Xe điện bay Trung Quốc: Giá hơn 3 tỷ đồng, dự kiến sản xuất hàng loạt năm 2025, vượt qua mọi chướng ngại vật và tắc đường

Startup được Xpeng hỗ trợ vừa thử nghiệm 'máy bay 4 bánh', một sản phẩm được kỳ vọng sẽ thay đổi cách con người di chuyển.

Startup sắp phá sản chuẩn bị ra mắt xe điện bay

Tại sự kiện ở Dubai, một chiếc “máy bay” hai chỗ ngồi có cánh chim mòng biển bay lên, lơ lửng ở độ cao 30 mét và hạ cánh nhẹ nhàng. Đám đông quan sát đã reo hò nhiệt tình.

Trong những tháng gần đây, Xpeng Aeroht - startup được hãng xe điện Xpeng của Trung Quốc hỗ trợ - đã thử nghiệm 2 chuyến bay đầu tiên cho máy bay của mình. Một thử nghiệm kéo dài gần 90 giây gần đảo Palm Jumeirah ở Dubai vào tháng 10 và buổi còn lại ở Quảng Châu, Trung Quốc.

Người sáng lập công ty - tỷ phú He Xiaopeng, cùng các đồng nghiệp đang đầu tư mạnh mẽ để vượt qua rào cản pháp lý và chiếm lĩnh thị trường trị giá 1 nghìn tỷ USD, được dự đoán sẽ thay đổi cách di chuyển của con người.

Aeroht là startup thành lập năm 2013 bởi Zhao Deli (45 tuổi). Zhao gặp He, nhà sáng lập Xpeng, năm 2020 sau một thập kỷ khó khăn giúp công ty tránh phá sản. Không lâu sau, He và Xpeng đầu tư vào Aeroht và đổi tên thành Xpeng Aeroht. Công ty đặt trụ sở tại Quảng Châu, có trung tâm R&D ở Thâm Quyến và Thượng Hải, tăng từ 10 nhân viên năm 2020 lên hơn 700 người vào tháng 7/2022.

Zhao nổi bật tại GITEX - hội nghị thương mại lớn ở Dubai. Gian hàng của Xpeng Aeroht được Thủ tướng UAE ghé thăm, thu hút du khách chụp ảnh với mẫu xe, biến gian hàng trở thành điểm nóng nhất sự kiện.

Sự đón nhận nhiệt tình trái ngược với khó khăn các startup phải đối mặt. Lilium, Joby Aviation và Archer Aviatron đã khiến nhà đầu tư ngạc nhiên với đợt niêm yết tỷ đô, nhưng nay cổ phiếu xuống mức thấp. KittyHawk - startup của đồng sáng lập Google Larry Page, đã đóng cửa vào tháng 9.

Hầu hết nhà đầu tư dự đoán nhiều công ty phải đóng cửa và sẽ có sáp nhập trong những năm tới, dù đơn đặt hàng tăng dần, theo nghiên cứu của Horizon Aircraft.

Brian Gu - chủ tịch Xpeng, tại sự kiện GITEX ở Dubai: “Ô tô bay đang trở thành hiện thực và chúng tôi cho rằng đây là thời điểm lý tưởng để đầu tư vào lĩnh vực này. Ngành này đã có nhiều tiến bộ kỹ thuật, từ giảm trọng lượng đến tránh vật cản và điện khí hóa.”

Chiếc ô tô bay của Aeroht thử nghiệm ở Quảng Châu là một sản phẩm xuất sắc. Nhiều mẫu eVTOL không có bánh xe và không thể chạy trên đường. Trong khi đó, mẫu xe thế hệ thứ 6 của Aeroht có khả năng chạy êm trên đường, giống ô tô hơn máy bay có bánh xe.

Mẫu xe này được thiết kế để chạy trên đường 90% thời gian, chỉ bay lên khi gặp tắc đường hoặc vật cản. Nhà sáng lập cho biết trong một cuộc phỏng vấn rằng xe này có 4 động cơ điện và 8 cánh quạt, dự kiến sản xuất hàng loạt vào năm 2025.

Zhang ước tính giá xe khoảng 1 triệu NDT (140.000 USD), thấp hơn nhiều so với giá taxi bay của Joby (1,3 triệu USD). Ô tô bay của Aeroht có giá hợp lý nhờ tận dụng chuỗi cung ứng của Xpeng trên khắp Trung Quốc.

Công nghệ mới nhưng hứa hẹn sinh lời cao

Một số ý kiến cho rằng hiện còn quá sớm cho ý tưởng táo bạo này. Dù vậy, có người vẫn đặt niềm tin và đầu tư.

