Với khả năng sản xuất phần mềm vượt trội và sự dày dạn trong lĩnh vực sản xuất, nhưng vẫn chưa tung ra thị trường sản phẩm ô tô, Apple đang gìn giữ những hoài bão bí ẩn phù hợp với vị thế của một trong những công ty hàng đầu thế giới.

Apple có khả năng xây dựng một nhà máy sản xuất ô tô điện từ đầu, nhưng họ đã quyết định không thực hiện điều đó.

Tờ Wall Street Journal đánh giá rằng, hiện nay, xe ô tô ngày càng trở thành một phiên bản lớn của điện thoại thông minh có bánh xe. Vì thế, không có nghi ngờ gì về việc Apple cũng muốn thử sức trong lĩnh vực này để xem họ có thể đạt được gì.

Trước hết, là sự chuyển đổi từ động cơ đốt trong sang động cơ điện, với ít bộ phận cơ học hơn rất nhiều. Điều này kích hoạt một sự thay đổi thứ hai, một sự thay đổi là điều kiện tiên quyết cho tương lai của xe tự lái.

Trong suốt một thế kỷ, ô tô là một hệ thống cơ học được kết nối với nhau: Động cơ, hộp số, trục truyền động, phanh... Khi các cơ khí này phát triển, các cảm biến và bộ xử lý điện tử được thêm vào để hỗ trợ chúng, nhưng các khái niệm đã thay đổi rất ít. Kết quả là những chiếc xe có hàng chục hoặc hàng trăm vi mạch chuyên dụng tách biệt với nhau.

Bây giờ, các nhà sản xuất ô tô đang chuyển sang động cơ điện, hệ thống giải trí phức tạp và điều khiển hành trình thích ứng, và ô tô cần một trung tâm máy tính để kiểm soát tất cả những điều này.

Tại mức phần cứng, điều này có thể đồng nghĩa với việc có ít chip xử lý chuyên nghiệp hơn cho các chức năng của ô tô. Tuy nhiên, điều này có ảnh hưởng sâu sắc đến khả năng phát triển của các dòng xe trong tương lai, cũng như cách các nhà sản xuất ô tô sẽ thực hiện kế hoạch kinh doanh của họ, ai sẽ tồn tại và phát triển. Tất cả những điều này có thể sớm biến ngành công nghiệp ô tô trở thành một thế giới hoàn toàn mới mà chúng ta có thể không nhận ra.

Trong Apple, không ai nói rõ họ đang lên kế hoạch như thế nào, nhưng công ty đã lâu đã có sự quan tâm đặc biệt đến lĩnh vực ô tô. Họ đã chi một khoản tiền lớn để thuê hàng trăm nhân viên, sau đó sa thải khi các ưu tiên thay đổi và gần như ngay lập tức thuê những kỹ sư khác có năng lực tương tự. Tất cả nhằm thực hiện tầm nhìn cuối cùng mà vẫn là một bí ẩn.

Gần đây, Apple cũng đã tiếp cận các nhà sản xuất ô tô như Hyundai về tiềm năng hợp tác sản xuất, dù sau đó thảo luận có vẻ như đã bị đóng băng. Dường như Apple, như thường lệ, đang tiến hành thăm dò cho đến khi họ đạt được điều gì đó mà họ cho là họ có thể làm tốt hơn bất kỳ ai khác.

'Chúng ta đã nghe nhiều điều về chuỗi cung ứng mà chúng ta biết rằng Apple đang tìm hiểu sâu rộng về kỹ thuật ô tô và sản xuất ô tô', theo Peter Fintl, giám đốc công nghệ và đổi mới của Capgemini Engineering Germany, một bộ phận của tập đoàn đa quốc gia làm việc với hàng chục nhà sản xuất ô tô và nhà sản xuất phụ tùng. 'Nhưng không ai biết liệu Apple sẽ tạo ra một chiếc xe hơi tiếp theo, một nền tảng công nghệ hay một dịch vụ di động'.

Nhiều công ty công nghệ khác như Intel, Nvidia, Huawei, Baidu, Amazon và Alphabet đang tăng cường sự hiện diện của mình trong ngành công nghiệp ô tô và các linh kiện của họ thường có mức lợi nhuận tương đối thấp. Trong khi đó, các nhà sản xuất ô tô truyền thống như Ford, GM, Toyota, Daimler và Volkswagen, cũng như các nhà cung cấp lâu dài như Bosch, ZF và Magna đều đang cố gắng áp dụng các mô hình kinh doanh giống như các công ty công nghệ này hơn.

Về cơ bản, mọi người đang chuyển sự chú ý sang phần mềm - và tăng cường tuyển dụng để đạt được mục tiêu đó. Trong năm qua, hầu hết mọi hãng xe lớn đều tuyên bố rằng họ sẽ tăng cường số lượng nhân viên phát triển phần mềm. Volkswagen là một ví dụ. Họ đã tuyên bố vào tháng 3/2019 rằng sẽ thêm 2.000 việc làm vào đội ngũ phát triển kỹ thuật của mình. Công ty hiện cũng đã sử dụng hàng nghìn kỹ sư.

