Xã

Xã (chữ Hán: 社; tiếng Anh: township; tiếng Pháp: commune) là thuật ngữ chỉ các khu vực định cư khác nhau ở nhiều quốc gia. Xã có thể là khu vực nông thôn hoặc đô thị, ví dụ như xã ở Pháp (commune). Tại Úc, Hoa Kỳ và Canada, xã có thể chỉ những khu định cư nhỏ không đủ để được coi là đô thị.

Việt Nam

Tại Việt Nam hiện tại, xã là đơn vị hành chính thuộc cấp dưới của huyện, thị xã và thành phố trực thuộc tỉnh. Đây là cấp hành chính thấp nhất trong hệ thống quản lý địa phương.

Trước năm 1975, xã ở Việt Nam Cộng hòa là đơn vị hành chính cấp dưới của quận mà không phân biệt giữa nông thôn và đô thị. Những xã có mức độ đô thị hóa cao như Cần Thơ, Đà Nẵng, Mỹ Tho, Huế, Cam Ranh, Nha Trang, Quy Nhơn, Đà Lạt, Vũng Tàu, và Rạch Giá được gọi là thị xã (xã đô thị) và không còn thuộc cấp dưới của quận. Những thị xã này có địa vị tương đương tỉnh hoặc quận và có cấp quận nội thị trực thuộc.

Pháp

Xã hoặc thị xã (tiếng Pháp: commune) là cấp hành chính cơ bản nhất tại Cộng hòa Pháp. Một xã ở Pháp có thể là thành phố lớn như Paris với dân số trên 2 triệu người (khi đó commune có thể được dịch là thị xã hoặc xã thành thị), một thị trấn nhỏ vài nghìn người, hoặc một làng nhỏ với vài chục cư dân.

Từ năm 1837, các xã ở Pháp được công nhận là 'pháp nhân' (personne morale), điều này khiến việc hợp nhất các xã trở nên khó khăn, dẫn đến việc nhiều thành phố Pháp giữ nguyên diện tích từ khi thành lập. Ví dụ, thành phố Paris chỉ bao gồm một đơn vị xã với dân số khoảng 2 triệu người, trong khi vùng đô thị Paris bao gồm (thị) xã Paris và hơn 400 xã khác, tạo nên một trong những vùng đô thị lớn nhất thế giới với dân số trên 10 triệu.

Về mặt cấu trúc và chức năng, xã ở Pháp tương tự như xã ở Việt Nam Cộng hòa. Cả hai đều là đơn vị hành chính cấp dưới của tổng và quận (mặc dù sau này Việt Nam Cộng hòa đã bỏ cấp tổng), không phân biệt nông thôn hay đô thị. Một số xã thành thị (hay gọi là thị xã) trở nên tự trị, không còn phụ thuộc vào tổng và quận, và có địa vị tương đương tỉnh. Ví dụ, Paris ở Pháp và Đà Nẵng ở Việt Nam Cộng hòa đều là các (thị) xã tự trị với địa vị tương đương tỉnh.

Trung Quốc

Ở Trung Quốc, đơn vị hành chính thấp nhất sau huyện hay khu gọi là hương.

Úc

Tại Úc, từ 'xã' thường chỉ một thị trấn nhỏ hoặc một cộng đồng nhỏ trong vùng nông thôn. Thuật ngữ này chỉ dùng để miêu tả khu định cư mà không phải là một phân cấp hành chính cụ thể. Xã được quản lý bởi một hội đồng ở cấp cao hơn.

Hoa Kỳ

Ở Hoa Kỳ, có hai loại xã khác nhau. Một tiểu bang có thể có cả hai loại xã, và ở những tiểu bang này, các địa giới của chúng thường trùng lặp với nhau.

• Xã khảo sát là một đơn vị đo đạc đất mà Hệ thống Khảo sát Công thổ Hoa Kỳ quy định.
• Xã dân sự là một đơn vị hành chính địa phương, thuộc về một quận của Hoa Kỳ, do đó, địa giới của xã không được phép vượt ra ngoài phạm vi của quận, điều này khác với các thành phố có thể trải dài qua nhiều quận.