
Vaccine đầu tiên được FDA chấp thuận sử dụng tại thị trường Mỹ để chống lại đại dịch COVID-19, do Pfizer và BioNTech sản xuất, là một loại vaccine mRNA. Vaccine thứ hai từ Moderna cũng có cơ chế hoạt động tương tự. Điều đáng chú ý là chưa có một loại vaccine mRNA nào được sử dụng rộng rãi như vaccine chống COVID-19. Do đó, khi nói về cách vaccine mRNA hoạt động và liên quan đến DNA, đều là những điều đáng quan tâm.Để giải đáp những thắc mắc thường thấy từ phương Tây: Không, vaccine mRNA không ảnh hưởng đến cấu trúc DNA của con người. Đây là một công nghệ có ít sản phẩm ứng dụng rộng rãi, nhưng nghiên cứu khoa học đã chứng minh giá trị của nó qua nhiều năm. Ngay cả CDC cũng có danh sách thông tin chính thức giúp mọi người hiểu rõ hơn về công nghệ vaccine mRNA, bạn có thể đọc tại đây.
Mô tả ngắn gọn, mRNA trong vaccine là lệnh để cơ thể tạo ra protein gai giống như virus corona gây COVID-19. Hệ miễn dịch sau đó sản xuất kháng thể để chống lại protein gai, tiêu diệt chúng. Sau khi vaccine được tiêm, mRNA biến mất, nhưng kháng thể vẫn hoạt động chống virus.Mô tả chi tiết hơn, cách hoạt động như sau:
Tế bào trong cơ thể chúng ta liên tục tạo ra mRNA để sản xuất protein mới
Kiến thức sinh học cao cấp: DNA, gen hướng dẫn cấu trúc cơ thể, tồn tại trong hầu hết tế bào. Nó là lệnh cho mọi nhiệm vụ của tế bào, từ xử lý thức ăn đến tự nhân bản và sản xuất hormone.
Mỗi lần tế bào hoàn thành nhiệm vụ, thông tin từ DNA được sao chép. RNA, cuốn sách chứa thông tin, được tạo ra trong quá trình phiên mã. Tế bào sử dụng mRNA để sản xuất protein, cấu trúc cơ thể và máy siêu nhỏ hoạt động, 24/24 giờ mỗi ngày.
Chữ ‘m’ trong mRNA là “messenger”, đưa thông tin từ DNA đến hệ thống sản xuất protein trong cơ thể.
Coronavirus cũng mang RNA chứa thông tin về hình thành tế bào virus
Trước khi đề cập đến loại vaccine mới được FDA phê duyệt tại Mỹ, hãy xem xét virus corona SARS-CoV-2 gây ra COVID-19. Loại virus nhỏ và đơn giản hơn tất cả tế bào trong cơ thể chúng ta, một số khoa học gia thậm chí nói rằng chúng không “sống” như tế bào và vi khuẩn tồn tại. Virus được tạo ra từ chuỗi protein, đôi khi được bảo quản trong lớp vỏ chứa chất béo. Những protein này tạo nên cấu trúc gai đặc trưng của coronavirus. Những chiếc gai đỏ trong các hình ảnh minh họa loại virus gây tử vong mà bạn thấy trên mạng hoặc trên báo chí chính là protein gai.
Cùng với protein gai này, có 28 loại protein khác kết hợp để hình thành một tế bào virus.
Khi virus xâm nhập tế bào người, hệ thống sản xuất protein trong cơ thể lại trở thành nguồn lực hỗ trợ cho virus, khi chúng giải mã RNA của coronavirus để tạo ra protein cần thiết cho việc tạo ra một con virus mới. Virus lừa dối cơ thể, khiến nó tự nhân bản và tấn công chúng ta. Sau khi sử dụng cơ thể để tạo ra cấu trúc virus, chúng tiếp tục lây nhiễm và lan ra bên ngoài qua đường hô hấp để tìm kiếm nạn nhân mới.Vaccine mRNA cung cấp hướng dẫn cho tế bào cơ thể người sản xuất protein gaiVaccine truyền thống thường chứa ít nhất một loại protein từ virus hoặc vi khuẩn gây bệnh để đào tạo hệ miễn dịch. Các loại vaccine thường là mầm bệnh suy yếu (vaccine sống giảm độc lực) hoặc bị tiêu diệt (vaccine bất hoạt). Ngược lại, vaccine mRNA hoạt động một cách khác biệt.
Sau đó, hệ thống miễn dịch sẽ đối mặt với protein gaimRNA từ vaccine sẽ nhanh chóng biến mất sau khi hoàn thành nhiệm vụ
Dù RNA và DNA đều là chuỗi acid nucleic, và là 'chất liệu di truyền', nhưng mRNA không thể thêm vào DNA con người và không làm thay đổi bản đồ gen của mỗi người. Nó là một dạng phân tử khác, hoàn toàn riêng biệt trong mỗi tế bào.
Vì sao lại lựa chọn sử dụng vaccine mRNA để đối phó với COVID-19?
Nhiều loại vaccine khác nhau đang được thử nghiệm để hỗ trợ con người chống lại đại dịch COVID. Một số loại vaccine áp dụng công nghệ truyền thống, như tạo ra một phiên bản SARS-CoV-2 suy giảm độc lực không thể tự nhân bản và trong đó cũng chứa chuỗi protein gai như đã đề cập trước đó. Tuy nhiên, lý do mà vaccine chống COVID-19 đầu tiên sử dụng cơ chế mRNA để cung cấp thông tin cho cơ thể và hệ miễn dịch của con người là vì chúng có thể được sản xuất nhanh chóng, đáp ứng nhanh chóng nhu cầu cấp bách trên toàn cầu ngày nay.
Trong quá trình sản xuất vaccine theo hướng truyền thống, các công ty dược phải 'trồng' lại virus gây bệnh để thực hiện quy trình và sản xuất, như là việc 'trồng' vaccine cúm trong quả trứng gà. Ngược lại, với vaccine mRNA, không cần phải nuôi cấy bất kỳ loại virus nào. Công nghệ sản xuất vaccine mRNA đã được phát triển hoàn thiện qua nhiều năm, và năm 2020 là thời điểm nó tỏa sáng để cứu rỗi hàng triệu người trên toàn thế giới.
Theo LifeHacker