'Phần mềm đang thống trị thế giới và ô tô sẽ là thứ tiếp theo trên danh sách', theo Jim Adler - Giám đốc điều hành của Toyota AI Ventures.

TỪ PHẦN CỨNG ĐẾN PHẦN MỀM

Johannes Deichmann, một đối tác tại McKinsey chuyên về phần mềm, cho biết các chiếc ô tô phức tạp nhất hiện nay có đến 200 máy tính, nhưng chỉ đủ thông minh để thực hiện các nhiệm vụ từ hệ thống động cơ và phanh tự động đến điều hòa không khí và giải trí, cũng như các hệ thống điện tử trong ô tô.

Những máy tính này, được sản xuất bởi nhiều nhà cung cấp, thường chạy các phần mềm độc quyền, làm cho chúng gần như không thể truy cập được ngay cả đối với nhà sản xuất ô tô.

Tesla đã thành công trong việc thúc đẩy ngành công nghiệp ô tô tiến vào một hướng mới. Từ mô hình đầu tiên của Model S, Tesla đã đóng góp tiên phong bằng cách thay thế hàng trăm máy tính nhỏ bằng một số lượng lớn hơn và mạnh mẽ hơn. Thay vào đó, các hệ thống trước đây cần sử dụng các vi mạch chuyên dụng trong các mô-đun phần mềm riêng biệt.

Điều này giải thích tại sao Tesla có thể thêm các tính năng mới cho xe chỉ bằng cách cập nhật từ xa. Điều này tương tự như mô hình cập nhật phần mềm liên tục trên thiết bị di động mà chúng ta đã quen thuộc.

Nếu có bất kỳ công ty công nghệ nào trên trái đất có đủ tài nguyên để xây dựng một nhà máy sản xuất ô tô mới từ đầu, thì đó chính là Apple.

Tiếp theo, các nhà sản xuất ô tô đang cạnh tranh để phát triển hoặc triển khai các hệ điều hành ô tô của riêng họ. Fintl nói rằng lĩnh vực này vẫn rất mở. Nvidia cung cấp hệ điều hành Drive OS của họ, VW và Daimler đã tuyên bố rằng họ đang tiến hành tự phát triển như Tesla, và Google đang dần mở rộng vai trò của mình trong lĩnh vực phương tiện thông qua hệ điều hành Android Auto.

Cho đến nay, mặc dù vẫn tập trung vào giải trí và điều hướng trên bảng điều khiển, Ford gần đây đã thông báo rằng từ năm 2023, hãng sẽ sử dụng Android trên màn hình của tất cả các mẫu xe được bán ngoài Trung Quốc - bao gồm cả mẫu Ford F-150 Lightning mới vừa được tiết lộ - và cũng sẽ sử dụng Google để quản lý dữ liệu từ các phương tiện của Google. GM cũng đang sử dụng Android trong chiếc Hummer hoàn toàn điện của mình.

Đây là thời điểm mà Apple có thể phải đối mặt với một quyết định khó khăn: Mặc dù họ có cơ hội linh hoạt với khả năng sản xuất chip và phần mềm khổng lồ của mình để tạo ra một nền tảng thế hệ tiếp theo cho những người trả giá cao nhất, nhưng công ty có thói quen tạo ra các sản phẩm cho thương hiệu riêng của mình, chứ không phải cho người khác.

Ngoài ra, một chiến lược khác cho các nhà sản xuất ô tô là sự cung cấp của Intel (qua Mobileye), Alphabet (qua Waymo và Android Auto), Nvidia và những người khác. Robinson, một chuyên gia ô tô, nói: Sự phức tạp và chi phí khổng lồ của việc sản xuất và giao xe - có thể lên đến hàng nghìn triệu - và làm cho chúng an toàn - là lý do vì sao rất nhiều công ty công nghệ đang hợp tác với các nhà sản xuất ô tô, thay vì cố gắng sản xuất xe của riêng mình.

Mặc dù các chuyên gia phân tích đã dự đoán trong nhiều năm rằng các nhà sản xuất ô tô lớn sẽ loại bỏ Tesla, nhưng thực tế là các xe điện đang chuyển sang trở thành nền tảng phần mềm hơn là phần cứng. Và các nhà sản xuất ô tô vẫn chưa giỏi trong việc phát triển phần mềm cho những chiếc xe điện hiện đại và đáp ứng nhu cầu của tài xế. Volkswagen đã quyết định vào tháng 6 rằng mặc dù đã phát triển trong nhiều năm, họ phải hoãn việc ra mắt dòng xe điện do vấn đề phần mềm.

CUỘC ĐỔ BỘ CỦA APPLE

'Đây là một bí ẩn lớn đối với ngành nếu một công ty như Apple tham gia vào cuộc chơi', Deichmann nói.

