Vingroup muốn VinFast trở thành một trong những nhà sản xuất ô tô điện hàng đầu thế giới trong vòng 5 đến 10 năm.
Ở Bắc Đồng bằng sông Hồng, có một nhà máy của một trong những công ty có ambición nhất thế giới về xe điện (EV). Bên ngoài nhà máy của VinFast ở Hải Phòng, những ngư dân đội nón lá vẫn đang nuôi cá; bên trong, một dây chuyền lắp ráp hiện đại đang hoạt động. 1.250 cánh tay robot liên tục làm việc, lắp ráp 3.000 bộ phận của xe và sử dụng hết đinh tán này đến đinh tán khác.
Mọi thứ ở đây đều có chất lượng hàng đầu: máy móc từ Đức, Nhật Bản, Thụy Điển. Quá trình hàn được tự động hóa 98%. Công suất 250.000 xe mỗi năm. Điều ấn tượng là thay vì các dây chuyền lắp ráp riêng lẻ cho từng loại xe, nhà máy có thể lắp ráp đồng thời nhiều mẫu xe trên cùng một dây chuyền. Ấn tượng hơn nữa, khu đất rộng 335 hecta có khoảng 150-160 hecta nằm ven biển và nhà máy bắt đầu hoạt động chỉ trong 21 tháng.

Ảnh chụp từ trên cao của nhà máy sản xuất VinFast tại Hải Phòng, Việt Nam, ngày 6 tháng 7 năm 2022. Ảnh: TIME
CEO VinFast toàn cầu, bà Lê Thị Thu Thủy, nói đùa rằng ngay cả những gã khổng lồ ở Mountain View, Califonia, cũng không thể theo kịp tốc độ nhanh như chớp của nhà sản xuất ô tô điện. “Ban đầu, mọi người đều nói rằng việc chế tạo ô tô trong hai năm là không thể. Một số thậm chí còn gọi chúng tôi là điên rồ. Nhưng chúng tôi đã tung ra ba mẫu xe hơi trong 21 tháng đó.'
Thị trường ô tô điện toàn cầu được định giá 185 tỷ USD vào năm 2021 và dự kiến sẽ tăng 24,5% mỗi năm để đạt 980 tỷ USD vào năm 2028. VinFast không phải là đơn vị độc quyền trong việc cạnh tranh trong thị trường này và đang tích cực nhắm đến thị trường ô tô Mỹ và châu Âu. Điều này là một mục tiêu không dễ dàng: Trung Quốc chiếm khoảng một nửa thị trường ô tô điện toàn cầu, nhưng vẫn chưa có công ty nào của họ thử sức với thị trường Mỹ dù đã đầu tư hàng chục triệu đô la vào nghiên cứu.

Bà Lê Thị Thu Thủy, CEO toàn cầu của VinFast tại Vinpearl Nha Trang. Ảnh: TIME
Hiện nay, thị trường ô tô điện ở Mỹ gần như là của Tesla, có giá trị khoảng 850 tỷ USD, và biến Elon Musk, người đồng sáng lập Tesla, trở thành người giàu nhất thế giới. Làm thế nào một công ty mới từ Việt Nam có thể cạnh tranh?
Đây là một thách thức lớn. Nhưng VinFast là thành viên của tập đoàn Vingroup, do người giàu nhất Việt Nam, Phạm Nhật Vượng, điều hành. Vingroup là tập đoàn lớn nhất cả nước, với tổng giá trị thị trường là 24,4 tỷ USD. Doanh thu năm 2020 của Vingroup chiếm 2,2% GDP quốc gia và quy mô của tập đoàn rất ấn tượng.
Một người Việt có thể sinh ra tại bệnh viện Mytour, học tại trường VinSchool, sống ở VinHomes, mua sắm tại trung tâm thương mại VinCom, tốt nghiệp tại VinUni, nghỉ dưỡng tại VinPearl, và trở thành một trong 40.000 nhân viên của tập đoàn.
Và giờ đây, họ có thể di chuyển bằng ô tô điện của VinFast, một phương tiện đã nổi lên như biểu tượng của sự tham vọng của công ty từ thị trường nội địa đến thị trường quốc tế. Vào tháng 6 năm 2018, VinFast đã mua một nhà máy của GM ngoài Hà Nội và bằng cách sử dụng giấy phép sở hữu trí tuệ từ GM và các hãng xe khác như BMW, họ đã bắt đầu sản xuất các mẫu xe VinFast chạy xăng chỉ trong ít hơn một năm. Nhờ vào chiến lược tiếp thị thông minh và chi phí thấp, chúng đã trở nên vô cùng phổ biến, chiếm 17% đến 19% thị phần của từng phân khúc thị trường nội địa. Các mẫu xe chạy xăng cũng là bước học cần thiết cho tương lai.

