Về Thời Gian, Lời Nói và Cơ Hội - Bài Văn Ngữ 12

Thời gian đã trôi qua không thể quay lại                    

Dòng sông đã trôi đi không thể quay về chốn cũ                

Những ước mơ xa vời không thể thiếu những cánh buồm

Những đám mây trên bầu trời không ngừng trôi               

(Phó Đức Phương - Không thể và có thể)

 Con người học được cách nuối tiếc khi mất đi những gì có giá trị, nhưng không bao giờ có thể đưa thời gian, lời nói và cơ hội quay lại... Nếu được chọn ba điều giữ lại trong cuộc đời, có lẽ đó chính là: thời gian, lời nói và cơ hội, những điều giống như 'đám mây trên bầu trời không thể ngừng trôi'.

Mất một căn nhà cũng có nghĩa là có thể xây dựng một căn nhà mới. Điều này giải thích tại sao hàng năm có hàng vạn căn nhà bị phá hủy và xây dựng lại... Mất công việc cũng không có nghĩa là không thể tìm được công việc mới, thậm chí có thể làm việc tốt hơn công việc trước đó.

Con người sinh ra và sống trên trái đất này có vẻ được ưu ái hơn rất nhiều so với các loài khác khi được trang bị hy vọng và nghị lực để giữ lại mọi thứ từ tài sản vật chất đến tình yêu (mất tình yêu lần đầu không có nghĩa là không thể yêu lần thứ hai hoặc sau đó). Nhưng có những thứ chúng ta không thể kiểm soát và không thể thay đổi. Thời gian là một trong số đó.

Thời gian được ví như vàng, bạc. Tuy nhiên, tôi không đồng ý với quan điểm này. Vàng, bạc cuối cùng cũng chỉ là vật chất, con người có thể tạo ra chúng, sở hữu chúng... nhưng với thời gian, chúng ta gần như là bất lực. Chúng ta không tạo ra thời gian và khi nó đã trôi qua, không có cách nào để lấy lại nó. Thời gian có thể quý giá hơn vàng bạc nhiều lần. Các vị vua, quý tộc xưa kia đã bỏ ra nhiều công sức và tài lực để tìm kiếm thuốc trường sinh, biến mình bất tử, điều này cũng chứng tỏ sự quý giá của thời gian. Gọi thời gian là tài sản vẫn chưa đủ để diễn đạt sự quý giá của nó. Con người luôn mong muốn kiểm soát thời gian, sở hữu thời gian, thậm chí mơ ước có một chiếc máy có thể quay ngược thời gian và thay đổi quá khứ. Nhưng có lẽ đó chỉ là mơ ước không thể thành hiện thực. Mỗi phút trôi qua là một phút trôi đi trong cuộc đời. Đó có thể là phút để thưởng thức một tách cà phê vào buổi sáng, ngắm bình minh trên những tòa nhà cao tầng. Đó cũng có thể là phút để vui chơi, kết nối với bạn bè, gia đình. Dù là phút giây hạnh phúc hay đau khổ, tôi không muốn bỏ lỡ, vì tôi biết: thời gian trôi qua, chúng ta sẽ mất đi rất nhiều điều. Chúng ta mất đi tuổi trẻ, mất đi sự hồn nhiên, mất đi cơ hội sửa sai... nhưng thời gian không cho phép chúng ta quay lại.

Những người thành công là những người biết cách tận dụng thời gian hiệu quả. Mỗi ngày, mỗi người chúng ta đều có cùng một khoảng thời gian, nhưng cách chúng ta sử dụng thời gian đó là quan trọng. Với cùng một 24 giờ, nhưng hành động tích cực, hiệu quả sẽ đưa bạn đến thành công hơn so với những người không biết cách sử dụng thời gian của mình. Hãy sống mỗi ngày như là một món quà, tận hưởng và dành trọn niềm đam mê cho cuộc sống này sẽ khiến bạn không cảm thấy tiếc nuối với mỗi giây phút trôi qua...

