Sau khi Apple giới thiệu iOS 14 tại WWDC 2020, làn sóng tranh cãi giữa người hâm mộ Android và iFan xoay quanh khái niệm mới và quen thuộc: widget. Widget, những ứng dụng nhỏ bổ sung chức năng cho màn hình chính, đã trở thành đề tài nóng bỏng...Mặc dù widget lại trở nên rầm rộ gần đây, thực tế là Apple đã hỗ trợ chúng từ khá lâu, từ năm 2014 để chính xác hơn. Tuy nhiên, chúng được giữ trong một màn hình riêng biệt cho đến khi iOS 14 cho phép tích hợp chúng vào cùng một trang với các ứng dụng, thay vì một trang giao diện ít được sử dụng.Android, ngược lại, đã tích hợp widget từ thời điểm ban đầu. Widget là một trong những tính năng quan trọng của chiếc smartphone Android đầu tiên là T-Mobile G1. Android đã sở hữu một bộ sưu tập đa dạng các widget, từ những chiếc đồng hồ dễ thương, các cửa sổ thời tiết nhỏ xinh đến các panel lịch và sự kiện...
Đến thời điểm hiện tại, các widget trên Android dường như đã bị lãng quên. Các nhà sản xuất quyền lực như Samsung và Google không còn chú trọng nhiều đến widget trong những năm gần đây. Với việc Android không đặt tất cả ứng dụng trực tiếp lên màn hình chính mà vẫn giữ lại app drawer, widget vẫn là một phần của hệ thống, nhưng rõ ràng Google không còn quan tâm nhiều đến chúng. Trong khi đó, tại thời điểm này, Apple đã thay đổi hướng đi của mình.Tại sao Apple lại tập trung vào widget ở thời điểm này?
Tầm quan trọng của việc huấn luyện người dùng
Thêm widget “thực sự” trên iOS 14 có thể là một phần của chiến lược dài hạn của Apple. Đúng là Apple không xem widget như là một yếu tố cạnh tranh, họ đã lơ là nó trong nhiều năm mà không lo ngại về sự lãng quên từ phía người dùng. Sử dụng iPhone từ 6s Plus, 7 Plus, Xr đến iPhone 11, mình chỉ sử dụng widget cho các phím tắt để tắt wifi và Bluetooth.
Chuyển widget lên màn hình Home của iOS là một quy trình đơn giản, không phức tạp gì cả, và điều này không phải là do hạn chế kỹ thuật mà là vì tính tiện ích của nó. Có lẽ Apple chưa muốn đưa tính năng phức tạp như vậy lên một thiết bị đại diện cho sự đơn giản.
Thiết kế giao diện là một loại ngôn ngữ và người dùng cần nắm vững nó trước khi có thể tương tác một cách tự nhiên. Apple cần hướng dẫn người dùng cách cuộn, thu phóng, lướt trang và cả thao tác giữ để làm quen với giao diện phức tạp như widget. Để widget trở nên hiệu quả, cần có sự đầu tư đầy suy nghĩ và thiết kế để mang đến trải nghiệm mượt mà cho người dùng, ngược lại, sự phức tạp của nó sẽ là điều kiện để nó bị bỏ quên.
Những bài học từ việc giới thiệu cải tiến giao diện quá sớm
Trải nghiệm từ việc giới thiệu những cải tiến giao diện phức tạp mà thiếu sự cân nhắc kỹ thuật đã từng là điều mà Apple phải học từ đó. Khi Apple giới thiệu tính năng cảm ứng lực, được gọi là “Force Touch” trên Apple Watch và “3D Touch” trên iPhone, cùng lúc với việc ra mắt widget vào năm 2014.
Ý tưởng của 3D Touch thật sự rất đơn giản. Nhấn lên để kích hoạt, nhấn mạnh hơn để mở rộng thêm tính năng. Dường như hữu ích, nhưng 3D Touch cuối cùng lại trở thành một thất bại toàn diện.