Robot lắp ráp các phần thân của xe tại nhà máy sản xuất ở Hải Phòng. Ảnh: TIME
Bắt đầu từ tháng 8, VinFast sẽ chuyển sang sản xuất hoàn toàn xe điện. Công ty cũng đang chuẩn bị xây dựng một nhà máy trị giá 4 tỷ USD tại Bắc Carolina và kế hoạch cho một nhà máy ở châu Âu. Khu đất rộng khoảng 800 hecta tại Hạt Chatham dự kiến sản xuất 150.000 xe điện mỗi năm bắt đầu từ tháng 7 năm 2024, tạo ra 7.500 việc làm.
Đây là một lời đầu tư trực tiếp nước ngoài lớn nhất trong lịch sử tiểu bang và cho thấy quy mô tham vọng của VinFast, với mục tiêu là “trở thành một trong những nhà sản xuất xe điện hàng đầu toàn cầu trong vòng 5 đến 10 năm”, bà Thủy, Phó chủ tịch Vingroup cho biết. 'Chúng tôi tin rằng chúng tôi có thể cạnh tranh với bất kỳ ai trên thế giới.'
Ngày 14/7, VinFast đã mở sáu showroom đầu tiên ở nước ngoài tại California, trong đó có một cửa hàng sang trọng ở Santa Monica. Hai mẫu xe đầu tiên của hãng dành cho thị trường Mỹ là những chiếc SUV có thiết kế đẹp, là VF7 và VF8. Michael Dunne, nhà sáng lập của công ty thăm dò thị trường ZoZoGo EV, cho biết: “Đó là một chiếc xe tốt, không gây ra tiếng ồn hay bất kỳ vấn đề nào. Nhưng thị trường Mỹ không dành cho những người yếu đuối.'
VinFast muốn thu hút người mua xe điện ở Mỹ thông qua một đề xuất độc đáo: bảo hành 10 năm và giá bán lẻ không bao gồm chi phí pin — một trong những thành phần đắt nhất của xe điện. Thay vào đó, người mua sẽ có tùy chọn thuê pin từ công ty với một khoản phí nhỏ hàng tháng. Khi dung lượng pin giảm xuống còn 70%, người dùng xe VinFast sẽ được đổi miễn phí bằng pin mới.
Đó là một bước đi mạnh mẽ trong lĩnh vực xe điện cực kỳ cạnh tranh. Nhưng bất kể tuổi đời trẻ, VinFast có túi tiền sâu hơn so với nhiều công ty mới gia nhập thị trường xe điện. Cho đến nay, Vingroup đã đầu tư 6,6 tỷ USD vào VinFast và thu hút một đội ngũ lãnh đạo hàng đầu từ các hãng như Ford, Renault, GM và BMW. Thiết kế xe được Pininfarina của Ý thực hiện; bảng điều khiển của LG; pin của Samsung. Shaun Calvert, Phó Giám đốc điều hành phụ trách sản xuất của VinFast, ngày trước làm việc cho GM, cho biết: “Chúng tôi đã mua bản quyền từ BMW và vì vậy đó sẽ là tiêu chuẩn mà chúng tôi sẽ áp dụng.”
Công ty cũng nhận được sự ủng hộ từ những cá nhân quan trọng. Vào cuối tháng 3, Tổng thống Mỹ Joe Biden tweet rằng các kế hoạch đầu tư của VinFast tại Mỹ là “ví dụ mới nhất về chiến lược kinh tế của tôi”.