Con ếch còn lại tiếp tục cố gắng nhảy. Lần nữa, bầy ếch tụ tập lại và tiếp tục khuyên nó nên dừng lại. Cuối cùng, nó vẫn nhảy lên bờ. Mọi người hỏi: 'Sao anh không lắng nghe lời khuyên của chúng tôi?'. Thì ra, con ếch này bị nặng tai. Nó tưởng rằng cả bầy đã động viên nó trong thời gian vừa qua...'.

Sức mạnh của từ ngữ nằm trong mỗi lời nói của chúng ta. Một câu cổ vũ có thể giúp ai đó vượt qua khó khăn, còn một lời nói thiếu lòng tốt có thể làm mất đi hy vọng cuối cùng của người khác. Thường thức, chúng ta không nhận ra tác động của từng lời nói. Như việc bạn thả một hòn sỏi vào nước, tạo ra những sóng nhỏ, lan tỏa và cuối cùng là những làn sóng lớn, bao phủ biển cả. Dù bạn có bận tâm hay không, chỉ cần một hòn sỏi, bạn đã làm đảo lộn cả biển. Một lời nói không cân nhắc, vô ý thức, trong phút chốc bạn đã quên, nhưng với những người xung quanh, nó để lại dấu ấn không thể xóa nhòa. Những sóng này, một khi tạo ra, có lẽ không bao giờ quay trở lại với bạn, nhưng dấu ấn của chúng sẽ còn lại mãi trong lòng người nghe. Tất nhiên, những lời nói vô ý thức không bao giờ được quay trở lại, một khi đã nói ra... Đôi khi tôi nghĩ, nếu có thể quay lại thời gian, chúng ta có thể sửa chữa những lời nói mà chúng ta đã lỡ lời. Nhưng thời gian không thể lùi lại, và cũng đừng mong chờ rằng những lời nói của chúng ta sẽ được sửa chữa hay thay đổi... 'Lời nói như mất tiền mất bán vật lên' nhưng chúng để lại trong lòng người nghe những dấu ấn không thể phai nhạt.

Một lời nói dối sẽ để lại ấn tượng về sự không chân thành của kẻ nói, và để lại nghi ngờ trong lòng người nghe... Một lời mắng mỏ, quở trách không suy xét khiến rơi nước mắt... Một lời nói xấu sau lưng, để lại những thất vọng, tình bạn dần phai mờ... Chúng ta có thể xoá đi những nghi ngờ, những giọt nước mắt, nhưng cũng không thể sửa chữa được. Một lời nói tốt, bạn đã làm rạng ngời cuộc sống của ai đó hay làm nụ cười hiện lên trên môi của họ...

Một lời nói vui vẻ và thiện chí, dù chỉ trong một khoảnh khắc bạn có thể nghĩ rằng nó đã bay đi… nhưng mang lại hy vọng, niềm vui và tình yêu cho mọi người... Nói những lời yêu thương chân thành, một lời động viên an ủi sẽ làm nở mày nụ cười và niềm hy vọng trong tim người nghe.

Bên cạnh thời gian và lời nói, cơ hội cũng là một tài sản quý báu, nhưng một khi đã mất, chúng ta không thể lấy lại được.

Trong thần thoại Hy Lạp, Cai-rốt là vị thần của cơ hội. Ông có mái tóc dài phía trước và hói phía sau. Để bắt lấy cơ hội, khi ông tiến tới, bạn cần nắm chặt mái tóc phía trước. Khi Cai-rốt đã qua mặt bạn, không còn mái tóc phía sau để nắm. Vậy nên, khi cơ hội đến, nếu bạn không nắm bắt ngay lúc đó, nó sẽ bị bỏ lỡ, và vị thần cơ hội sẽ không quay lại cho bạn lần thứ hai.

Trong cuộc sống, chúng ta thường trách móc về sự không may mắn, hay cơ hội không đến với mình. Thậm chí, chúng ta còn lấy 'cơ hội' ra để biện minh cho sự thất bại của mình. Nhưng thực tế, cơ hội đến với mỗi người chúng ta, chỉ có điều, bạn có nhận ra nó đang đến và có kịp nắm lấy không thôi.

