Một trong những nguyên nhân khiến đua xe nói riêng, tình trạng tội phạm nói chung tiềm ẩn nguy cơ phức tạp chính là sự tiếp tay từ hành vi độ xe, chế xe
Cuối tuần trước, Công an quận Bình Thạnh (TP HCM) thực hiện lệnh bắt khẩn cấp 25 cá nhân có hành vi gây rối trật tự công cộng. Đây là những thiếu niên tạo ra vụ tụ tập chạy xe thành đoàn, so sánh tốc độ trên cầu Sài Gòn vào đêm 15-8.
'Ngựa non thích đá'
Vào đêm 15-8, một đám đông người đi xe máy từ đường Nguyễn Hữu Cảnh (phường 22, quận Bình Thạnh) quẹo vào đường Võ Nguyên Giáp rồi tiến vào làn ô tô trên cầu Sài Gòn.
Với hầu hết các phương tiện đã được sửa đổi, thay đổi cấu trúc, việc điều này khiến cho đoàn xe này vang vọng khắp nơi, với tiếng gầm rú và tiếng động vật nhiều. Nhiều thanh niên cảm thấy phấn khích và thể hiện bằng cách tăng ga, làm đầu xe bốc cháy trong nhóm.
Cảnh quay với 4 lượt đi lại trên cầu Sài Gòn đã khiến nhiều người hoảng sợ. Công an quận Bình Thạnh phối hợp với Phòng CSGT Đường bộ - Đường sắt (PC08, Công an TP HCM) đã có mặt và thành công trong việc chặn và bắt giữ nhóm 40 người này, trong đó có 'anh hùng' không có bằng lái, cũng như 34 phương tiện đã được đưa về trụ sở. Sau khi sàng lọc, 25 người trong số này đã bị bắt khẩn cấp.

Vào đêm 15-8, cảnh sát đã thành công trong việc chặn bắt nhóm gây rối trên cầu Sài Gòn (TP HCM)
Có thể nhận thấy, đây chỉ là một trong số nhiều trường hợp cơ quan chức năng đã xử lý các nhóm trẻ trên đường thông qua nhiều biện pháp từ phạt hành chính đến phạt tù.
Gần đây, TAND huyện Hóc Môn đã tuyên án Nguyễn An Thịnh, Lê Phước Tấn, Võ Gia Bảo, Trần Quốc Hiền (từ 17 - 27 tuổi) với các mức án từ 1 năm 9 tháng tù đến 3 năm 6 tháng tù về tội 'Gây rối trật tự công cộng'.
Hồ sơ cho thấy vào ngày 3-5-2021, tại Quốc lộ 22, 4 người này đã tham gia tụ tập đông người, tăng ga, đánh võng. Họ còn xây dựng hàng rào xe để cổ vũ và xem biểu diễn, làm ảnh hưởng đến giao thông. Trong quá trình xét xử, 4 bị cáo thú nhận đã thành lập nhóm 'chat' trên Facebook để hẹn hò 'đua xe để thỏa mãn niềm đam mê tốc độ'. Trong đó, Thịnh đã chạy với vận tốc 120 km/giờ trong 2 lần so tốc độ.
Mới đây, trả lời phỏng vấn báo chí về vấn đề thanh thiếu niên gây rối trật tự công cộng bằng việc tụ tập chạy xe, đại diện của PC08 cho biết với sự quyết tâm cao của các lực lượng Công an TP HCM, đặc biệt là lực lượng CSGT trong công tác phòng ngừa, đấu tranh, tình trạng thanh thiếu niên tụ tập, di chuyển thành đoàn, gây rối trật tự công cộng trên địa bàn thành phố đã giảm đáng kể. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại những diễn biến phức tạp, phương thức hoạt động tinh vi hơn.
Để ngăn chặn từ gốc rễ, lực lượng chức năng TP HCM đang tăng cường hoạt động của tổ H - tổ chuyên đề phòng chống đua xe.
Các biện pháp liên tục, quyết đoán
Một trong nhiều nguyên nhân gây ra tình trạng tội phạm, đặc biệt là hành vi độ xe, chế xe, được chỉ ra là nguy cơ phức tạp. Nhận thức rõ vấn đề này, lực lượng chức năng luôn coi việc loại bỏ các lò độ xe, chế xe là công việc quan trọng, thường xuyên.
Tháng 3 vừa qua, thông tin từ Hội nghị triển khai nhiệm vụ công tác năm 2023, lãnh đạo Công an TP HCM nhận định trên địa bàn thành phố có nhiều lò độ, chế xe, là nơi các tội phạm cướp giật, gây rối trật tự công cộng sử dụng phương tiện để thực hiện tội ác. Từ đó, đại tá Mai Hoàng, Phó Giám đốc Công an TP HCM, đề ra yêu cầu phải xử lý tận gốc các lò độ xe, chế xe.