Apple hiện đã có CarPlay trên iPhone. Apple cho biết 98% các ô tô ở Mỹ có thể sử dụng CarPlay và 79% người tiêu dùng ở Mỹ cho biết họ sẽ chỉ mua các chiếc ô tô hỗ trợ CarPlay. Công ty đã giới thiệu một phiên bản CarPlay mới toàn diện hơn, có khả năng đảm nhận hầu hết các chức năng điện tử của xe và điều khiển tất cả các màn hình trong xe.

Trong video demo, Apple đã biểu diễn cách CarPlay sẽ thích ứng với tất cả các tỷ lệ màn hình của xe hơi hiện tại, đồng thời đặt ra tiêu chuẩn cho thiết kế giao diện người dùng và trải nghiệm người dùng trên xe hơi thông minh cho toàn bộ ngành công nghiệp ô tô.

Apple có thể phát triển một hệ điều hành cho toàn bộ phương tiện và chạy trên nền tảng của mình. Nhưng công ty này đang cố gắng tích hợp theo chiều dọc mỗi khi có thể, để kiểm soát mọi khía cạnh của trải nghiệm người dùng. Vì vậy, câu hỏi đặt ra là: Liệu một nhà sản xuất ô tô có để Apple chi phối họ như cách công ty đã làm với AT&T, khi họ ra mắt iPhone lần đầu tiên? Hay như các hãng âm nhạc, khi họ ra mắt iTunes? Cuối cùng, Apple đã thay đổi tình hình và kiểm soát các thị trường lớn và quan trọng trong cuộc sống của chúng ta.

Tháng 2 năm nay, các cuộc đàm phán về mối quan hệ đối tác giữa Apple và Hyundai đã đổ vỡ. Ngay sau đó, Nissan đã ra tín hiệu có thể sẵn lòng hợp tác với Apple. Nếu có bất kỳ công ty công nghệ nào trên thế giới có đủ tài nguyên để tự mình xây dựng một nhà sản xuất ô tô mới từ đầu, đó chắc chắn là Apple. Nhưng không có dấu hiệu nào cho thấy đây là mục tiêu của công ty. Nếu Tesla là mô hình ở đây, không rõ tại sao các CEO của Apple muốn đối mặt với quá trình khó khăn để xây dựng năng lực sản xuất, thử nghiệm và dịch vụ mà con đường này đòi hỏi.

Nếu việc cung cấp 'bộ não' cho các phương tiện của các nhà sản xuất ô tô khác là điều khó xảy ra và việc cạnh tranh trực tiếp với Tesla và mọi công ty khởi nghiệp xe điện khác không dễ dàng, thì vẫn còn một lựa chọn khác cho Apple. Khi ngành công nghiệp ô tô đang hướng tới dịch vụ taxi tự lái, việc Apple kiên trì mua lại và phát triển phần mềm cũng như phần cứng cho xe điện tự lái có thể là dấu hiệu của tham vọng dài hạn của Apple. Liệu một công ty công nghệ di động, thay vì một chiếc Apple Car, sẽ có ý nghĩa hơn?

Cruise của GM, Zoox của Amazon và nhiều hãng khác đã và đang theo đuổi hướng đi này. Có khả năng Apple sẽ tạo ra một sản phẩm mà họ kiểm soát hoàn toàn, đồng thời mang lại doanh thu bổ sung đáng kể cho một nhà sản xuất ô tô đang gặp khó khăn như Nissan.

Deichmann cho biết Apple và các hãng khác có thể thiết kế và vận hành các phương tiện mang thương hiệu của họ và hoạt động như một phần của dịch vụ mà họ cung cấp, chứ không có dấu hiệu của nhà sản xuất thực tế.

Nhìn chung, Apple không phải là một nhà sản xuất thiết bị điện tử. Thực tế, họ thuê ngoài hoạt động sản xuất của mình, chủ yếu là cho Foxconn - công ty đang phát triển khả năng sản xuất ô tô của riêng mình.

Thay vào đó, Apple tập trung vào việc tạo ra các sản phẩm dành cho người dùng thông qua việc sử dụng công nghệ của các đối tác như Foxconn. Sự chuyên sâu về kỹ thuật là cách họ thực hiện tầm nhìn của mình. Với việc lái xe hoàn toàn tự động đang phát triển khó khăn hơn so với dự đoán, Apple có thời gian để phát triển dịch vụ của riêng mình.

Có thể Apple sẽ chi hàng tỷ USD cho việc phát triển ô tô điện mà không bao giờ tung ra sản phẩm.

Chủ tịch Toyota Akio Toyoda nói vào tháng 3 rằng Apple cần chuẩn bị cho cam kết lâu dài nếu muốn cung cấp xe hơi cho người tiêu dùng. Điều này rất quan trọng, đặc biệt nếu mục tiêu của họ là thay thế một phần đáng kể trong số 1,4 tỷ chiếc ô tô trên thế giới bằng một hệ thống giao thông hoàn toàn tự động, không phát thải.