Không phải lúc nào cũng là thương hiệu lớn, chi tiêu nhiều tiền, đã sản xuất được xe xăng là có thể thành công với ô tô điện. Thực tế, thách thức lớn nhất của lĩnh vực này nằm ở công nghệ phần mềm, một yếu tố mà nhiều hãng xe truyền thống không có lợi thế.

Anh Branden Flasch đã mua một chiếc xe điện ID4 của Volkswagen vào năm 2021 và mọi thứ đều hoàn hảo, ngoại trừ phần mềm. Hệ thống giải trí, các nút điều khiển trên màn hình cũng như việc tích hợp với điện thoại thông minh của ID4 là cả một cơn ác mộng.
The Verge cho biết anh Flasch gặp khó khăn khi muốn kết nối Apple CarPlay với chiếc xe cũng như cảm thấy phiền toái khi sử dụng hệ thống nút bấm. Khi quay xe, chỉ cần một cú quệt tay nhẹ trên phần nút bấm của vô lăng là đã có thể khởi động những chương trình không mong muốn.
Thực tế, anh Flasch không phải là khách hàng duy nhất phàn nàn về phần mềm của các xe điện của Volkswagen. Ngay cả hãng cũng đã hứa hẹn cập nhật các bản vá lỗi nhưng mãi chả thấy đâu.

Flasch không phải là người mới trong lĩnh vực xe điện vì ông đã sở hữu vài chiếc, bao gồm cả Tesla Model S. Nghề chính của Flasch là làm video trên Youtube về trải nghiệm với xe điện.
Ngay khi có người hỏi mua lại chiếc ID4 với giá chưa đến 1.200 USD, Flasch đã bán ngay lập tức để đổi lấy một chiếc ô tô khác.
“Thực ra không có nhiều dòng xe điện tốt như ID4. Về cơ bản chiếc xe này khá tốt nhưng phần giải trí và phần mềm thì dở tệ. Volkswagen đã chậm chân hơn trong khoản phần mềm so với những ông lớn xe điện cùng ngành”, Flasch nói.
Nỗi đau của 'phần mềm'
Vấn đề phần mềm xe điện tại Volkswagen đã góp phần khiến CEO Herbert Diess bị sa thải. Người lên thay là Oliver Blume đã tổ chức một cuộc họp cấp cao với hội đồng quản trị vào ngày 15/12/2022 để thảo luận về giải pháp cho phần mềm ô tô điện.
Cuộc đua xe điện đang căng thẳng khi nhiều hãng xe và startup mới nhảy vào ngành này và một sai lầm nhỏ cũng có thể làm nổi rộng khoảng cách. CEO Blume hiểu rằng nếu mắc sai lầm, ông cũng sẽ dễ dàng ra đi như người tiền nhiệm.
Mặc dù vậy, The Verge cho biết vấn đề phần mềm không chỉ của riêng Volkswagen mà của nhiều hãng xe muốn cạnh tranh với Tesla và Rivian. Xe điện là sự kết hợp giữa nhà sản xuất ô tô và một công ty phần mềm, do đó các hãng xe truyền thống sẽ nhận ra việc chuyển đổi sang mảng mới không dễ dàng như họ nghĩ.
Theo The Verge, xe điện không chỉ là một sản phẩm công nghệ mới mà còn là một cuộc cách mạng về phương thức sản xuất.
“Rõ ràng, phần mềm và trải nghiệm người dùng với xe điện sẽ trở thành trọng tâm của các nhà sản xuất. Hiện nay, không phải các bộ phận như động cơ là quyết định chiến thắng. Thay vào đó, phần mềm và trải nghiệm người dùng với xe điện mới là yếu tố chính quyết định thành công”, giám đốc phân tích Paul Waattii của AutoPacific nhận định.