Hầu hết ứng dụng cơ bản của Apple đều hỗ trợ 3D Touch, nhưng không phải tất cả. Ứng dụng của bên thứ ba thì hỗ trợ ít hơn, vì thực tế là ngay cả Apple cũng không tích cực thúc đẩy nó. Apple chưa bao giờ đưa 3D Touch lên tất cả các thiết bị iOS, và sau khi giải pháp đơn giản haptic touch xuất hiện, 3D Touch đã chính thức nằm trong quên lãng trên dòng iPhone 11.
Vấn đề nằm ở chỗ Apple giới thiệu 3D Touch “quá sớm”. Mặc dù lý thuyết là một tính năng tuyệt vời và hoàn toàn hữu ích, nhưng Apple đã thất bại trong việc 'đào tạo' và hướng dẫn người dùng sử dụng nó một cách thường xuyên.
Apple đang mở rộng cơ hội cho widget
Widget đã góp mặt trong iOS suốt 6 năm trời. Một số người sử dụng chúng hàng ngày, trong khi có người chỉ quan tâm một chút hoặc thậm chí không biết nó là gì. Lần này, Apple không rush, nếu bạn là người dùng từ lâu, có thể bạn sẽ thích sử dụng các tính năng khác như Shortcuts hoặc các ứng dụng bên thứ ba thay vì widget. Nhưng nếu bạn mới bắt đầu, Apple sẽ hướng dẫn bạn một cách kỹ lưỡng.Có thể có người chỉ trích sự chậm chạp của Apple, nhưng sự nhanh nhẹn của Android cũng không hẳn đã đem lại nhiều điều đặc sắc
Dù người dùng có thích widget như thế nào, nhưng nếu không có sự ủng hộ từ đám đông, bất kỳ tính năng nào cũng sẽ đọng lại. Có người hâm mộ Android có thể bảo rằng widget trên Android “cool” hơn, nhưng thực tế là hầu hết các nhà phát triển ứng dụng Android đã không còn quan tâm đến widget từ lâu.
Quan trọng không phải là làm trước, quan trọng là làm tốt
Trong sự kiện WWDC, Apple đã trình diễn khoảng một chục ứng dụng sử dụng widget, cả từ ứng dụng bản đầu tiên và ứng dụng bên thứ ba. Không có sự sáng tạo đặc sắc ở đây, chỉ đơn giản là cho thấy widget có ích. Apple đã giới thiệu các widget về thời tiết, chứng khoán, tin tức và ứng dụng theo dõi tập luyện.
Tuy nhiên, vẫn còn một số widget quan trọng thiếu sót. Các widget mạng xã hội chỉ cung cấp vài tính năng như hiển thị tin tức nóng và viết nhanh bài viết mới. Chưa có khả năng cuộn trên trang Facebook hoặc feed Twitter ngay trên widget. Các widget từ bên thứ ba cũng chỉ giới hạn từ các đối tác lâu dài như Nike và nền tảng chơi game Word With Friends. Apple không mang đến sự đổi mới hay sáng tạo mới cho widget, nhưng họ đã đưa chúng lên mặt bằng để tất cả người dùng đều biết về chúng.
Dĩ nhiên, Apple sẽ phải đối mặt với cáo buộc sao chép các tính năng từ Android, đặc biệt khi họ giới thiệu một tính năng mà Android đã có từ lâu nhưng lại diễn đạt bằng những lời hoa mỹ. Nhưng Apple không quá quan tâm đến điều đó khi chiến lược 'chờ và xem' của họ vẫn chứng minh sự hiệu quả. Apple chỉ triển khai công nghệ và tính năng mới khi họ cảm thấy nó hợp lý với người dùng.
Đã lâu Android không chú ý đến widget, và chúng ta hãy xem khi Apple tiếp cận, Google sẽ phản ứng thế nào?