Nhiều người cho rằng ung thư là bệnh tự nhiên, nhưng thực tế, căn bệnh này luôn tiềm ẩn từ những thói quen hàng ngày.
Viện sĩ Tôn Diên, sinh năm 1929 tại Hà Bắc (Trung Quốc), là viện sĩ của Học viện Kỹ thuật Trung Quốc, bác sĩ chuyên khoa ung thư và giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Lâm sàng Thuốc Mới (Chống khối u) tại Trung tâm Ung thư Quốc gia (NCC). Với 62 năm nghiên cứu về ung thư, ông đã chia sẻ những quan điểm quan trọng về căn bệnh đang trở thành đại dịch của thời đại. Ông cho rằng ung thư không xảy ra bất ngờ mà được hình thành từ những yếu tố hàng ngày trong cuộc sống.

Tuy nhiên, tin vui là ung thư hoàn toàn có thể ngăn ngừa được. Theo WHO, một phần ba ca ung thư có thể được phòng tránh. Tôn Diên, một bác sĩ kỳ cựu, khuyên rằng để giảm nguy cơ ung thư, chúng ta cần duy trì thói quen sống lành mạnh. Để phòng tránh bệnh, hãy tránh xa 4 yếu tố sau:
1. Hút thuốc lá
Viện sĩ Tôn Diên khẳng định rằng ông chưa bao giờ thấy ai chết vì bỏ thuốc lá, mà chỉ có những người bị ung thư tàn phá từng ngày. Hút thuốc không chỉ gây hại mà còn là hành động vô văn hóa, ảnh hưởng đến sức khỏe của cộng đồng và gia đình.

Ở nhiều quốc gia, hút thuốc được coi là nguyên nhân gây ung thư hàng đầu, vì thuốc lá chứa các chất độc hại như nicotin, hắc ín, benzopyrene, nitrosamine, và nhiều chất gây ung thư khác. Hút thuốc lâu dài làm tăng đáng kể nguy cơ ung thư phổi, đồng thời còn gây ra các loại ung thư khác như ung thư thực quản, gan, dạ dày và miệng.
2. Thói quen ăn uống không lành mạnh
Viện sĩ Tôn Diên cho rằng ung thư thường được gọi là "căn bệnh của sự giàu có" vì nhiều dạng ung thư có liên quan chặt chẽ đến chế độ ăn uống thiếu lành mạnh kéo dài. Việc tiêu thụ thực phẩm nhiều chất béo và calo sẽ dẫn đến béo phì, từ đó làm gia tăng nguy cơ mắc ung thư.

Nghiên cứu chỉ ra rằng béo phì làm tăng nguy cơ mắc đến 13 loại ung thư, chẳng hạn như ung thư dạ dày, ruột kết, gan và thực quản. Bên cạnh đó, việc ăn các món như đồ muối chua, hun khói, chiên rán, nướng hay thực phẩm mốc cũng sẽ khiến nguy cơ ung thư tăng lên, do những loại thực phẩm này chứa nhiều chất gây ung thư nếu tiêu thụ lâu dài.
3. Nhiễm trùng mãn tính
Nhiễm trùng mãn tính có thể dẫn đến ung thư. Ví dụ, virus viêm gan B và C là nguyên nhân chính gây ung thư gan, virus HPV nguy cơ cao gây ung thư cổ tử cung, và vi khuẩn Helicobacter pylori là thủ phạm gây ung thư dạ dày.

Để giảm thiểu nguy cơ nhiễm trùng mãn tính, cần thực hiện các biện pháp phòng ngừa như tiêm vắc-xin viêm gan B để ngăn ngừa nhiễm virus viêm gan B, tiêm vắc-xin HPV và duy trì vệ sinh tốt giúp ngăn ngừa ung thư cổ tử cung, đồng thời áp dụng thói quen ăn uống lành mạnh như 'ăn chín, uống sôi' để phòng ngừa vi khuẩn Helicobacter pylori.
4. Chứng nghiện rượu
Viện sĩ Tôn Diên cảnh báo rằng việc lạm dụng rượu trong thời gian dài có thể gia tăng nguy cơ mắc ung thư, bởi acetaldehyde – chất chuyển hóa của rượu, có khả năng làm tổn thương DNA và gây ung thư dần dần theo thời gian.

Người châu Á có nguy cơ mắc ung thư cao hơn khi uống rượu do sự thiếu hụt enzyme acetaldehyde dehydrogenase. Enzyme này có vai trò quan trọng trong việc phân hủy acetaldehyde, một sản phẩm phụ của ethanol. Vì một số người châu Á mang đột biến gen, cơ thể họ không thể phân hủy acetaldehyde hiệu quả, dẫn đến sự tích tụ của chất này, qua thời gian có thể gây ung thư.
