
Phương pháp 'trừng phạt' những kẻ xấu
Hồi còn ở Nam Phi, có một câu chuyện mà tôi thường nghe kể nhưng chưa bao giờ có cơ hội kiểm chứng. Theo truyền thuyết, ở một số bộ tộc, khi ai đó có hành vi xấu hoặc phạm lỗi, họ phải đứng một mình giữa làng. Mọi người trong bộ tộc sẽ tụ tập xung quanh và từng người sẽ liệt kê tất cả những phẩm chất tốt của họ thay vì chỉ nói về lỗi lầm.
Cho dù câu chuyện có thật hay không, nó cũng thể hiện sức mạnh của lời tốt đẹp. Một phiên bản khác của câu chuyện là trong bộ phim điện ảnh 'Cuộc sống tươi đẹp', khi mọi người nhắc nhau về những ảnh hưởng tích cực mà một người đã đem lại cho cộng đồng.
Hãy tưởng tượng nếu mỗi người chúng ta cũng yêu thương và thông cảm với bản thân như trong hai câu chuyện trên, thay vì tự trách mình như chúng ta thường làm. Yêu thương và thông cảm với bản thân không có nghĩa là xem nhẹ lỗi lầm hay khuyết điểm của mình, mà là tha thứ cho chính mình khi mắc sai lầm, để có thể tiếp tục hướng tới điều tốt đẹp hơn.
Đương đầu với thách thức đòi hỏi chúng ta phải có lòng can đảm. Đáng sợ khi nghĩ về việc biết điều gì về bản thân nếu nhìn sâu vào tâm hồn. Nếu chúng ta phải đối diện với một sự thật có thể ảnh hưởng đến mối quan hệ, thì sao? Tuy nhiên, đương đầu không có nghĩa là phải hành động một cách cưỡng ép. Đương đầu là hiểu rõ về những gì đã xảy ra và bối cảnh hiện tại, từ đó tìm ra ý nghĩa của những sự kiện mà ta đang đối mặt và áp dụng kiến thức đó để cải thiện tình huống.
Bước ra và đối mặt với sự thật yêu cầu chúng ta phải nhìn nhận suy nghĩ của mình mà không tin rằng chúng là chân lý tuyệt đối. Nhiều người cảm thấy tin tưởng vào những suy nghĩ mơ hồ, và càng lắng nghe chúng thì càng dễ chấp nhận chúng như sự thật. Đối mặt là bước đầu tiên để giải thoát bản thân khỏi cái bẫy này.
Thực tế, một trong những điều lạ lùng nhất của cuộc sống là chúng ta không thể thay đổi bản thân hay hoàn cảnh mà không chấp nhận thực tế hiện tại. Chấp nhận là điều kiện tiên quyết để thay đổi. Điều này đồng nghĩa với việc chúng ta phải chấp nhận thế giới tồn tại theo cách tự nhiên của nó, vì chỉ khi ngừng cố gắng kiểm soát mọi thứ, chúng ta mới có thể sống hòa bình với thế giới. Điều tương tự cũng đúng với thế giới tâm hồn của chúng ta: chỉ khi ngừng chống lại thực tại, chúng ta mới có thể thực hiện những nỗ lực xây dựng và có ích hơn.
Một cách hiệu quả để trở nên yêu thương và chấp nhận bản thân hơn là nhớ lại chính mình khi còn nhỏ. Cuối cùng, bạn không thể lựa chọn cha mẹ, hoàn cảnh kinh tế, tính cách hay ngoại hình của mình. Nhận ra rằng bạn phải đối mặt với những gì được đưa ra cho bạn là bước đầu tiên để đối xử với bản thân một cách tôn trọng và bao dung hơn. Bạn đã cố gắng hết sức trong tình huống đó và đã sống sót.
Tiếp theo, hãy nhớ về đứa trẻ bị tổn thương bạn từng là, và bây giờ đứa trẻ ấy đang đến với bạn, một người trưởng thành ở hiện tại. Bạn có lập tức coi thường đứa trẻ đó, trách móc nó, tự cho là nó phải chịu trách nhiệm và nói 'Đáng đời!' không? Dường như không. Thường thì bạn sẽ ôm lấy đứa trẻ đó, an ủi và yêu thương nó.
Biết làm thế nào để đối xử tử tế với chính mình
Vậy tại sao bạn không thể yêu thương và tha thứ cho bản thân như bạn đã làm với đứa trẻ kia?
Đối xử tử tế với bản thân trở nên quan trọng hơn bao giờ hết khi chúng ta đối mặt với những thách thức trong cuộc sống. Những người đang chịu đựng sự đau khổ từ sự tan vỡ của mối quan hệ, việc mất việc làm hoặc mất cơ hội thăng tiến thường tự trách và phê phán bản thân. Tiếng nói trong tâm hồn bắt đầu với những lời như 'nên làm như thế nào', 'giá mà đã...', 'tại sao không...' và câu tự trách kinh điển 'tôi không đủ tốt/tài giỏi'.
Ngoài ra, khi đối mặt với cảm xúc trong những thời điểm khó khăn, quan trọng là phải phân biệt được giữa cảm giác tội lỗi và sự hổ thẹn. Cảm giác tội lỗi xuất hiện khi bạn nhận ra mình đã sai và hối hận về hành động hoặc quyết định đã làm. Cảm giác này không dễ chịu, nhưng cũng cần thiết vì nó giúp chúng ta học từ sai lầm. Thực tế, xã hội cần cảm giác tội lỗi này để ngăn chúng ta tái phạm. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng thiếu cảm giác tội lỗi là một đặc điểm của những người mắc chứng rối loạn nhân cách.
Nếu cảm giác tội lỗi liên quan đến hành vi cụ thể thì sự hổ thẹn tập trung vào đặc điểm tính cách của một người. Sự hổ thẹn khiến cho người ta không nhìn thấy mình là người đã làm sai, mà thay vào đó, họ cảm thấy mình là người xấu. Điều này làm cho họ cảm thấy tự ti và không tự tin. Do đó, sự hổ thẹn hiếm khi dẫn đến hành động để sửa sai.
Thực tế, các nghiên cứu đã chỉ ra rằng những người cảm thấy xấu hổ thường có phản ứng tự bảo vệ, có thể là do họ muốn tránh tội, từ chối trách nhiệm hoặc thậm chí đổ lỗi cho người khác. Theo nghiên cứu, các phạm nhân thường biểu hiện xấu hổ khi bị giam giữ thường có khả năng tái phạm cao hơn so với những phạm nhân cảm thấy tội lỗi.
Vậy điều khác biệt chính giữa hai loại cảm xúc này là gì? Đó là tình yêu thương bản thân. Đúng là bạn đã mắc sai lầm. Đúng là bạn thấy hành động đó là tệ, và tất nhiên bạn cũng phải cảm thấy như vậy. Thậm chí bạn có thể đã thực sự làm điều sai lầm. Nhưng ngay cả trong trường hợp đó, hành vi sai lầm không làm bạn trở thành một con người tồi tệ không thể cứu rỗi. Bạn có thể sửa sai, xin lỗi và trả nợ với xã hội bằng cách làm việc, dù đó là giao hàng hoặc lao động công ích. Bạn có thể cố gắng học từ những sai lầm của mình và làm tốt hơn trong tương lai. Tình yêu thương bản thân chính là phương thuốc chữa trị cho sự xấu hổ.
Theo báo First News
