Về 'con át' - chủ đề quan trọng trong lĩnh vực Tình báo Quốc phòng Việt Nam

Cuốn sách 'Ông tướng tình báo bí ẩn và những nhiệm vụ xuất sắc' là một tuyển tập ký sự về cuộc đời và sự nghiệp của ông Ba Quốc. Với lối viết chân thực, tác giả Hoàng Hải Vân và Tấn Tú đã tái hiện lại hành trình cách mạng đầy hào hùng của nhà tình báo xuất sắc này.

Ông Ba Quốc - Điệp viên huyền thoại giữa vùng đất tình báo của kẻ thù

' '

Cuộc đời của ông Ba Quốc trong lĩnh vực tình báo bắt đầu từ tháng 5 năm 1949. Ông đã thâm nhập vào hệ thống của địch, với sự giúp đỡ của các nhân vật quan trọng như Đặng Văn Hàm. Được tin tưởng và hỗ trợ mạnh mẽ, ông đã hoạt động một cách bí mật và hiệu quả.

Hai mươi năm làm việc trong tổ chức tình báo hàng đầu của đối phương

Trải qua thập kỷ từ 1954 đến 1975, ông Ba Quốc đã tự mình hoạt động trong các cơ quan chính của địch tại Sài Gòn. Với sự cẩn trọng và thông minh, ông đã từng bước tăng cường vị thế của mình, làm việc hiệu quả nhưng không gây sự chú ý.

Với sự thông minh và sự hiểu biết sâu sắc về đối thủ, ông đã giúp lực lượng Việt Nam Cộng hòa thu thập thông tin quan trọng về hoạt động buôn lậu vàng của người Pháp. Công việc của ông đã đóng góp vào sự thành công của các nhiệm vụ tình báo quan trọng.

Với vị trí mà ông Ba Quốc đảm nhận, ông đã thực hiện nhiều nhiệm vụ tuyệt vời bằng sự thông minh và tài năng của mình. Một trong những thành tựu nổi bật là vụ giải cứu ông Nguyễn Văn Linh và chín đặc khu ủy viên Sài Gòn – Gia Định. Đây là một câu chuyện kịch tính và xúc động, với những pha hành động nghẹt thở, đầy cam go và nguy hiểm.

Là một nhà tình báo có tầm nhìn chính trị sâu sắc, ông Ba Quốc luôn đặt lợi ích của cách mạng lên hàng đầu và đảm bảo an toàn cho việc thực hiện nhiệm vụ của mình. Ông đã thể hiện sự thông minh và dũng cảm trong nhiều tình huống khác nhau, từ thương thuyết đến kích động và khai thác mâu thuẫn nội bộ địch.

STAY BEHIND IN NORTH VIETNAM là tên của bộ hồ sơ về bảy ổ gián điệp mà Mỹ đã cài đặt ở miền Bắc, và ông Ba Quốc đã phát hiện và gửi về tổ chức. Công việc này đã được đánh giá cao bởi cán bộ lãnh đạo.

Sau khi chế độ Diệm sụp đổ, ông Ba Quốc tiếp tục hoạt động trong mạng lưới tình báo của miền Nam. Ông đã tận dụng mâu thuẫn nội bộ để thu thập thông tin quan trọng.

Năm 1974, do bị phát hiện, ông Ba Quốc đã rút lui và từ đó trên con đường Hồ Chí Minh ra Bắc, ông đã tái ngộ với gia đình sau 21 năm cách biệt với nhiệm vụ.

Trong suốt hành trình ghi lại hồi ký là những nỗ lực “săn tìm dấu vết” từ các nguồn tư liệu cũ, từ những người đồng nghiệp của hai nhà báo nhằm tái hiện một cách chân thực nhất hình ảnh nhà điệp viên kín tiếng Đặng Trần Đức với sự khiêm nhường của mình. Vậy, qua góc nhìn khách quan của đồng nghiệp và người thân, người ta có thể nhìn nhận Đặng Trần Đức như thế nào?

* Tầm quan trọng của người chiến sĩ cách mạng *

“Dũng cảm đến mức liều lĩnh” là cách mà Thủ trưởng Cơ quan Tình báo Miền Sáu Trí nhận xét về Ba Quốc. “Ông Sáu Trí xem Ba Quốc là một mẫu điển hình của một nhà nghiên cứu tình báo sâu sắc, tận tâm, chăm chỉ, dũng cảm, làm việc hết mình cho mục tiêu kháng chiến với một lượng công việc khổng lồ”. Tuy nhiên, ông không tán thành với việc Ba Quốc liều mạng. Ông chia sẻ về những trường hợp Ba Quốc uống rượu để lừa đối phương và lợi dụng cơ hội để mở tủ hồ sơ mật trong Phủ Đặc ủy trong lúc người trông coi đi uống cà phê mỗi sáng và bày tỏ lo ngại về hành động liều lĩnh của đồng đội. Khi bị hỏi về cảm giác căng thẳng, Ba Quốc trả lời “Tôi chưa từng cảm thấy căng thẳng bao giờ”. Có lẽ sự điềm tĩnh và can đảm trong mọi tình huống đã giúp Ba Quốc vượt qua máy phát hiện nói dối của phe địch.

Trong con mắt của Mười Nho:

Trong mắt người vợ ở miền Nam, bà Ngô Thị Xuân cùng nhiều đồng đội khác, Ba Quốc luôn giữ bình tĩnh, không tự mãn. Ông tướng “liều mạng” này cũng là người trọng tình trọng nghĩa.