Trong vài ngày qua, VinFast thông báo họ đã nhận được gần 10.000 đơn đặt hàng từ khách hàng ở Mỹ “Chúng tôi nói đùa rằng Tổng thống Biden là nhân viên bán hàng giỏi nhất mà chúng tôi từng có và chúng tôi không phải trả lương,” bà Thủy nói. Không chỉ dừng lại ở đó. Trong khi tham dự hội nghị đầu tư SelectUSA vào cuối tháng 6, bà rất ngạc nhiên khi phần lớn bài phát biểu dài 5 phút của Bộ trưởng Thương mại Mỹ Gina Raimondo dành riêng cho VinFast. “Tôi rất bất ngờ trước sự hỗ trợ mà chúng tôi nhận được từ chính phủ Mỹ.”
Tâm điểm của sự tham vọng này là Phạm Nhật Vượng, Chủ tịch của tập đoàn Vingroup. Sự xuất sắc trong toán học đã giúp ông giành được học bổng du học tại Đại học Thăm dò Địa chất Liên bang Nga. Sau đó, ông chuyển đến Kharkiv, nơi ông mở một nhà hàng Việt Nam. Nhưng sau đó, ông chuyển hướng sang sản xuất mì ăn liền với hương vị đặc trưng từ quê hương của mình, cuối cùng xuất khẩu từ Ukraine sang 29 quốc gia. Ngày nay, thương hiệu ông sáng lập, Mivina, vẫn được coi là biểu tượng của thực phẩm ăn liền ở Ukraine. Năm 2010, ông Vượng bán công ty của mình cho Nestlé với giá 150 triệu USD, quay trở lại Việt Nam để đối mặt với một thách thức mới.
Dự án kinh doanh đầu tiên trong nước của ông là khu nghỉ dưỡng biển Vinpearl tại đảo Hòn Tre ngoài khơi Nha Trang. Sau đó, là một loạt các dự án bất động sản cao cấp, bao gồm Ocean Park, một khu phức hợp với 45.000 biệt thự và căn hộ xung quanh bãi biển nhân tạo ở trung tâm Hà Nội. Ngày nay, Vingroup tự hào sở hữu 27 khu đô thị phức hợp và 83 trung tâm mua sắm trên toàn quốc. Ông Vượng nổi tiếng với những quyết định kinh doanh mạnh mẽ và sự chuyển đổi nhanh chóng.

Những chiếc xe VinFast EV VF8 mới đang được lái thử tại Vinpearl Nha Trang. Ảnh: TIME
Vào tháng 12 năm 2019, Vingroup đã bán chuỗi cửa hàng tiện lợi VinMart. Tháng 5 năm ngoái, Vingroup thông báo đóng cửa chi nhánh điện tử tiêu dùng VinSmart, mặc dù lúc đó đã chiếm 17% thị trường smartphone trong nước và tiếp thị 4 mẫu điện thoại tại Mỹ thông qua AT&T. Thay vào đó, tập đoàn quyết định tập trung “mọi nguồn lực” vào VinFast.
Khi đại dịch bùng phát, cửa khẩu biên giới bị đóng và du lịch trong nước giảm sút, khu nghỉ dưỡng Vinpearl trên đảo Hòn Tre đã trở thành một trung tâm kỹ thuật. Hơn một nghìn kỹ sư của VinFast và gia đình họ đã tập trung trên đảo từ tháng 5 đến tháng 10 năm 2021 để làm việc cùng nhau.

Nội thất của một chiếc xe VinFast EV VF8
VinFast tin rằng họ có thể thực hiện tham vọng của mình. Bà Thủy nói: “Rất nhiều người Việt Nam tự hào về VinFast, họ muốn ủng hộ dự án và muốn chúng tôi thành công. '
Tham khảo: TIME
