Vô Tận

Vô Tận là một huyện thuộc tỉnh Đồng Nai, Việt Nam.

Địa hình

Huyện Vĩnh Cửu nằm ở phía tây bắc tỉnh Đồng Nai, kéo dài từ vườn quốc gia Cát Tiên đến thành phố Biên Hòa, với các điểm giáp ranh như sau:

• Phía đông tiếp giáp huyện Định Quán và huyện Tân Phú
• Phía tây tiếp giáp huyện Phú Giáo, huyện Bắc Tân Uyên và thành phố Tân Uyên, tỉnh Bình Dương, cũng như huyện Đồng Phú, tỉnh Bình Phước
• Phía nam tiếp giáp thành phố Biên Hòa và huyện Trảng Bom
• Phía bắc tiếp giáp huyện Bù Đăng, tỉnh Bình Phước.

Diện tích huyện là 1.095,70 km², với dân số khoảng 367.377 người tính đến năm 2019, mật độ dân số đạt 355 người/km². Huyện lỵ là thị trấn Vĩnh An, nằm ở phía tây nam hồ Trị An, dọc theo đường tỉnh lộ 767 và cách thành phố Biên Hòa khoảng 30 km về hướng tây bắc.

Cơ cấu hành chính

Huyện Vĩnh Cửu có 12 đơn vị hành chính cấp xã, bao gồm thị trấn Vĩnh An (huyện lỵ) và 11 xã: Bình Hòa, Bình Lợi, Hiếu Liêm, Mã Đà, Phú Lý, Tân An, Tân Bình, Thạnh Phú, Thiện Tân, Trị An, và Vĩnh Tân.

Quá trình hình thành

Vĩnh Cửu từng là tên gọi của một làng thuộc tổng Phước Vĩnh Thượng, quận Châu Thành, tỉnh Biên Hòa trước đây (hiện nay thuộc các phường Tam Hiệp, Tam Hòa, Long Bình và Tân Hiệp của thành phố Biên Hòa). Sau khi làng Vĩnh Cửu hợp nhất với các làng Tân Mai và Bình An (Bình Đa và An Hảo), nó đã trở thành làng Tam Hiệp. Trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp lần thứ hai, khu vực này chứng kiến nhiều hoạt động cách mạng. Vào năm 1946, trại du kích Bình Đa được thành lập tại đây nhằm đào tạo lực lượng vũ trang của Biên Hòa. Khi đó, Vĩnh Cửu còn là khu rừng rậm, trở thành một trong những căn cứ cách mạng quan trọng. Kẻ địch đã tấn công, càn quét và thiêu rụi làng Vĩnh Cửu, lập vành đai trắng để bảo vệ khu vực Bình Trước (Biên Hòa).

Năm 1948, Ủy ban kháng chiến hành chánh Nam Bộ đã quyết định tách quận Châu Thành tỉnh Biên Hòa thành hai đơn vị hành chính: thị xã Biên Hòa và huyện Vĩnh Cửu. Huyện Vĩnh Cửu lúc bấy giờ bao gồm các xã: Hiệp Hòa, Tam Hiệp, Bửu Hòa, Tân Vạn, Hóa An, Tân Hạnh, Bình Trị, Tân Hiệp, Tân Phong, Bửu Long, Tân Thành, Bình Hòa, Bình Ý, Bình Thạnh, Tân Triều, Bình Phước, Lợi Hòa, Bình Long, Thiện Tân, Đại An và Tân Định.

Trong thời kỳ Việt Nam Cộng hòa, khu vực huyện Vĩnh Cửu hiện tại thuộc quận Công Thanh của tỉnh Biên Hòa và quận Kiệm Tân của tỉnh Long Khánh. Quận lỵ Công Thanh được đặt tại xã Tân Phú (hiện nay thuộc xã Thạnh Phú).

Sau năm 1975, huyện Vĩnh Cửu được thuộc tỉnh Đồng Nai và bao gồm 13 xã: Bình Hòa, Bình Long, Bình Phước, Bình Thạnh, Bình Ý, Cây Gáo, Đại An, Lợi Hòa, Tân Định, Tân Phú, Tân Triều, Thiện Tân và Trị An.

Vào ngày 23 tháng 12 năm 1985, huyện Vĩnh Cửu đã được nâng cấp thành thị xã Vĩnh An.

Thị xã Vĩnh An được cấu thành bởi 2 phường: Trị An và Cây Gáo, cùng với 11 xã: Bình Hòa, Bình Long, Bình Thạnh, Bình Phước, Bình Ý, Đại An, Lợi Hòa, Tân Định, Tân Phú, Tân Triều và Thiện Tân.

Cụ thể, 2 phường Trị An và Cây Gáo được thành lập từ 2 xã cùng tên và 2 lâm trường: Mã Đà và Hiếu Liêm (thuộc huyện Tân Phú) được chuyển giao.

