Trung Quốc vào đầu những năm 2010 khi một làn sóng tiền đã đổ vào với tầm nhìn lớn của anh ta. YT đã ra mắt ứng dụng được gọi là “Netflix của Trung Quốc” và đã thành công với một tập đoàn gọi là LeEco - làm mọi thứ từ điện thoại thông minh đến xe điện chạy hệ điều hành Android.

Sự mở rộng của LeEco đã được thực hiện thông qua hàng tỷ USD vay nợ và YT cũng đã đặt tài sản cá nhân của mình làm tài sản đảm bảo cho nhiều khoản vay. Có lúc, anh ấy đã đặt cả 97% cổ phần của mình tại chi nhánh công ty niêm yết của LeEco để đổi lấy khoản vay gần 2 tỷ USD.

Trong khi đó, Elon Musk đang thay đổi ngành công nghiệp xe hơi. Các nhà đầu tư đang rót vốn lớn với hi vọng tìm ra 'Tesla tiếp theo', và hàng loạt startup xe điện từ Trung Quốc đến Mỹ nổi lên. Trong cuộc đua cạnh tranh đó, YT đã thành lập Faraday tại California vào năm 2014, hy vọng anh có thể đối đầu với Musk.

Cuối cùng, LeEco sụp đổ dưới sức nặng của tham vọng của YT. Năm 2017, họ sa thải hàng trăm nhân viên, hủy thương vụ mua lại nhà sản xuất TV Vizio trị giá 2 tỷ USD và ngừng mở rộng sang Mỹ. Các nhà tài trợ Trung Quốc bắt đầu săn lùng LeEco và YT. Ông trùm này đã bị gắn mác nợ nần với chính phủ và một số tài sản của anh ta đã bị đóng băng. Cuối cùng, anh ta đến Mỹ và bắt đầu với Faraday.

Mối liên kết của YT với Faraday ban đầu rất mơ hồ. Công ty này không tiết lộ tên CEO và ban lãnh đạo từ chối tiết lộ nguồn vốn. Theo hồ sơ, trong những năm đầu, nguồn vốn chủ yếu đến từ YT - khoảng 900 triệu USD. Việc chi tiêu rộng rãi đã giúp Faraday thu hút nhiều tài năng từ các công ty như Tesla và GM.

CUỘC CHIẾN QUYỀN LỰC

Tuy nhiên, mọi thứ không dễ dàng khi Faraday gặp khó khăn trong việc thực hiện tham vọng của YT. Anh ta muốn một chiếc xe điện với công nghệ hàng đầu. Tuy nhiên, cuối năm 2017, nhiều tháng sau khi công bố mẫu xe đầu tiên, công ty này đã cạn kiệt vốn.

YT đã đưa hai cựu lãnh đạo của BMW vào để giải quyết tình hình khó khăn, nhưng khi họ đề xuất phá sản, YT không hài lòng. Việc tái cấu trúc có thể ảnh hưởng đến việc kiểm soát công ty của anh ta, vì vậy YT đã loại bỏ đề nghị đó ngay lập tức. Hai nhà lãnh đạo đã từ chức, và Faraday cáo buộc họ 'lơ là bổn phận'.

Vào cuối năm 2017, YT đã tìm được giải pháp không ngờ từ China Evergrande - họ hứa sẽ đầu tư 2 tỷ USD vào Faraday để lấy lại 45% cổ phần. YT trở thành CEO chính thức. Tuy nhiên, Faraday đã tiêu hết 800 triệu USD trước thời hạn Evergrande đề ra. Evergrande đồng ý gửi thêm 700 triệu USD vào giữa năm 2018, nhưng điều kiện là YT phải rút lui và hy sinh quyền sở hữu.

YT buộc phải làm theo yêu cầu - ít nhất trên giấy tờ. Anh đã chuyển cổ phần của mình cho con gái của Phó Chủ tịch Faraday. Tuy nhiên, Evergrande cho rằng đó không đủ và do đó, họ không gửi 700 triệu USD. Cuối năm 2018, YT và Faraday đã kiện Evergrande ở Mỹ, cáo buộc họ 'cố tình bỏ đói' họ. Evergrande cũng cáo buộc YT 'đóng vai người quản lý trong bóng tối, đạo diễn mọi quyết định tại Faraday'.

Faraday đã phải cho nghỉ và sa thải hàng trăm người, cũng như đối mặt với những vụ kiện từ các nhà cung cấp nợ tiền. Nick Sampson, một cựu lãnh đạo Tesla và đồng sáng lập Faraday, cũng rời bỏ công ty. Ông nói 'Công ty này không còn khả năng thanh toán nữa' trong bức thư từ chức.