Zhang Junyi, đối tác của công ty tư vấn Oliver Wyman, người từng hỗ trợ thành lập công ty đầu tư Nio Capital, cho biết, các nhà đầu tư tìm kiếm “Tesla của ngành ô tô bay”. Bà nhận định thị trường này có thể phải mất 10-15 năm để nở rộ, nên “đầu tư vào ngành này là một cuộc chạy marathon khó khăn”.

Những dự án phát triển eVTOL đã được bắt đầu từ ít nhất một thập kỷ trước. Trong thời gian tới, ngày càng nhiều người tham gia vào lĩnh vực này khi các nhà đầu tư muốn biến những khái niệm khoa học viễn tưởng thành hiện thực. Theo Morgan Stanley, eVTOL hoặc di chuyển trên không đô thị có thể trị giá 1 nghìn tỷ USD vào năm 2040.

Các doanh nghiệp Trung Quốc như Aeroht, Ehang và TCab Tech đã tham gia cuộc đua này trong khoảng nửa thập kỷ qua. Họ đã nuôi dưỡng thế hệ doanh nhân và nhà đầu tư để tái hiện thành công của ngành xe điện tại Trung Quốc.

Họ tận dụng lợi thế của chuỗi cung ứng rộng lớn, nguồn lao động lành nghề và thị trường nội địa mạnh, cùng sự hỗ trợ của các tổ chức lớn.

Warren Zhou, nhà đầu tư của Decent Capital và hỗ trợ TCab Tech, nhận định: “Mỹ không có nhiều doanh nghiệp chỉ ra đâu là lĩnh vực tiềm năng và có thể sinh lời. Trong khi đó, các đối thủ Trung Quốc đã lao vào và cạnh tranh với giá rẻ hơn. Điều này cũng sẽ xảy ra với eVTOL và ngành ô tô bay.”

Nhiều nhà đầu tư startup tên tuổi như IDG Capital, Sequoia China, GGV Capital và Hillhouse Capital, đều hỗ trợ Aeroht. Họ đã cung cấp hơn 500 triệu USD vào năm 2021 với định giá 1,5 tỷ USD.

Ngoài Aeroht, nhiều startup khác cũng nhận được hỗ trợ mạnh mẽ. AutoFlight có trụ sở tại Thượng Hải được 100 triệu USD từ nhà đầu tư châu Âu vào tháng 11 để phát triển taxi bay. Volant Aerotech, thành lập vào tháng 6/2021, đã thu hút hơn 14 triệu USD đầu năm nay.

Công nghệ hiện chưa hoàn thiện, phần lớn phụ thuộc vào phát triển pin với mật độ năng lượng cao hơn. Ô tô bay đòi hỏi nhiều năng lượng hơn và gặp thách thức về tải trọng, vì vậy pin cần nhẹ hơn và hiệu quả hơn so với pin xe điện. Pin Aeroht đang sử dụng trong các sản phẩm thử nghiệm là kết quả từ các nhà cung cấp nội địa.

Tuy nhiên, công nghệ không phải là mối bận tâm lớn nhất của các doanh nhân và nhà đầu tư; họ quan tâm đến tiềm năng thương mại và chấp thuận của cơ quan quản lý.

Một số công ty eVTOL như Ehang, niêm yết ở New York, đã bắt đầu tạo doanh thu. Năm nay, Ehang nhận đơn đặt hàng 160 phương tiện bay tự động từ Malaysia và Indonesia. AutoFlight's Prosperity nhận được 260 đơn đặt hàng vào tháng 8 từ hai công ty cung cấp dịch vụ tham quan và vận chuyển hàng hóa.

Trong khi đó, Vertical Aerospace của Anh đã có hơn 1.400 đơn đặt hàng trước cho máy bay của họ. Ngay cả Volkswagen ở Trung Quốc cũng ra mắt mẫu máy bay eVTOL không người lái chở khách đầu tiên vào tháng 7.

Để thúc đẩy thị trường mà Aeroht đang nhắm đến, họ cần hàng trăm đơn đặt hàng và biến nó thành một sản phẩm tiêu dùng. Tuy nhiên, điều này gặp rào cản pháp lý do chưa có quốc gia nào cho phép phương tiện bay tầm thấp hoạt động mà không có phi công được đào tạo.

Gần đây, Trung Quốc đã chỉ định một số tỉnh, gồm Hồ Nam, Giang Tây và An Huy, tìm hiểu lĩnh vực này. Điều đó mang lại hy vọng cho các startup như Aeroht khi công ty đang thảo luận với cơ quan quản lý nội địa để tìm địa điểm thử nghiệm.

Tham khảo từ Bloomberg