Mới chỉ gần đây, Mỹ và châu Âu mới 'nhận ra' công nghệ giá rẻ và bền bỉ này, mặc dù nó đã phát triển mạnh mẽ tại Trung Quốc từ lâu.

Trong tuần này, Ford đã công bố kế hoạch mở nhà máy mới tại Michigan (Mỹ), để sản xuất loại pin lithium sắt phốt (LFP) cho các mẫu xe điện của hãng. Nhà máy này được đầu tư tổng cộng 3,5 tỷ USD và sẽ bắt đầu sản xuất vào năm 2026, đây cũng là nhà máy đầu tiên sản xuất loại pin này tại Mỹ.
Pin LFP cho phép Ford 'sản xuất xe điện nhanh và nhiều hơn, đặc biệt là giảm giá thành sản phẩm', theo lãnh đạo của Ford.
LFP được xem là loại pin giá rẻ thay thế cho pin chứa nickel và cobalt, đang được sử dụng rộng rãi trên các mẫu xe điện tại Mỹ và châu Âu hiện nay. Mặc dù công nghệ này rất phổ biến tại Trung Quốc, nhưng việc hợp tác giữa Ford và CATL của Trung Quốc đánh dấu một bước tiến mới tại phương Tây. Bằng cách giảm chi phí, tăng tốc độ sạc và tuổi thọ, pin LFP có thể là chìa khóa để phổ cập xe điện trong tương lai gần.
Tất cả các loại pin lithium-ion đều chứa lithium, giúp lưu trữ điện tích trong một phần của pin gọi là cực âm. Tuy nhiên, lithium cần kết hợp với nhiều vật liệu khác để thực hiện điều này.
Loại cực âm phổ biến nhất được sử dụng trên các phương tiện ngày nay chứa nickel, mangan và cobalt cùng với lithium. Một số nhà sản xuất ô tô, như Tesla, dùng nhôm, nickel và cobalt để tạo cực âm. Cả hai loại này đều có lợi thế về mật độ năng lượng cao, giúp pin nhỏ gọn và nhẹ hơn để lưu trữ cùng lượng năng lượng.
Mặc dù nickel và cobalt là lựa chọn phổ biến để tạo cực âm cho pin xe điện, gần đây, lithium sắt phốt phát, một lựa chọn cũ hơn, đã trở lại, chủ yếu nhờ sự phát triển mạnh mẽ ở Trung Quốc.
Pin LFP thường rẻ hơn khoảng 20% so với các loại pin lithium-ion khác có cùng dung lượng hiện nay, do không chứa cobalt hoặc nickel, hai kim loại đắt đỏ và tăng giá gần đây. Nhà sản xuất pin cũng đang cố gắng giảm cobalt vì quá trình khai thác này liên quan đến điều kiện làm việc độc hại.

Chế tạo cực âm không chứa cobalt và nickel giúp nhà sản xuất ô tô giảm chi phí và một số đã chuyển sang sử dụng pin LFP cho xe bán ở thị trường Mỹ. Tesla, ví dụ, đang nhập khẩu cell pin LFP từ Trung Quốc cho một số mẫu xe, bao gồm cả Model 3. Ford cũng đã thông báo sử dụng loại pin này cho Mustang Mach-E từ năm 2023 và F-150 Lightning từ năm 2024.
Tất nhiên, loại pin này không chỉ có ưu điểm.
Pin LFP, mặc dù rẻ hơn và tuổi thọ cao hơn, nhưng cũng nặng và cồng kềnh hơn. Điều này gây ra vấn đề với các mẫu xe, vì nếu pin nặng hơn, sẽ cần nhiều năng lượng hơn để di chuyển, dẫn đến việc giảm phạm vi hoạt động (cho mỗi lần sạc) và chiếm nhiều không gian trên xe.
Người lái xe ở Mỹ và châu Âu thường ưa chuộng các xe lớn và đi xa. Điều này khiến cho hãng xe phải tập trung nhiều năng lượng vào không gian hạn chế. Vì vậy, pin LFP có thể không thể phổ biến ở phương Tây như ở Trung Quốc.
Pin LFP đã chiếm 40% thị phần pin xe điện toàn cầu nhưng dự kiến sẽ chậm lại sau năm nay.
Trước khi Ford thông báo mở nhà máy ở Mỹ, VinFast – một nhà sản xuất ô tô điện tại Việt Nam – đã khởi công một nhà máy sản xuất cell pin LFP trị giá gần 6.330 tỷ tại Hà Tĩnh (Việt Nam) với đối tác là Gotion High-Tech. Nhà máy này có quy mô 14 ha và dự kiến sản xuất 5 GWh, tương đương khoảng 30 triệu cell pin/năm. Loại pin LFP này chủ yếu được sử dụng cho xe điện và hệ thống lưu trữ năng lượng.
Nhà máy của VinFast dự kiến sẽ hoạt động từ quý III/2024, sớm hơn nhiều so với Ford.
Hãng cũng đã tích hợp loại pin LFP vào 5 sản phẩm xe điện của mình, trong đó có mẫu Evo 200, có thể đi được 200 km sau mỗi lần sạc đầy.