Vào những ngày cuối năm 2018, Faraday và Evergrande đã đạt được thỏa thuận. Evergrande đồng ý giảm cổ phần còn lại xuống 33% và cho phép Faraday tìm kiếm nhà đầu tư khác. Evergrande cũng cấp khoản vay ngắn hạn trị giá 10 triệu USD, giúp Faraday tiếp tục hoạt động dưới sự lãnh đạo của YT.

KHÁT VỐN

Các tranh chấp dữ dội này, chủ yếu xoay quanh việc kiểm soát của YT trong công ty, đã làm cho Faraday gặp khó khăn trong việc huy động vốn. Năm 2019, công ty đã thực hiện một số biện pháp để làm giảm quyền lực của nhà sáng lập, bao gồm việc thiết lập FF Global Partners, nhận phần lớn quyền sở hữu của YT tại Faraday (khoảng 30%) và thay YT bằng Carsten Breitfeld, một cựu lãnh đạo của BMW, làm CEO.

Tháng 10, YT đã nộp đơn phá sản cá nhân tại Mỹ để giải quyết hàng tỷ USD nợ của LeEco. Các chủ nợ đã đổi sang yêu cầu rằng nếu họ sở hữu cổ phiếu Faraday, họ sẽ nhận được thanh toán khi startup được mua lại hoặc niêm yết công khai.

Trong thời gian đó, Faraday vẫn tồn tại nhờ vào hàng loạt khoản vay từ nhân viên và các bên liên quan đến YT.

Tháng 4/2019, công ty đã nhận được khoản vay 9 triệu USD từ một nhân viên tại Phòng Thị trường Vốn Toàn cầu của Faraday. Khoản vay này đến từ Ocean View Drive - tổ chức do YT thành lập vào năm 2014 để mua 3 biệt thự lớn tại Mỹ.

Tháng 6, một nhân viên khác tại phòng đã cho Faraday vay 16,5 triệu USD. Khoản vay này được gây quỹ bởi FF Global Partners - thành viên của nó đã vay tiền từ công ty mang tên Dream Sunrise, liên quan đến vợ của Ruokun Jia.

Khi được hỏi về các khoản vay, người phát ngôn của FF Global nói rằng Faraday 'không thể có được nguồn tài chính đáng kể từ bên thứ 3 tại thời điểm đó và vì vậy họ phải phụ thuộc vào các khoản vay nhỏ hơn với sự hỗ trợ từ YT Jia'.

'Trong vài năm qua, YT Jia và FF Global Partners đã nhiều lần giải cứu FFIE', người phát ngôn khẳng định.

Tuy nhiên, mặc dù có nhiều khoản vay, qua nhiều kênh khác nhau như vậy, Faraday vẫn cần 9,2 triệu USD từ Chương trình Bảo vệ Tiền Lương để vượt qua khó khăn.

Khi chỉ còn 1,8 triệu USD trong tài khoản ngân hàng vào cuối năm, Faraday đúng lúc gặp phải sự bùng nổ của các thương vụ sáp nhập với các công ty SPAC - một phương thức giúp các công ty đối thủ như Nikola và Fisker niêm yết công khai. Ngay lập tức, Faraday hợp tác với công ty SPAC do hai anh em trùm bất động sản Mỹ Jordan và Scott Vogel điều hành. Một nguồn tin cho biết, anh em nhà Vogel không chỉ nhìn thấy tiềm năng công nghệ của Faraday mà họ còn tin rằng YT không còn kiểm soát công ty nữa, do đó đã ký thỏa thuận đầu tư.

Thỏa thuận được thực hiện vào đầu năm 2021. Vào tháng 6, Faraday đã thu được 1 tỷ USD và bắt đầu giao dịch trên sàn Nasdaq với sự hỗ trợ từ các nhà đầu tư tổ chức như Citadel Advisors, Geely và Palantir. Breitfeld cam kết sẽ bắt đầu sản xuất mẫu SUV điện trong vòng 12 tháng.

ĐẠI CHIẾN HỘI ĐỒNG QUẢN TRỊ

Anh em Vogel đã tham gia vào hội đồng quản trị Faraday sau sự sáp nhập. Trong vòng 3 tháng, hội đồng quản trị đã khởi tố một cuộc điều tra về YT, dưới sự lãnh đạo của hội đồng đặc biệt do Swenson khởi xướng. Hội đồng này đã thuê Kirkland & Ellis cùng với Alverzez và Marsal để kiểm tra tác động tài chính cá nhân và giữa các cá nhân trong công ty.