Có hai nhà đầu tư chứng khoán nhìn thấy cổ phiếu của một công ty đang giảm giá. Nhà đầu tư A nói: 'Công ty này chắc chắn không phải là nơi để đầu tư!'. Ngược lại, nhà đầu tư B lại nghĩ đây là cơ hội để đầu tư. Ông ta đã đầu tư vào công ty này dù giá cổ phiếu đang giảm. Hai ngày sau, giá cổ phiếu tăng mạnh. Nhà đầu tư B, nhờ nắm bắt cơ hội, đã trở nên giàu có. Vậy, cơ hội không phụ thuộc vào số phận như may mắn. Cơ hội phụ thuộc vào bản thân chúng ta. Chúng ta học suốt mười hai năm, cơ hội của chúng ta là kỳ thi đại học căng thẳng để chứng minh bản lĩnh của mình. Bạn càng chăm chỉ, càng nỗ lực, khả năng nắm bắt cơ hội, khả năng đạt được càng cao. Như trường hợp của nhà đầu tư chứng khoán, nếu anh ta không có tầm nhìn, sự hiểu biết nhất định, chắc chắn anh ta sẽ không nhận ra đó là cơ hội để 'tóm' lấy thành công. Vậy nên, cơ hội nằm trong tay chúng ta chứ không phải là ai khác. Đó có thể là những cơ hội giản dị, như cơ hội để nói những lời yêu thương với gia đình, bạn bè... Có thể ai trong chúng ta đều có cơ hội, nhưng không phải ai cũng nhận ra và nắm bắt nó. Chúng ta thường bỏ lỡ cơ hội nói lên tình yêu của mình cho người khác, cho bản thân mình. Khi những người đó ra đi, chúng ta mới hối tiếc vì đã bỏ lỡ cơ hội ấy.

Trước khi bước vào phòng mổ, ước mong lớn nhất của ông là được nghe tôi hát một lần. Ông muốn nghe cháu gái yêu của mình hát bài hát mà hồi nhỏ ông đã dạy tôi. Nhưng tôi đã không làm điều đó. Tôi cười và nói với ông: 'Ông à! Cháu lớn rồi mà, cháu không hát trước đông người đâu! Khi nào ông khỏi bệnh, cháu sẽ hát cho ông nghe, lúc nào chỉ có cháu và ông thôi'... Nhưng sau đó, tôi không có cơ hội hát cho ông nghe nữa. Tôi đã bỏ lỡ cơ hội để hát… và cũng bỏ lỡ cơ hội để nói với ông rằng cháu yêu ông đến nhường nào...

Chúng ta, những con người trẻ tuổi, trẻ trung, chúng ta còn rất nhiều thời gian và cơ hội. Nhưng có phải vì thế mà bạn dừng lại và chấp nhận cuộc sống bình thường, hay là chạy quá nhanh để bỏ lỡ những giá trị của cuộc sống này? Bạn và tôi đều còn trẻ, trẻ và tràn đầy sức sống. Hơn nữa, chúng ta rất may mắn khi nhìn thấy những điều mà trong tương lai chúng ta có thể mất đi, nhìn thấy sự mất mát trước khi thực sự mất. Chúng ta sẽ nhận ra và không để tuột mất cơ hội, để tạo ra những điều chúng ta mong muốn, để cuộc sống này trở nên ý nghĩa hơn.

Vậy thì tại sao bạn không trân trọng những gì mình đang có. Sao bạn không áp dụng nguyên lý Tương đối của Anh-xítơ, sao bạn không 'uốn lưỡi bảy lần trước khi nói' và không 'tóm' mạnh lấy cơ hội khi nó bước qua? Hãy làm những điều đó để hạnh phúc mỉm cười với bạn... Hãy biến những điều không thể thành có thể:

Người đã ra đi có thể trở lại                                  

Vết thương ngày xưa có thể liền da                       

Nước mắt sẽ ngừng rơi, đôi môi lại mỉm cười                 

Kỷ niệm ngày nào sẽ tan biến trong hạnh phúc

Vòng tay yêu thương có thể mở rộng                      

Những lo âu sẽ tan biến                       

Và điều này sẽ làm cho cuộc sống trở nên hạnh phúc hơn                           

Có thể ngày mai chúng ta sẽ là một.                

(Phó Đức Phương - Không thể và có thể)

Trần Mỹ Hạnh

(Lớp 12 Văn, Trường THPT chuyên Nguyễn Huệ - Hà Nội)