Vào ngày 12 tháng 2 năm 1987, đã có sự điều chỉnh địa giới thị xã Vĩnh An như sau:

• Gộp 3 xã: Bình Phước, Bình Ý và Tân Triều thành xã Tân Bình
• Gộp 2 xã: Bình Long và Lợi Hòa thành xã Bình Lợi
• Gộp 2 xã: Bình Thạnh và Tân Phú thành xã Thạnh Phú
• Gộp 2 xã: Đại An và Tân Định thành xã Tân An
• Chia phường Cây Gáo thành 2 đơn vị hành chính: phường Cây Gáo và xã Vĩnh Tân
• Chuyển xã Phú Lý từ huyện Tân Phú về trực thuộc thị xã Vĩnh An.

Vào cuối năm 1991, thị xã Vĩnh An bao gồm 2 phường: Cây Gáo và Trị An, cùng với 8 xã: Bình Hòa, Bình Lợi, Phú Lý, Tân An, Tân Bình, Thạnh Phú, Thiện Tân, và Vĩnh Tân.

Ngày 29 tháng 8 năm 1994, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 109-CP với các nội dung sau:

• Khôi phục huyện Vĩnh Cửu bằng cách giải thể thị xã Vĩnh An
• Giải thể 2 phường: Cây Gáo và Trị An để thành lập thị trấn Vĩnh An và xã Trị An.

Sau khi tái lập, huyện Vĩnh Cửu bao gồm thị trấn Vĩnh An và 9 xã: Bình Hòa, Bình Lợi, Phú Lý, Tân An, Tân Bình, Thạnh Phú, Thiện Tân, Trị An, và Vĩnh Tân.

Ngày 13 tháng 3 năm 2003, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 25/2003/NĐ-CP với các quy định sau:

• Thành lập xã Mã Đà từ 40.078,47 ha diện tích và 6.595 cư dân của thị trấn Vĩnh An.
• Thành lập xã Hiếu Liêm từ 21.379,55 ha diện tích và 3.870 cư dân của xã Trị An.

Hiện tại, huyện Vĩnh Cửu bao gồm 1 thị trấn và 11 xã.

Kinh tế và xã hội

Huyện có diện tích đất lâm nghiệp rộng lớn, lên đến 65.921 ha, với trữ lượng gỗ dồi dào.

Hồ Trị An rộng 28.500 ha, trong đó phần thuộc địa phận Vĩnh Cửu là 16.500 ha, cung cấp nguồn nước phong phú cho nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản.

Huyện Vĩnh Cửu sở hữu tài nguyên khoáng sản đa dạng, bao gồm kim loại quý và nguyên liệu xây dựng như cát, đá, keramzit cho bê tông nhẹ, cũng như puzlan và laterit làm phụ gia cho xi măng.

Khu công nghiệp Thạnh Phú đã được quy hoạch, và hiện tại cụm sản xuất ngành nghề đang được lập kế hoạch tại xã Tân Bình.

Hiện tại, dự án khu đô thị Lavender City đang được triển khai tại xã Thạnh Phú trong huyện Vĩnh Cửu.

Tôn giáo

Đối với tôn giáo tại huyện, Phật giáo, Công giáo, Cao Đài và Tin lành là những tôn giáo chủ yếu, trong đó Phật giáo là phổ biến nhất.

• Phật giáo: phổ biến ở hầu hết các xã và thị trấn với một số chùa nổi bật như Lâm Bửu (Thạnh Phú) và Cổ Tự (Bình Hòa).
• Công giáo: Vĩnh Cửu là nơi có cộng đồng công giáo từ rất sớm ở Đàng Trong, nổi bật với giáo xứ Tân Triều (Tân Bình), cùng một số giáo xứ khác như Đại An (Tân An), Gò Xoài, Phú Lý.
• Tin lành: huyện có 4 chi hội Tin Lành tại Vĩnh An, Hiếu Liêm, Phú Lý và Thạnh Phú.
• Cao Đài: thánh thất Thạnh Phú thuộc thánh tòa Tây Ninh nằm tại trung tâm xã Thạnh Phú.

Du lịch

Huyện Vĩnh Cửu có Vườn quốc gia Cát Tiên, được UNESCO công nhận là khu dự trữ sinh quyển thế giới.

Làng Bưởi Tân Triều là đặc sản nổi tiếng của tỉnh Đồng Nai. Bên cạnh đó, huyện còn có các điểm du lịch sinh thái và di tích lịch sử như Chiến khu Đ, Khu du lịch Đảo Ó - Đồng Trường (trên lòng hồ Trị An).

Giao thông

Tỉnh lộ 768 kết nối trực tiếp với thành phố Biên Hòa, là tuyến đường quan trọng nhất của huyện, nối liền các xã với thị trấn.

