Vì sao các hãng xe lớn của Nhật Bản chỉ đạt được 1/10 doanh số so với Trung Quốc trong thị trường xe điện toàn cầu

Chỉ có khoảng 200.000 chiếc xe điện Nhật Bản được bán ra trên toàn cầu trong năm 2022, chiếm tỷ lệ 2-3% trong thị phần toàn cầu.

Các nhà sản xuất ô tô của Trung Quốc và phương Tây hiện nắm giữ khoảng 90% thị phần xe điện toàn cầu, trong khi các tên tuổi lớn của Nhật Bản - một thời thống trị thị trường - hiện chỉ chiếm khoảng 5% thị phần, theo tính toán của Nikkei.

Thị phần của các nhà sản xuất ô tô điện Trung Quốc trong năm 2022 là khoảng 40%, 30% thuộc về các hãng Mỹ, và 20% thuộc về châu Âu, dựa trên dữ liệu từ công ty MarkLines.

Doanh số xe điện toàn cầu đã đạt tổng cộng 6,8 triệu chiếc trong khoảng thời gian từ tháng 1 đến tháng 11/2022, tăng 50% so với cả năm 2021. Thị phần của xe điện đã tăng từ 6% lên 10% tổng doanh số bán ô tô toàn cầu.

Các nhà sản xuất Trung Quốc như BYD đã bán được 2,9 triệu xe trong năm nay. BYD cũng đang mở rộng hoạt động ở châu Á, ngoài thị trường trong nước là Trung Quốc. Trong khi đó, các nhà sản xuất Mỹ, đặc biệt là Tesla, bán khoảng 2,1 triệu xe, và các công ty châu Âu như Volkswagen và Renault bán khoảng 1,2 triệu xe điện.

Các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản như Toyota, Honda, Nissan chỉ bán được khoảng 200.000 xe điện trong năm nay, chiếm tỷ lệ 2-3% thị phần. Có khả năng cao họ sẽ kết thúc năm 2022 với thị phần dưới 5%.

Tính đến khoảng năm 2010, tình hình thị trường xe điện đã thay đổi rất nhiều, khi doanh số bán xe điện toàn cầu chỉ đạt hàng nghìn hoặc hàng chục nghìn chiếc mỗi năm. Trong thời kỳ đó, Nhật Bản chiếm lĩnh 70-90% thị trường. Mitsubishi Motors đã tung ra mẫu xe i-MiEV, được quảng cáo là mẫu xe điện sản xuất hàng loạt đầu tiên trên thế giới vào năm 2009. Nissan theo sau vào năm 2010 với mẫu xe Leaf.

Nhưng vì sao Mỹ và Trung Quốc lại trở thành điểm sáng từ đó trở đi?

Một trong những lý do là vì họ đã nhận ra giá trị của xe điện - loại xe sử dụng động cơ không sản sinh ra khí thải CO2. Xe điện có ít bộ phận hơn so với xe chạy xăng thông thường, giúp các nhà sản xuất như Tesla, BYD thuận tiện hơn trong việc kiểm soát thị trường.

Lý do thứ hai là do sự thay đổi trong thị trường xe hybrid. Đến năm 2015, động cơ diesel với hiệu suất nhiên liệu cao được coi là lựa chọn tốt để giảm khí thải. Tuy nhiên, vụ bê bối liên quan đến động cơ diesel của Volkswagen đã khiến các nhà sản xuất ô tô chuyển hướng nhanh chóng sang xe điện.

Những nhà sản xuất này cũng muốn tránh cạnh tranh trong phân khúc xe hybrid, nơi mà những thương hiệu như Toyota đã có sự thống trị. Chính phủ châu Âu cũng đang ủng hộ việc thúc đẩy xe điện, với nhiều quy định nhằm loại bỏ hoàn toàn ô tô sử dụng động cơ xăng, bao gồm cả xe hybrid vào những năm 2030.

Trái lại, các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản đánh giá cao việc áp dụng công nghệ xe hybrid hơn là đầu tư vào xe điện do chi phí pin cao. Đồng thời, Nhật Bản cũng đang phát triển chậm chạp trong lĩnh vực năng lượng tái tạo so với châu Âu. Do đó, việc sạc pin cho xe điện từ các nhà máy nhiệt điện (sử dụng than) ở Nhật Bản có thể gây ra lượng khí thải ròng cao.

Theo Nikkei, nếu chỉ tập trung vào xe hybrid để tăng doanh số bán hàng trong nước, các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản có thể lạc hậu so với xu hướng toàn cầu. Các công ty Nhật Bản đang dần chuyển sang xe điện một cách chậm rãi. Ví dụ, Honda dự kiến loại bỏ hoàn toàn ô tô chạy xăng vào năm 2040.