
Khả năng thích nghi với sự biến đổi về nhu cầu, thị trường hoặc mô hình kinh doanh là điều cần thiết khi xây dựng chiến lược thương hiệu, đặc biệt là trong các ngành có nhiều biến động.
Xây dựng chiến lược là quá trình đặt ra vấn đề của tổ chức và tạo ra các giải pháp cụ thể để giải quyết chúng. Tầm nhìn tổng thể là hoạch định chiến lược để đạt được mục tiêu kinh doanh cuối cùng và tạo ra giá trị cho cộng đồng.
Khi nói về việc xây dựng chiến lược, chúng ta thường nghĩ về quy trình như sau: nghiên cứu tình hình, xác định mục tiêu và đề ra kế hoạch từng bước để đạt được mục tiêu đó. Đây đã từng là phương pháp chính của hầu hết các doanh nghiệp. Tuy nhiên, thời gian dần thay đổi, yêu cầu cần sự linh hoạt hơn trong chiến lược.
Nhưng mọi thứ đang thay đổi. Các thương hiệu đang hoạt động trong một thời đại đầy rủi ro và không chắc chắn. Toàn cầu hóa, công nghệ mới, internet, dịch bệnh,... những yếu tố này đã làm thay đổi cách thức kinh doanh của nhiều ngành. Bán lẻ, du lịch, xuất bản,... tất cả đều đã thay đổi đáng kể so với vài năm trước.
Tất cả những không chắc chắn trên đều đặt ra thách thức lớn trong việc xây dựng chiến lược cho thương hiệu. Một kế hoạch kinh doanh kéo dài nhiều thập kỷ của các tập đoàn dầu khí có thể không phù hợp với một giám đốc điều hành của một công ty phần mềm, người phải đối mặt với áp lực đổi mới hàng ngày và do đó, cần sự linh hoạt trong chiến lược.

Chiến lược hiện đại không chỉ đơn giản là một phương pháp. Môi trường cạnh tranh luôn thay đổi. Nhu cầu của khách hàng biến đổi. Đối thủ cạnh tranh mới xuất hiện. Công nghệ cũ tiếp tục phát triển và sản phẩm mới được ra đời. Tất cả những yếu tố này đều đòi hỏi thương hiệu phải điều chỉnh. Ngay cả các doanh nghiệp truyền thống cũng đang nhanh chóng thích ứng sau đại dịch Covid 19. Họ nhận ra rằng độ trễ sẽ dẫn đến lạc hậu và thậm chí là biến mất khỏi thị trường.
Thích ứng với sự thay đổi là một yếu tố quan trọng trong mọi doanh nghiệp. Trong bài viết này, đội ngũ Vũ Digital sẽ cùng bạn đọc tìm hiểu tại sao khả năng thích ứng lại quan trọng trong việc xây dựng chiến lược và xem xét cách các công ty sử dụng bốn năng lực cốt lõi để có lợi thế.
Lợi thế từ việc thích ứng không phải là một khái niệm mới. Nhà tiến hóa Charles Darwin đã sớm nhận ra sức mạnh của các loài sinh vật có khả năng thích nghi nhanh nhất khi môi trường sống biến đổi. Những loài lớn nhất, hung dữ nhất, nhưng không thể chịu đựng được sự nghiệt ngã của tự nhiên, sẽ ngay lập tức bị loại bỏ.
Trong lĩnh vực kinh doanh, lý thuyết tương tự được áp dụng – ý tưởng rằng chiến lược không phải lúc nào cũng là việc lập kế hoạch từng bước một cách cẩn trọng, và rằng tốc độ cùng tính linh hoạt có thể tạo ra lợi thế cạnh tranh – được nhấn mạnh. Một số nhà kinh tế như Henry Mintzberg, Richard R. Nelson,… đã phát triển lý thuyết chiến lược dựa trên quan điểm này.
Theo họ, khi mô hình của công ty lẫn của ngành liên tục biến đổi và ngày càng khó để đưa ra những dự đoán chính xác, chúng ta cần sẵn sàng đổi mới và đón nhận những biến số đó. Điều này tạo ra một ranh giới phân biệt giữa các thương hiệu áp dụng phương pháp Vũ gọi là “điều chỉnh nhanh” và những thương hiệu theo đuổi phong cách “cổ điển”.
Trong quá trình xây dựng chiến lược “cổ điển”, nhà lãnh đạo sẽ tập trung vào một chiến lược duy nhất. Họ lập kế hoạch kỹ lưỡng, phân tích tình huống, dự đoán kết quả và triển khai các hoạt động cụ thể. Các bước được thực hiện theo trình tự. Từ A đến B, từ B đến C, từ C đến D. Cứ như vậy cho đến khi đạt được kết quả cuối cùng.
Trọng tâm của phong cách ‘cổ điển’ là lợi thế cạnh tranh bền vững. Thương hiệu không thể thay đổi môi trường cạnh tranh trong ngành một cách nhanh chóng. Chẳng hạn, việc một thương hiệu xe hơi vượt trội hơn mọi đối thủ khác là rất khó xảy ra. Sự khác biệt giữa các công ty gần như không có. Vì vậy, lợi thế của phong cách ‘cổ điển’ thường dựa trên quy mô, uy tín thương hiệu hoặc năng lực sản xuất.
Ngược lại, sự quan tâm của các công ty ‘điều chỉnh nhanh’ không tập trung vào một tình huống duy nhất. Một chiến lược đơn lẻ có thể không đủ để theo kịp với những thay đổi. Công ty cần liên tục đổi mới trọng tâm chiến lược, sản phẩm, mô hình kinh doanh; thử nghiệm và chọn ra những kết quả hứa hẹn nhất. Sau đó, họ tối ưu hóa phương án được chọn trước khi lặp lại quy trình một cách liên tục.
Quy trình của chu trình điều chỉnh này bao gồm ba giai đoạn: đổi mới – lựa chọn – phát triển. Hình minh họa dưới đây sẽ giúp bạn đọc hiểu rõ hơn.

Quy trình xây dựng chiến lược từ khả năng điều chỉnh
Để ứng phó với sự thay đổi, thương hiệu ưu tiên tốc độ thay vì sự an toàn. Phân tích chi tiết hoặc đặt ra những yêu cầu chính xác tuyệt đối là một sự lãng phí thời gian và nguồn lực. Bằng cách thử nghiệm ý tưởng nhanh chóng và hiệu quả hơn so với đối thủ, thương hiệu có nhiều cơ hội để tạo ra giá trị khác biệt và nắm bắt xu hướng mới.