Tỉnh lộ 767 kết nối huyện Vĩnh Cửu với Trảng Bom, đi qua xã Vĩnh Tân. Đây cùng với tỉnh lộ 768 tạo thành hai tuyến đường chính của vùng.

Hương lộ 15 liên kết tỉnh lộ 768 với xã Bình Lợi và xa hơn là thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương (qua sông Đồng Nai). Tuyến đường này đi qua xã Thạnh Phú và xã Bình Lợi, dự kiến sẽ trở thành một trong những con đường quan trọng nhất của huyện khi Bình Dương trở thành thành phố trực thuộc trung ương, nằm giữa Biên Hòa và Bình Dương.

Tỉnh lộ 761 kết nối huyện Vĩnh Cửu với tỉnh Bình Phước, là con đường duy nhất của tỉnh Đồng Nai cho phép đi thẳng đến Bình Phước.

Đường Đồng Khởi kết nối KCN Thạnh Phú của huyện với KCN AMATA ở thành phố Biên Hòa và Quốc lộ 1, được coi là một tuyến đường có giá trị cao của tỉnh.

Hương lộ 7 bắt đầu từ giao lộ ngã 4 Bến Cá (xã Tân Bình) và nối tiếp đến điểm giao cắt với hương lộ 15 ở xã Bình Lợi. Tuyến đường này đi qua xã Tân Bình và Bình Lợi.

Hương lộ 9 khởi đầu từ ngã 4 Bến Cá (xã Tân Bình), vượt cầu Tân Triều và tiếp tục vào khu vực cù lao Tân Triều.

Đường trục 16 nằm trong địa phận xã Thạnh Phú. Theo quy hoạch, xã này sẽ phát triển thành khu đô thị công nghiệp phía Nam. Tuyến đường nối tỉnh lộ 768 với đường Đồng Khởi, giúp cư dân xã Thạnh Phú, đặc biệt là khu trung tâm, có thể di chuyển nhanh chóng lên Biên Hòa mà không cần phải rẽ tại ngã 3 đèn vàng. Tuyến đường này đã được nhựa hóa hoàn toàn, tuy nhiên, vào ban đêm, khoảng 2/3 đoạn đường vẫn chưa có đèn chiếu sáng.

Ngoài các tuyến chính, huyện còn có nhiều con đường dân sinh như: Lò Thổi, Bàu Sen, Gò Xoài, và Bình Hòa - Cây Dương. Đồng thời, một số công trình giao thông của Đông Nam Bộ cũng đi qua Vĩnh Cửu, chẳng hạn như đường vành đai 4. Các bến phà và đò như bến đò Bà Miêu, bến đò Thới Sơn, bến đò Tân Uyên hoạt động thường xuyên do vị trí gần sông Đồng Nai.

Xe buýt công

Huyện hiện có các tuyến xe buýt số 7, số 8 và số 19 kết nối Biên Hòa với Vĩnh Cửu. Dưới đây là lộ trình của ba tuyến xe này:

1. Tuyến số 7: Từ bến xe Biên Hòa đến bến xe Vĩnh Cửu.

• Lộ trình: Bến xe Biên Hòa - Đường Nguyễn Ái Quốc (QL1K) - Trường Ngô Quyền - Công viên Biên Hùng - Đường Hà Huy Giáp - Mũi Tàu - CMT8 - Ngã 4 cầu Mới - Bửu Long - Ngã 3 Tân Triều - Cây xăng Thạnh Phú - Công ty Changshin - Bến xe Vĩnh Cửu.
• Giờ hoạt động: Từ 5h15 đến 18h00
• Khoảng cách giữa các chuyến: 15 phút.

2. Tuyến số 8: Từ siêu thị Big C đến bến xe Vĩnh Cửu.

• Lộ trình: Big C Đồng Nai - Quốc lộ 1 - Ngã 4 Tam Hiệp - Lotte Đồng Nai - Ngã 4 AMATA - Bệnh viện đa khoa Đồng Nai - Hải Quan Đồng Nai - Trường Lương Thế Vinh - Mầm non Hoa Sen - Ngã 4 Tân Phong - Cây xăng E26 - Thạnh Phú - Bến xe Vĩnh Cửu.
• Giờ hoạt động: Từ 5h15 đến 18h00
• Khoảng cách giữa các chuyến: 15 phút.

3. Tuyến số 19: Từ ngã 3 Trị An đến thị trấn Vĩnh An.

• Lộ trình: Ngã 3 Trị An – chợ An Chu – đường ĐT.767 – Ngã 4 bệnh viện Vĩnh An – khu phố 8 (nhà văn hóa Trung Tâm huyện) – thị trấn Vĩnh An, huyện Vĩnh Cửu
• Giờ hoạt động: Từ 5h15 đến 18h00
• Khoảng cách giữa các chuyến: 15 phút.

Ghi chú

• Atlas Hành chính Việt Nam, Nhà xuất bản Bản Đồ 2004