Buzz
Khám phá sâu hơn vào hành vi của con người.
Tại sao bạn sẵn lòng mua một sản phẩm giá 60.000 đồng với chính sách miễn phí giao hàng (freeship), nhưng lại do dự trước sản phẩm tương tự giá 40.000 đồng và phải trả thêm 20.000 đồng tiền giao hàng? Tại sao “cư dân mạng” luôn tranh cãi không dứt về những đặc điểm nổi bật của sản phẩm họ sở hữu hơn sản phẩm của người khác trên các diễn đàn, như giữa Macbook và PC, iPhone và Android, CocaCola và Pepsi, mặc dù chúng có những tính năng cơ bản khá tương đồng?
Đó là bởi vì tất cả chúng ta đều ảo tưởng - rằng mình là cá nhân hoạt động theo lý trí, suy nghĩ dựa trên những cơ sở đáng tin cậy và hành động có căn cứ xác đáng. Chúng ta nghĩ rằng đang điều khiển các quân cờ, nhưng thực tế chúng ta mới là những con tốt trong một trò chơi mà chúng ta không hiểu. Trên thực tế, chúng ta thường phi lý trí hơn chúng ta tưởng, thậm chí là thường xuyên hoặc có hệ thống. Đây là kết luận của Dan Ariely - Giáo sư Kinh tế học Hành vi tại Viện Công nghệ Massachusetts, thông qua hàng loạt thí nghiệm và ví dụ kỳ lạ trong cuốn sách Phi lý trí của ông - trong cuộc hành trình dẫn độ người đọc đến khám phá hành vi con người.
Chuyến hành trình đó bao gồm 12 điểm dừng – tương đương với 13 chương trong cuốn sách. Ở mỗi chương, tác giả mô tả một yếu tố (cảm xúc, khái niệm tương đối, các chuẩn mực xã hội...) ảnh hưởng đến hành vi và quyết định của chúng ta. Hãy cùng khám phá những điểm dừng:
' Điểm dừng đầu tiênChương 1: Sự thật về tính tương đối '
Để đánh giá một vật phẩm, chúng ta thường so sánh nó với các vật phẩm khác.
Để làm cho một sản phẩm trở nên hấp dẫn về mặt giá trị, hãy so sánh nó với các sản phẩm có giá cao hơn. Bạn không cần phải cố gắng bán một sản phẩm đắt đỏ, chỉ cần đặt nó cạnh một sản phẩm đắt tiền hơn là đủ. Việc quan trọng là phải có sự so sánh, vì chúng ta thường đánh giá mọi thứ dựa trên mối liên hệ với những vật phẩm khác. Điều này không chỉ đúng với các vật phẩm vật lý, mà còn đúng với những yếu tố trừu tượng như cảm xúc, thái độ và quan điểm. Ví dụ, để thu hút sự chú ý của người hẹn hò trong một bữa tiệc, bạn có thể đi cùng một người bạn trông giống bạn nhưng không quá thu hút (tuy nhiên, đừng nói cho người bạn đồng hành biết lý do bạn mời họ đi cùng!).
Việc so sánh có thể giúp chúng ta tăng thu nhập, tìm kiếm mối quan hệ... nhưng cũng có thể mang lại những vấn đề, vì nó thường gợi lên sự ganh đua và so sánh về tiền bạc, vật phẩm hiệu, thương hiệu điện thoại...
Hãy phá vỡ so sánh và khám phá độc nhất vô nhị.
Dừng chân thứ hai: Quan điểm sai lầm về cung và cầu được tóm tắt.
Ấn tượng ban đầu sẽ chi phối suy nghĩ và hành động sau này của bạn.
Chấp nhận mức giá đầu tiên là bước đầu tiên của sự quyết định.
Thách thức quan điểm truyền thống trong lĩnh vực kinh tế học.
'Xin chào thế giới! Phần 3: Giá trị của sự tự do '
Sự tự do có sức mạnh tác động lớn đối với ý thức của chúng ta. Chúng ta thèm khát những thứ miễn phí ngay cả khi chúng không thực sự cần.
Số 0 không chỉ đơn thuần là một con số. Nó thực sự là một sức hút mạnh mẽ, gần như không thể cưỡng lại. Sự khác biệt giữa 2 xu và 1 xu có thể nhỏ nhưng giữa 1 xu và 0 xu thì quả thật là khổng lồ! Do đó, các công ty thường xuyên sử dụng chiến lược miễn phí để thu hút khách hàng.
'Xin chào mọi người! Phần 4: Giá trị của các quy chuẩn xã hội '
Quy chuẩn xã hội và quy chuẩn thị trường thuộc hai thế giới hoàn toàn khác biệt. Nếu bạn dùng tiền để bày tỏ lòng biết ơn với mẹ vợ vì bữa ăn ngon, bạn có thể khiến bà mẹ phát điên. Nhưng những người lao động mong muốn được trả tiền, không phải nhận những ôm từ sếp. Chúng ta áp dụng các tiêu chuẩn khác nhau cho từng trường hợp. Nếu áp dụng sai, hậu quả có thể không lường trước: không có ai đòi 50 đô la sau mỗi lần 'giao tiếp' và cũng không ai hy vọng tìm kiếm tình yêu thực sự từ hoạt động thương mại dâm.
Bài học quan trọng là cần phải xác định và phân biệt rõ ràng các tiêu chuẩn mà bạn sẽ áp dụng trong mối quan hệ. Khi các tiêu chuẩn xã hội và tiêu chuẩn thị trường va chạm, mối quan hệ không thể trở lại như trước.
'Xin chào mọi người! Chương 5: Tác động của sự hưng phấn '
“Thường thì chúng ta tự cho rằng đã hiểu rõ bản thân, nhưng trong những khoảnh khắc phấn khích mãnh liệt, có những biến đổi tâm trạng bất ngờ và tất cả mọi thứ thay đổi.”
Ví dụ, các thanh thiếu niên có thể có tinh thần bình thường và kiểm soát hành vi của mình, nhưng khi rơi vào trạng thái hưng phấn, họ có thể bỏ qua việc sử dụng bao cao su khi thực hành quan hệ tình dục an toàn. Khi bị chỉ trích bởi sếp, trong những lúc tức giận, chúng ta có thể phản ứng mạnh mẽ hơn. Vì vậy, cần phải cẩn trọng với những tình huống mà bản năng đè bẹp lý trí của chúng ta.
