Lúc 6 giờ sáng, ngày thứ Tư, máy bay Boeing 737-800 PS752 của Hãng hàng không Quốc tế Ukraine gặp nạn, khiến 167 hành khách và 9 phi hành đoàn tử vong. Nhiều điều bất thường trong sự kiện đau lòng này, và nguyên nhân vẫn mơ hồ. Hai hộp đen đã được Iran thu thập, nhưng việc không trao trả chúng tạo ra thêm nhiều phức tạp trong cuộc điều tra.Diễn biến sự kiện vào sáng thứ Tư là gì?
Máy bay Boeing 737-800 của Hãng hàng không Quốc tế Ukraine rời sân bay quốc tế Tehran, Iran lúc 6h12 giờ địa phương để trở về Kyiv, Ukraine. Dự kiến cất cánh lúc 5:15 sáng, nhưng bị trễ 1 tiếng. Lúc 6:14, liên lạc tự động giữa máy bay và trạm kiểm soát không lưu (ADS-B) mất kết nối. Máy bay rơi 15km về phía bắc. Dữ liệu cuối cùng từ ADS-B cho thấy độ cao 2.416m so với mực nước biển, chỉ lên được 1,4 km trước khi tai nạn.

Không có sinh sống sót. Vadym Prystaiko, Ngoại trưởng Ukraine, cho biết chuyến bay PS752 có 82 hành khách Iran, 63 hành khách Canada, 11 người Ukraine (gồm 9 thành viên phi hành đoàn), 10 hành khách Thụy Điển, 4 từ Afghanistan, 3 Anh và 3 Đức. Không có người Mỹ nào trên chuyến bay. Thông tin về nạn nhân không trùng khớp, có thể do nhiều hành khách mang theo hai quốc tịch. Iran nói có 147 hành khách người Iran và chỉ có 2 người Canada.
Phía Ukraine và Iran tuyên bố gì?
Các tuyên bố đầu tiên của Iran và Ukraine sau vụ tai nạn có vẻ trái chiều.
Qassem Biniaz, một thành viên của Bộ Giao thông và Phát triển Đô thị Iran, cho biết một trong hai động cơ của chiếc 737-800 bốc cháy, khiến phi công không kiểm soát được máy bay. Nhưng tuyên bố này thiếu bằng chứng. Ngược lại, đại sứ quán Ukraine tại Iran cũng công bố trên trang web, loại trừ khả năng chiếc máy bay bị tấn công khủng bố hoặc bị bắn trước khi tai nạn.

Tuy nhiên, sau đó, thông báo trên trang web của đại sứ quán Ukraine tại Iran bị gỡ bỏ và thay bằng thông báo khác nói rằng quá sớm để kết luận điều gì. Một lần nữa, trái ngược với Qassem Biniaz, Giám đốc Tổ chức Hàng không Dân dụng Iran, Ali Abedzadeh, nói không có bằng chứng về sự cố kỹ thuật với chiếc 737-800.
Người phát ngôn quân đội Iran, Abolfazl Shekarchi, khẳng định vụ tai nạn của chuyến bay PS752 không liên quan đến quân đội Iran: “Thực sự là buồn cười. Hầu hết hành khách trên chuyến bay là thanh niên Iran. Mọi hành động của chúng tôi đều nhằm bảo vệ và phòng vệ quê hương và nhân dân Iran.”
Hộp đen thì sao?
Sau sự cố, hộp đen ghi lại dữ liệu chuyến bay và âm thanh buồng lái đã được Iran thu thập. Thông thường, những hộp đen này có thể giúp các nhà điều tra hàng không cũng như nhà sản xuất máy bay phân tích và đưa ra kết luận tương đối chính xác về nguyên nhân tai nạn. Tuy nhiên, Abedzadeh cho biết Iran sẽ không trả lại hộp đen cho Boeing, hãng sản xuất máy bay Mỹ. Thay vào đó, Iran và Ukraine sẽ hợp tác trong cuộc điều tra vụ tai nạn.

Michael Huerta, người từng là thành viên của FAA, cho rằng, vụ tai nạn xảy ra trên lãnh thổ Iran đã làm cho mọi sự cố trở nên phức tạp hơn nhiều: “Khác biệt là ở chỗ, một quốc gia mà chúng ta xem là đối thủ đang kiểm soát cuộc điều tra. Trong ngành hàng không toàn cầu, chúng tôi nghĩ rằng những chuyên gia kỹ thuật sẽ đóng vai trò quan trọng. Nhưng trong trường hợp này, Iran đang quyết định, nên chúng ta phải chờ xem sự kiện sẽ diễn ra như thế nào.”
737-800 có liên quan gì đến 737 MAX 8 gặp tai nạn hai lần vào 2018 và 2019?
Mô hình máy bay 737-800 khác biệt hoàn toàn so với chiếc 737 MAX 8, loại máy bay gây ra hai vụ tai nạn đau lòng vào tháng 10/2018 (Chuyến bay 610 của Lion Air) và tháng 3/2019 (Chuyến bay 302 của Ethiopian Airlines). 737-800 thuộc thế hệ 737NG (Next Generation), và chiếc máy bay 737-800 của Hãng hàng không Quốc tế Ukraine được sản xuất vào năm 2016, vừa được kiểm tra bảo dưỡng vào thứ 2 vừa qua. Tổng quan, 737 MAX được phát triển từ 737NG, thế hệ của 737-800.

Hiện nay, 737 MAX vẫn bị cấm bay, trong khi 737-800 và thế hệ 737NG của Boeing nói chung được coi là một loại máy bay khá an toàn. Trong khoảng 25 năm qua, đã có 7.092 chiếc 737NG được sản xuất và bán cho các hãng hàng không trên khắp thế giới. Tính đến nay, đã có 8 vụ tai nạn liên quan đến 737-800, hai vụ liên quan đến 737-700, và tai nạn của chuyến bay PS752 của Hãng hàng không Quốc tế Ukraine là vụ tai nạn nghiêm trọng nhất về mặt thương vong. Tỷ lệ 10/7000 chiếc gặp sự cố đã chứng minh rằng 737NG là một trong những mô hình máy bay an toàn nhất. Khác với 737 MAX sử dụng MCAS để đối phó với động cơ CFM International LEAP tạo ra góc tấn cao, 737NG có động cơ CFM56-7B do GE Aviation Mỹ và Safran Aircraft Engines Pháp hợp tác sản xuất.
Theo The New York Times