Là tấm gương sống theo lối sống và phong cách của bộ đội cụ Hồ, trong những năm hoạt động, “Ba Quốc sống rất khổ cực, gần như không có ngày nghỉ nào” và “giữa Sài Gòn sôi động, ông đã sống như một người tu”, hiến dâng cả cuộc đời cho sự nghiệp cách mạng cho đến khi ông phải vào viện. Theo con trai kể lại, ông thậm chí không bao giờ nghỉ ngơi, ngày nghỉ: “Tết đến ông làm việc từ mùng 1”. Dòng máu cách mạng đang sôi sục trong tâm hồn ông, thúc đẩy ông đấu tranh hết mình cho nhân dân, cho Tổ quốc.

Khác với những chiến sĩ giải phóng cầm súng khác, ngày 30 tháng 4 năm 1975, khi miền Nam hoàn toàn được giải phóng, ông Ba Quốc vẫn tiếp tục làm việc chăm chỉ trong lĩnh vực tình báo, chuyển từ vai trò điệp viên bí mật sang trở thành cán bộ tình báo công khai, nhanh chóng xây dựng mạng lưới điệp viên và tạo ra các mối quan hệ, gửi người đến những nơi cần thiết để có thể hành động mọi lúc. Từ đó, ông đã đóng vai trò quan trọng đặc biệt trong cuộc chiến bảo vệ biên giới của Tổ quốc.

* Cánh chim không bao giờ mỏi *

Năm 1977, trong vai trò cụm trưởng của cụm điệp báo Hà Tiên/Kiên Giang, Ba Quốc đã thành công trong việc thiết lập liên lạc với Heng Samrin - tư lệnh sư đoàn 4 của Khmer Đỏ, hiểu rõ ý đồ của Khmer Đỏ xem “Việt Nam là kẻ thù truyền kiếp”. Từ đó, Trung ương Đảng xác định rằng, đây không chỉ là “xung đột biên giới” mà là cuộc chiến bảo vệ Tổ Quốc. Năm 1978, sau khi Heng Sarim thất bại trong cuộc đảo chính, Việt Nam đã phải thực hiện biện pháp mạnh mẽ, phản công trên toàn biên giới tây nam với hơn 25 vạn quân và tiến vào Phnom Penh lật đổ chế độ Khmer Đỏ.

Sau đó, ông chuyển công tác tại đoàn 817 - cục 12, tham gia chỉ huy hoạt động tình báo của quân đội Việt Nam tại Campuchia. Trong thời gian 10 năm ở Campuchia, ông đã tổ chức và chỉ huy hoạt động tình báo của Việt Nam, phá vỡ các mạng lưới tình báo Khmer Đỏ, triệt phá các kênh ngầm hỗ trợ cho Khmer Đỏ do liên minh Thái-Mỹ-Trung Quốc đứng đầu, cũng như cung cấp thông tin tình báo quan trọng cho Bộ Tư lệnh Quân Tình nguyện Việt Nam tại Campuchia. Ông đã đào tạo ra nhiều cán bộ tình báo tài ba, trong đó có Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh – được coi là “sản phẩm đắc ý nhất” trong thế hệ học trò của Ba Quốc.

Công việc tình báo của ông không bị ảnh hưởng bởi tuổi tác. Năm 1988, trước tình hình biến động tại Đông Âu, khi được yêu cầu đánh giá, Ba Quốc đã dự đoán rằng CIA sẽ can thiệp để tạo ra cái gọi là Xã hội dân chủ ở Liên Xô, nhằm làm sụp đổ chế độ Cộng sản từ bên trong. Nhờ vào dự đoán này, nhà nước Việt Nam đã không bị ảnh hưởng bởi những biến động chính trị ở Đông Âu trong giai đoạn này, một phần dự trữ vàng và ngoại tệ ở Đông Đức và Liên Xô đã được chuyển về nước trước khi thể chế chính trị thay đổi.

Trong giai đoạn bình thường hóa quan hệ quốc tế, khi còn phụ trách Cục 12 và sau khi về hưu, Ba Quốc cũng đã đóng vai trò tư vấn và đề xuất với Ban Chỉ đạo Điệp báo Tổng cục trong việc xây dựng lực lượng Tình báo Kinh tế - Công nghệ.

Ông là người duy nhất từng làm nhiệm vụ tình báo trong chiến tranh Việt Nam, sau đó trở thành cán bộ tình báo và lãnh đạo tình báo quốc phòng. Cuốn sách kết thúc bằng những lời cuối cùng:

Cuốn sách kết thúc với cuộc đời không mệt mỏi của Thiếu tướng Đặng Trần Đức, người đã hiến dâng nhiều cho hòa bình dân tộc. Chúng ta có thể tự hào về một nhà tình báo lỗi lạc, đầy nhân nghĩa và tình người, tin tưởng vào nền quốc phòng vững mạnh của đất nước, có khả năng bảo vệ đất nước trước mọi kẻ xâm lược, trong mọi tình huống.

Vị tướng tài ba với những phẩm chất quý giá của người chiến sĩ cách mạng cũng như thế hệ cha ông, đã là tấm gương sáng cho thế hệ sau, dựng xây đất nước. Hãy cùng khám phá trang sử hào hùng của dân tộc qua cuốn sách “Ông tướng tình báo bí ẩn và những điệp vụ siêu hạng”.