Volkswagen không gặp khó khăn như nhiều người nghĩ: Hơn 10.000 lao động vẫn sống tốt, mỗi phút lại cho ra đời 1 chiếc xe

Volkswagen đã đóng cửa các dây chuyền lắp ráp sản xuất nổi tiếng và đã chuyển sang sản xuất xe điện.

Zwickau, một thành phố ở phía đông nước Đức, có thể không nổi tiếng như Detroit, nhưng nền kinh tế ở đây đã dựa vào động cơ đốt trong từ khi August Horch thành lập Audi vào đầu thế kỷ 20. Vì vậy, khi Volkswagen tuyên bố vào năm 2018 rằng nhà máy tại Zwickau sẽ chuyển đổi sang sản xuất xe điện, điều này đã khiến nhiều người bất ngờ.

“Điều gì sẽ xảy ra?”, Michael Fuchs, người có 25 năm kinh nghiệm làm việc tại nhà máy, nói: “Rất nhiều người tỏ ra nghi ngờ”.

The New York Times đưa tin rằng Volkswagen đã đóng cửa các dây chuyền lắp ráp sản xuất nổi tiếng và chuyển đổi sang sản xuất xe điện. Nhà máy sau khi được tu sửa có thể sản xuất một chiếc ô tô mỗi phút và vận chuyển chúng ra ngoài bằng tàu hỏa.

Việc một nhà máy ô tô lớn chuyển đổi từ động cơ đốt trong sang sử dụng pin đã làm cho Zwickau trở thành trường hợp nghiên cứu tiêu biểu. Điều này đặt ra câu hỏi về thách thức lớn mà ngành công nghiệp ô tô phải đối mặt.

Xe điện có ít bộ phận hơn nhiều so với xe chạy xăng: không có hệ thống làm mát, ống xả, bình xăng, đai quạt hoặc hộp số phức tạp. Quá trình lắp ráp sẽ đơn giản hơn, cần ít nhân công hơn và điều này có thể dẫn đến tình trạng thất nghiệp hàng loạt ở các thị trấn và thành phố.

Tuy nhiên, ở Zwickau, nơi có hơn 10.000 công nhân làm việc cho Volkswagen và hàng chục nghìn người khác làm việc cho các nhà cung cấp linh kiện, dường như đã tránh được những tác động này. Việc làm vẫn ổn định. Các nhà cung cấp phụ tùng cho xe xăng cũng không gặp khó khăn.

Zwickau chứng kiến rằng việc chuyển đổi sang xe điện không dẫn đến sự suy giảm, nhưng công nghệ mới này vẫn làm rung chuyển toàn ngành theo những cách mà các công ty truyền thống không ngờ tới. Có bằng chứng cho thấy các hãng sản xuất ô tô điện Trung Quốc như BYD và SAIC đã thu hút được nhiều khách hàng của Volkswagen, nhà sản xuất ô tô lớn thứ hai thế giới chỉ sau Toyota.

“Câu hỏi là liệu Volkswagen có tiếp tục tồn tại không?”, Thomas Knabel, đại diện của công đoàn IG Metall, tổ chức đại diện cho công nhân Volkswagen, nói.

Hiện nay, mẫu xe điện bán chạy nhất ở châu Âu là dòng thể thao đa dụng Model Y của Tesla - sản xuất tại một nhà máy gần Berlin cách Zwickau khoảng 245 dặm về phía bắc. Theo Schmidt Automotive Research, năm ngoái, Volkswagen chỉ bán được dưới 50% lượng SUV tương đương. Doanh số bán hàng kém cỏi đã khiến hãng phải cắt giảm ca làm việc tại một trong hai dây chuyền lắp ráp ở Zwickau, nơi công ty sản xuất ID.4, ID.5, hai mẫu xe Audi và hai mẫu xe điện nhỏ.

“Đó là một dự án rất tham vọng. VW đã phải đối mặt với nhiều rủi ro lớn”, Ian Greer, giáo sư nghiên cứu tại Đại học Cornell, nói.

Max Jankowsky, chủ tịch Phòng Thương mại khu vực, thổn thức vì không thấy một chiếc xe Volkswagen nào khi đến Dubai gần đây. “Chỉ thấy Tesla, Tesla và Tesla”, ông nói.

Các giám đốc điều hành của Volkswagen kỳ vọng doanh số bán hàng sẽ tăng trong năm nay khi hãng tung ra các mẫu xe mới, bao gồm cả xe ga và xe tải, nhắm vào các phân khúc mà Tesla không tham gia. Oliver Blume, giám đốc điều hành của Volkswagen, đã nói: “Chúng tôi nhận thức được những thách thức hiện tại của mình và đang giải quyết chúng một cách nghiêm túc”.

Theo các quan chức địa phương, ít nhất trong ngắn hạn, tổn thất đối với nền kinh tế địa phương từ việc chuyển đổi nhà máy Zwickau sẽ không đáng kể. Nhu cầu với công nhân sản xuất linh kiện điện tử đã bù đắp phần lớn tình trạng mất việc làm từ các dây chuyền sản xuất động cơ đốt trong.

Volkswagen cùng các doanh nghiệp và quan chức địa phương đã hợp tác để giảm thiểu tác động đến người lao động, mở rộng cơ sở đào tạo ở Zwickau và cho công nhân mượn ô tô chạy bằng pin trong vài ngày. Đại học Khoa học Ứng dụng West Saxon ở Zwickau cũng mở rộng các khóa học liên quan đến công nghệ xe điện.

Tuy nhiên, vẫn có một số nhà cung cấp phải chịu thiệt hại. GKN Driveline, một công ty sản xuất trục truyền động không cần thiết trong hầu hết ô tô điện, đã phải đóng cửa một nhà máy ở Zwickau và chuyển dây chuyền sản xuất sang Hungary.

Công nghệ mới đang tạo ra việc làm mới. Nhiều nhà cung cấp địa phương chuyên sản xuất ghế ngồi, bảng điều khiển, thiết bị sơn… nhận được nhiều đơn đặt hàng hơn.

Vì thiếu thợ điện, kỹ sư và công nhân lành nghề khác, tỷ lệ thất nghiệp ở bang Saxony, trong đó có Zwickau, chỉ tăng nhẹ lên. Con số này đạt 6,6% trong tháng 3 trong bối cảnh kinh tế nói chung đang suy thoái, tăng từ mức 6,3% một năm trước.

“Sẽ có những nhà cung cấp biến mất, nhưng công nhân lành nghề sẽ nhanh chóng tìm được việc mới”, Karsten Schulze, giám đốc điều hành của FDTech nói.

Người lao động của Volkswagen được cho phép tham gia tư vấn về những thay đổi ảnh hưởng đến điều kiện làm việc. Công đoàn IG Metall cam kết sẽ không sa thải bất kỳ nhân viên toàn thời gian nào ở Zwickau cho đến năm 2030.