Vi khuẩn Listeria có thể lẩn khuất trong tủ lạnh của bạn?

Nguy cơ chết người không chỉ đến từ thực phẩm đông lạnh, mà còn từ sự hiện diện của vi khuẩn Listeria trong tủ lạnh mỗi gia đình.

1. Vi khuẩn Listeria có thể tồn tại trong tủ lạnh hay không?

Không chỉ hiện diện trong thực phẩm đông lạnh, vi khuẩn có thể gây tử vong - Listeria còn có thể phát nguồn từ bên trong tủ lạnh tại mỗi ngôi nhà.

Vụ án 3 người tử vong và 12 người khác tại Úc do nhiễm vi khuẩn Listeria monocytogenes - một loại vi khuẩn đường ruột đã khiến nhiều người sợ hãi về độ nguy hiểm của loại vi khuẩn này lại một lần nữa.

Liên quan đến vi khuẩn Listeria, đặc biệt tại Nam Phi, trong hơn 1 năm qua đã có khoảng 900 trường hợp nhiễm bệnh do Listeria, trong đó có ít nhất 180 người đã mất tích. Tổ chức Y tế thế giới đánh giá rằng, tình trạng bùng phát bệnh tại Nam Phi là quy mô lớn nhất thế giới từ trước đến nay.

Kể từ đầu tháng 3/2018, các chuỗi siêu thị tại Nam Phi đã tiến hành thu hồi các sản phẩm thịt của Enterprise Food sau khi chuyên gia y tế phát hiện vi khuẩn Listeria xuất hiện trong một số sản phẩm của công ty. Nhiều quốc gia như Namibia, Malawi, Mozambique, Zambia và Kenya đã tạm ngừng nhập khẩu và phân phối các sản phẩm thịt chế biến sẵn từ Nam Phi.

Trước đó, tại nhiều quốc gia, trong đó có Mỹ, đã có tuyên bố thu hồi nhiều sản phẩm do nghi nhiễm Listeria: Blue Bell, một công ty sản xuất kem tại 10 tiểu bang Mỹ, đã phải thu hồi nhiều loại kem vì nhiễm Listeria; công ty Mount Kisco Smokehouse của Mỹ cũng đã thu hồi hai sản phẩm cá hồi hun khói vì Listeria. Cơ quan an toàn thực phẩm quốc tế (INFOSAN) đã thông báo về việc thu hồi quốc tế đối với táo và các sản phẩm táo caramel chế biến và đóng gói nhập khẩu từ Mỹ do nhiễm vi khuẩn Listeria...

Nguy hiểm từ vi khuẩn Listeria là gì?

Nhiễm khuẩn Listeria là một trạng thái ngộ độc thực phẩm hiếm gặp. Khoảng 20% bệnh nhân nhiễm khuẩn Listeria monocytogenes (Listeria) tử vong. Vi khuẩn Listeria cũng được xem là một trong những nguyên nhân gây tử vong trong 19% tổng số các ca tử vong do nhiễm khuẩn và nhiễm trùng từ thực phẩm.

Đây là một loại vi khuẩn thường gây bệnh cho những người có hệ miễn dịch suy giảm như người cao tuổi, phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh.

Hầu hết các bệnh do thực phẩm gây ra thường phát triển ngay sau khi ăn, nhưng triệu chứng từ nhiễm vi khuẩn Listeria như tiêu chảy và sốt có thể xuất hiện rất lâu sau khi tiêu thụ, có thể kéo dài từ 1-3 tuần, thậm chí lên đến 2 tháng.

Sau thời kỳ ủ bệnh, người mắc bệnh sẽ bắt đầu phát bệnh, xuất hiện các triệu chứng như sốt, đau cơ, buồn nôn, nôn mửa, và tiêu chảy. Nếu vi khuẩn lan đến hệ thần kinh, có thể gây đau cổ, cứng cổ, mất thăng bằng, thậm chí dẫn đến cơn co giật.

Listeria có thể xuất hiện trong tủ lạnh?

Vi khuẩn Listeria monocytogenes thường được tìm thấy trong đất, nước, thực vật, sữa chưa được khử trùng, phô mai mềm, thịt nguội, rau củ, hải sản xông khói và đóng gói.

Loại vi khuẩn này cũng có thể tồn tại trong trái cây tươi, rau xanh, thịt và rau chưa nấu chín, thịt chế biến sẵn và thịt đã nấu chín. Mặc dù vi khuẩn này sẽ bị tiêu diệt sau quá trình tiệt trùng và nấu chín, nhưng nhiễm khuẩn có thể xảy ra sau khi nấu chín và trước khi đóng gói.

Thức ăn để trong tủ lạnh vẫn tồn tại nguy cơ bị nhiễm vi khuẩn Listeria và gây ra ngộ độc do vi khuẩn này có thể phát triển ở nhiệt độ từ -1 đến 4 độ C. Bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh cũng mang theo nguy cơ nhiễm chéo vi khuẩn.

Nhiều người có quan điểm rằng để thức ăn trong ngăn đá có thể tiêu diệt vi khuẩn, tuy nhiên thực tế là bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh chỉ là cách làm chậm sự phát triển của vi khuẩn, không giết chết chúng, đặc biệt là đối với Listeria.

Biện pháp phòng tránh nhiễm Listeria khi sử dụng thực phẩm từ tủ lạnh

Dựa theo hướng dẫn của Trung tâm Kiểm soát và Phòng bệnh Hoa Kỳ (CDC), người dùng nên lưu giữ thực phẩm trong tủ lạnh dưới 4 độ C ở ngăn mát và dưới 0 độ C ở ngăn đá.

Vì Listeria vẫn tồn tại ở nhiệt độ thấp, cần thực hiện các biện pháp tiêu diệt Listeria trước khi sử dụng, như:

• Đun sôi thực phẩm ở nhiệt độ trên 100 độ C để diệt vi khuẩn Listeria.
• Sau khi rã đông thực phẩm, không nên để chúng trong tủ lạnh vì vi khuẩn bị kìm hãm khiến chúng phát triển rất nhanh. Việc cấp đông lại có thể tăng số lượng vi khuẩn.
• Lau sạch mọi vết bẩn trong tủ lạnh, đặc biệt là nước từ thịt sống và gia cầm.
• Vứt bỏ tất cả thực phẩm có thể đã bị nhiễm khuẩn trong tủ lạnh.
• Thường xuyên dọn vệ sinh ngăn mát và ngăn đá, không giữ thực phẩm quá nhiều và quá lâu trong tủ lạnh.
• Trước khi cấp đông thực phẩm, chia thành từng túi nhỏ đủ cho mỗi bữa ăn để đảm bảo sức khỏe gia đình.
• Đối với phụ nữ mang thai, người già, trẻ nhỏ... hạn chế ăn hot dog, thực phẩm chế biến sẵn hoặc nếu ăn, hãy đảm bảo nóng đến ít nhất 74 độ trước khi ăn; tránh ăn phô mai chưa tiệt trùng và các loại hải sản xông khói.
• Rửa kỹ rau và trái cây trước khi ăn;
• Rửa sạch tay và dụng cụ nấu ăn bằng xà phòng trước khi chế biến thức ăn, đặc biệt là sau khi tiếp xúc với thịt sống và thực phẩm chế biến sẵn.
• Nếu có sản phẩm nào đó bị thu hồi vì vấn đề an toàn thực phẩm và bạn không chắc chắn liệu thực phẩm cùng loại của mình có bị ảnh hưởng hay không, tốt nhất là nên vứt bỏ.