Với tập đoàn Volkswagen, chủ sở hữu của hàng loạt thương hiệu như Audi, Porsche, Ducati và Bentley, cũng là hãng xe lớn nhất thế giới ngang hàng với Toyota, việc giải quyết vấn đề phần mềm để phát triển xe điện trở nên vô cùng cấp bách.
Tập đoàn này đã cam kết dừng sản xuất xe xăng truyền thống tại Châu Âu vào năm 2035 và xây dựng 6 nhà máy ắc quy điện tại đây, đủ để cung ứng hàng triệu ô tô điện mỗi năm. Volkswagen đã thừa nhận họ sẽ điện hóa toàn bộ sản phẩm, bao gồm cả những dòng xe thể thao hạng sang, để bắt kịp xu hướng.
Ngoài ra, tập đoàn cũng hy vọng thu nhập từ các dịch vụ đi kèm với việc bán xe và chú trọng vào phần mềm của xe. Các tính năng kết nối thiết bị, lưu trữ dữ liệu, tích hợp thương mại điện tử, trợ lý ảo... có thể mang lại lợi nhuận cho Volkswagen nếu khai thác đúng cách.
Chiếc xe ghê tởm?
Trong lĩnh vực xe điện, 'phần mềm' có thể liên quan đến nhiều thứ, từ các chương trình điều khiển các chức năng phức tạp như hỗ trợ lái tự động, quản lý pin, hướng dẫn đường hoặc cập nhật phiên bản mới cho việc tương tác với các thiết bị khác. Thậm chí, nó còn có thể liên quan đến hệ thống giải trí hoặc tích hợp điện thoại.
Tuy nhiên, tờ The Verge cho biết rằng Volkswagen thiếu hụt tất cả các yếu tố trên cho phần mềm của các chiếc xe của mình.
Ví dụ, chiếc ID3 bán tại thị trường Châu Âu, em gái của chiếc ID4 ở Mỹ, đã gặp trở ngại trong việc ra mắt do vấn đề phần mềm. Các dòng xe ID khác của Volkswagen cũng nhận phản hồi tiêu cực tại Trung Quốc khi màn hình thông tin gặp sự cố.
Tại Mỹ, nhiều người sử dụng xe ID đã ghi nhận các sự cố như màn hình không phản hồi, hiển thị thời gian sạc không chính xác, đồng hồ áp suất lốp sai, đầu sạc không mở khóa, lỗi tích hợp điện thoại thông minh và nhiều vấn đề khác.

Theo chuyên gia Will Kaufman của Edmunds, họ đã gặp rất nhiều lỗi phần mềm kể từ khi thử chiếc ID4 bản 2021 vào tháng 3/2022.
“Có quá nhiều vấn đề không mong muốn”, ông Kaufman thừa nhận.
Đương nhiên, việc phải đối đầu cạnh tranh với nhiều đối thủ mới trên thị trường là một phần của lý do khiến hãng xe lớn như Volkswagen vẫn chưa thể hoàn thành tốt. Tóm lại, việc từ bỏ sản xuất xe xăng truyền thống để chuyển sang lĩnh vực mới không hề dễ dàng.
Hiện nay, bên cạnh ID4 và ID3 của Volkswagen, trên thị trường còn có RAV4 của Toyota, Mustang Mach E, Huyndai Ioniq 5, KIA EV6, tất cả đều trong cùng phân khúc giá và nhắm đến cùng một đối tượng khách hàng. Do đó, việc ra mắt xe điện trước để tạo ấn tượng với người tiêu dùng là rất quan trọng, trong khi khả năng kỹ thuật có thể được cải thiện sau.
Nỗi lo sợ
Chuyên gia Kaufman của Edmunds nhận định một chiếc xe điện thường tích hợp nhiều công nghệ mới, và đây chính là lý do tại sao phần mềm trở nên cực kỳ quan trọng khi không chỉ giải trí mà còn điều khiển nhiều phần của xe.
Đồng quan điểm, giám đốc Waattii của AutoPacific cho biết lĩnh vực phần mềm không phải là mạnh mẽ của các hãng xe truyền thống và họ đang lo sợ trở thành nhà cung cấp cho các công ty công nghệ thay vì là người chủ đạo.
Đây là lý do mà Volkswagen quyết tâm phát triển hệ thống phần mềm của mình, mặc dù chưa hoàn chỉnh và đã nhận được nhiều phản hồi tiêu cực. Công ty không muốn trở thành một nhà cung cấp động cơ hay linh kiện cho một công ty công nghệ sản xuất xe điện chỉ vì phần mềm.

Trong khi đó, một số hãng xe khác đã quyết định chấp nhận việc hợp tác với các đối tác chuyên nghiệp để giao phần mềm, nhằm đảm bảo trải nghiệm cho khách hàng mà không quan trọng đến việc có thể phụ thuộc vào họ trong tương lai. Ví dụ, Volvo và Polestar đã hợp tác với Android Automotive của Google cho dòng xe điện UX của họ. Ford cũng sẽ sử dụng Android cho hệ thống phần mềm của xe điện vào năm sau.
Câu chuyện về việc một hãng xe nên tập trung vào sản xuất xe hay phát triển phần mềm đang gây ra nhiều tranh cãi, đặc biệt khi các công ty công nghệ như Apple cũng muốn tham gia vào thị trường để sản xuất một chiếc “iCar”.
*Nguồn: The Verge
