Vùng Tây Bắc

Vùng Tây Bắc, còn được biết đến với tên gọi hoa ban, ban trắng, ban sọc, móng bò sọc (danh pháp khoa học: Bauhinia variegata), là một loài cây có hoa thuộc họ Đậu (Fabaceae), có xuất xứ từ vùng đông nam châu Á, từ miền nam Trung Quốc tới Ấn Độ.

Sinh thái và phân bố

Cây bụi lớn hoặc cây gỗ nhỏ, có thể đạt chiều cao từ 10-12 m. Tán cây dạng phân tán, thân cây dạng hợp trục. Cành non có lông mịn. Lá kép liền thân mọc cách nhau. Phiến lá dài khoảng 10-20 cm, rộng bản, hình tròn và lưỡng thùy ở gốc và đỉnh lá. Mặt trên phiến lá không có lông, mặt dưới có ít lông. Hoa mọc ra từ nách lá non. Hoa có 5 cánh, màu trắng có sọc hồng nhạt hoặc tím, đôi khi phớt tím có sọc tím đậm hơn, hồng nhạt có sọc đậm hơn. Đường kính hoa khoảng từ 8-12 cm. Mùa hoa vào tháng 3-4. Quả là loại đậu dài 15-30 cm, bên trong chứa vài hạt.

Cây thường rụng lá vào mùa khô hàng năm. Thường gặp ở rừng bán rụng lá, savan hoặc ven rừng, gần làng bản. Khí hậu thích hợp là nhiệt đới gió mùa hoặc cận nhiệt đới. Cây mọc tự nhiên hoặc được trồng rộng rãi ở miền Nam Trung Quốc, Việt Nam (tự nhiên chỉ có ở Tây Bắc), Lào, Campuchia, Thái Lan, Myanmar, Nepal, Ấn Độ.

Tên gọi và phân loại phụ loài

Danh sách các thứ

Theo Catalogue of Life, NCBI và The Plant List, hiện đang công nhận có 2 thứ/giống của loài này:

• Thứ/giống Bauhinia variegata var. candida
• Thứ/giống Bauhinia variegata var. variegata

Theo Tropicos, hiện đang công nhận có 4 thứ/giống:

• Thứ/giống Bauhinia variegata var. alboflava de Wit
• Thứ/giống Bauhinia variegata var. candida (Aiton) Buch.-Ham.
• Thứ/giống Bauhinia variegata var. chinensis DC.
• Thứ/giống Bauhinia variegata var. variegata L.

Tên khoa học đồng nghĩa

• Bauhinia chinensis Vogel
• Bauhinia decora Uribe
• Bauhinia variegata var. chinensis DC.
• Phanera variegata (L.) Benth.

Công dụng

Cây được trồng làm cảnh quan cho đường phố và khuôn viên. Hoa có thể ăn được, dùng làm nộm hoặc nấu canh. Gỗ dùng để làm các đồ dùng thông thường hoặc làm củi đun. Ở Ấn Độ, tuỳ vào liều lượng và cách chế biến, vỏ cây được dùng làm thuốc hàn vết thương, chữa bệnh ngoài da, loét và tràng nhạc. Chồi khô trị lỵ, ỉa chảy và giun; nước sắc từ rễ cây trị đầy hơi, trướng bụng và nọc rắn cắn.

Thư viện hình ảnh

Hoa ban màu trắng

Hoa ban màu tím

Ghi chú

• Germplasm Resources Information Network: Bauhinia variegata Lưu trữ ngày 05-01-2009 tại Wayback Machine
• Hoa ban - móng bò sọc