Hội đồng kết luận rằng các nhà lãnh đạo cấp cao đã lừa gạt nhà đầu tư về vai trò hàng ngày của YT tại Faraday. Họ cũng phát hiện ra rằng một số quản lý cao cấp không tiết lộ các mối quan hệ, thỏa thuận và giao dịch liên quan đến YT. YT đã bị loại khỏi vị trí quản lý và bị tước quyền điều hành.

Faraday cũng cho biết rằng FF Global đã bắt đầu các động thái vào tháng 2. Vào tháng 6, FF Global đã công bố hồ sơ công khai về việc thay đổi một trong các giám đốc của Faraday là Brian Krolicki. Theo một nguồn tin, những rắc rối này đã gây nên sự thất vọng trong việc gọi vốn từ Citi và một lần nữa vào tháng 7, Faraday thông báo rằng họ sẽ trì hoãn việc ra mắt mẫu xe của mình do cần thêm tiền để sản xuất.

Trong khi đó, một nhóm nhân viên làm việc cùng YT đã trao nhau một bức thư cáo buộc Swenson tổ chức một loạt cuộc điều tra không công bằng nhắm vào các nhà lãnh đạo. Swenson, Krolicki và anh em Vogel đã từ chối bình luận về vấn đề này.

FF Global cũng đồng tình và cho biết với Bloomberg rằng tập đoàn “không tin rằng cuộc điều tra của hội đồng đặc biệt được tiến hành công bằng” và rằng cuộc điều tra này “không công bằng khi nhằm vào việc trừng phạt những người liên quan đến FFGP”.

Cuộc chiến này leo thang khi FF Global đưa Faraday ra tòa án Delaware Chancery vào ngày 19/9, cáo buộc hội đồng quản trị vi phạm nghĩa vụ ủy thác. FF Global đã thúc đẩy việc loại bỏ Swenson và còn đưa ra một ưu điểm quan trọng: Evergrande – công ty vẫn giữ 20,5% cổ phần Faraday ủng hộ FF Global thay đổi hội đồng quản trị.

Đây cũng là thời điểm những đe dọa giết người bắt đầu xuất hiện. Krolicki đã nhận được ảnh tương tự như Swenson và các giám đốc khác, bao gồm cả anh em nhà Vogel, đã nhận được nhiều tin nhắn đe dọa sau đó.

AI LÀ ÔNG CHỦ THỰC SỰ CỦA FARADAY?

Vào ngày 26/9, Faraday tuyên bố “thỏa thuận ngừng hỏa”. FF Global đồng ý rút đơn kiện và sắp xếp 100 triệu USD như một khoản vay ngắn hạn. Trong quá trình đàm phán, Swenson, Krolicki và anh em nhà Vogel đồng ý rời hội đồng quản trị trong cuộc họp cổ đông tiếp theo. Một tuần sau đó, Swenson và anh em nhà Vogel từ chức, lý do được nêu ra là “sự đe dọa và nỗi sợ liên quan đến mối quan hệ của họ với công ty có thể gây hại cho họ và người thân”. Đầu tuần này, Krolicki cũng từ chức.

Dù chưa biết chính xác ngày nào, Faraday đã đồng ý giảm số thành viên trong hội đồng quản trị từ 10 xuống còn 7 trước cuộc họp cổ đông sắp tới. FF Global sẽ chọn 3 thành viên, trong khi Breitfeld sẽ chọn 3 thành viên khác, và chính Breitfeld cũng là thành viên thứ 7.

Tên của Breitfeld không xuất hiện trong cuộc chiến của FF Global với hội đồng quản trị, nhưng mối quan hệ của ông với họ khó có thể phân tách. Ông làm việc cho FF Global đến tháng 5 và sống tại một dinh thự tại California trước đây thuộc sở hữu của YT.

Dù Breitfeld có ảnh hưởng đến sự thành công hay thất bại của Faraday hay không, nhưng chắc chắn là ông đã dành 5 năm cùng với YT, dưới sự quan sát cẩn thận của ông.

Trong những cuộc họp, khi Breitfeld ngồi vào vị trí lãnh đạo, YT thường sẽ ngồi cạnh ông ta, cho thấy mối quan hệ rõ ràng giữa họ. Trong thị trường thuận lợi hoặc khó khăn, Faraday luôn là công ty của YT.