25 trong số 40 người đã được đưa về trụ sở đã bị bắt khẩn cấp
Ngày 1-5, PC08 thông tin rằng trước dịp nghỉ lễ 30-4 và 1-5, đơn vị đã tham mưu Công an TP HCM tổ chức hội nghị trực tuyến để kiểm tra và xử lý các lò độ xe, các tiệm sửa xe nghi độ xe và các cơ sở sản xuất, kinh doanh phụ tùng, linh kiện phục vụ độ xe trên toàn thành phố. Công an TP HCM đã thống nhất thành lập 5 tổ kiểm tra cấp thành phố. Từ hoạt động của 5 tổ và các tổ khác thuộc Công an TP Thủ Đức và Công an 21 quận, huyện, hàng loạt cơ sở với vô số phương tiện độ xe, chế xe đã được phát hiện.
Vào tháng 6, PC08 đã phối hợp với các đơn vị liên quan để thành lập 6 tổ công tác kiểm tra đồng loạt 8 cơ sở tại các quận, huyện trên địa bàn TP HCM. Qua đó, nhiều cơ sở gia công, kinh doanh phụ tùng, linh kiện không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc đã được phát hiện...
Trong tháng 7, tại chương trình Dân hỏi - chính quyền trả lời với chủ đề 'Giữ gìn trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn TP HCM', Thiếu tướng Lê Hồng Nam, Giám đốc Công an TP HCM, đã thông tin về 4 nhóm giải pháp mà lực lượng sẽ tăng cường thực hiện để bảo vệ an ninh, trật tự trên địa bàn. Trong đó, lực lượng CSGT và Công an thành phố sẽ tập trung vào việc tiêu diệt các lò độ xe, chế xe. Theo Giám đốc Công an thành phố, các đối tượng sử dụng xe từ các lò độ xe, chế xe để đua xe hoặc thực hiện các hành vi cướp giật trên đường phố. Công an thành phố sẽ tập trung lực lượng, chủ động xử lý tận gốc vấn đề này.
Trước các biện pháp này, nhiều người dân tin rằng việc vi phạm pháp luật sẽ giảm đi. 'Khi không còn đất sống cho việc đua xe, nhiều đối tượng sẽ không còn tự tin vào sức mạnh của phương tiện mà họ sử dụng, khiến cho sự ngông cuồng cũng sẽ phai nhạt' - ông Trần Thanh Quế (dân cư tại quận 12, TP HCM) nhận định.
Phương pháp chữa trị sự nông nổi
Tiến sĩ quản lý giáo dục Nguyễn Vinh Quang (người sáng lập Tổ chức Hướng nghiệp quốc tế Mr.Q) cho biết vì ở tuổi teen, thanh thiếu niên dễ bị cuốn vào những hành động mạo hiểm và thiếu trách nhiệm do nhiều yếu tố, bao gồm sự muốn thể hiện cái tôi, khả năng đánh giá rủi ro kém, thiếu hiểu biết về hậu quả nghiêm trọng mà hành vi của họ có thể gây ra...

Lực lượng chức năng kiểm tra một cơ sở nghi độ xe
Cần sự can thiệp đúng đắn từ cộng đồng và hệ thống giáo dục để ngăn chặn những hậu quả từ các nguyên nhân trên. Gia đình, trường học và cảnh sát cần hợp tác chặt chẽ để áp dụng các biện pháp giáo dục, hỗ trợ thích hợp, thậm chí răn đe, trừng phạt nếu cần. Quan trọng nhất là những thanh thiếu niên cần được giáo dục về ý nghĩa và giá trị của cuộc sống, được trang bị kỹ năng đối mặt với những thách thức mà thế giới thực đặt ra.
'Phương pháp chữa trị tính cách nổi loạn không chỉ phụ thuộc vào các cơ quan có liên quan mà còn phụ thuộc vào cộng đồng, gia đình và bản thân họ. Qua giáo dục, hướng dẫn và hỗ trợ, tôi tin rằng chúng ta có thể giúp thanh thiếu niên trở thành những công dân đạo đức và có trách nhiệm' - tiến sĩ Quang phát biểu.
