Buzz
Nhiều người có thể nhớ lại khi lần đầu tiên cầm trên tay một chiếc smartphone đời đầu. Đó là một thiết bị khác biệt, đắt tiền và đủ mới lạ để thu hút sự chú ý của đám đông tại các bữa tiệc. Tuy nhiên, chưa đầy một thập kỷ sau, việc không sở hữu một chiếc điện thoại thông minh mới trở nên bất thường.
Theo phân tích của Bloomberg về tỷ lệ mua và sử dụng xe điện hiện nay cũng đang diễn ra tương tự trên toàn cầu. Mỹ là quốc gia mới nhất vượt qua mốc quan trọng của xe điện: 5% doanh số bán ô tô mới chỉ chạy bằng điện. Theo phân tích, ngưỡng này báo hiệu sự bắt đầu của thời kỳ mà các ứng dụng công nghệ nhanh chóng lên ngôi.
Trong vòng sáu tháng qua, Mỹ, cùng với châu Âu và Trung Quốc - ba thị trường ô tô lớn nhất - đã vượt qua mốc 5%. Nếu Mỹ tiếp tục theo đuổi xu hướng được thiết lập bởi 18 quốc gia đi trước, một phần tư doanh số bán ô tô mới có thể sẽ thuộc về xe điện vào cuối năm 2025.
Tại sao mốc 5% lại quan trọng như vậy?
Hầu hết các công nghệ mới thành công như điện, TV, điện thoại di động, Internet, hoặc thậm chí cả đèn LED đều tuân theo mô hình chấp nhận công nghệ theo hình chữ S.
Ví dụ, với điện thoại thông minh, doanh số bán hàng ban đầu tăng chậm, sau đó tăng nhanh chóng khi smartphone trở nên phổ biến và chỉ còn một số ít người kiên quyết không thay đổi chiếc điện thoại cũ của họ.
Trong trường hợp của xe điện, mốc 5% dường như là quan trọng. Trước đó, doanh số bán hàng tăng chậm và không thể dự đoán được. Nhưng sau khi vượt qua mốc này, nhu cầu tăng lên nhanh chóng và sẽ trở thành xu hướng chính.
Vì vậy, không có gì đáng ngạc nhiên khi các quốc gia trên thế giới sẽ theo đuổi mô hình này. Hầu hết các khó khăn hiện tại là toàn cầu: thiếu hệ thống sạc công cộng đủ, ô tô đắt đỏ và nguồn cung hạn chế, cùng với việc người mua còn ít thông tin về xe điện. Tuy nhiên, sau khi vượt qua được mốc 5% đầu tiên, đám đông sẽ sớm chấp nhận và tuân theo.
Có thể thấy, mô hình chấp nhận ở Hàn Quốc bắt đầu từ năm 2021, rất giống với chặng đường mà Trung Quốc đã trải qua vào năm 2018 và tương tự như Na Uy sau khi vượt qua mốc 5% đầu tiên vào năm 2013. Các thị trường xe hơi lớn tiếp theo tiến gần đến mốc này trong năm nay bao gồm Canada, Úc và Tây Ban Nha.
Điểm mốc cao hơn đối với xe hybrid
Phần phân tích trước chỉ áp dụng cho các loại xe chỉ chạy bằng pin. Một số quốc gia, chủ yếu ở châu Âu, đã nhanh chóng sử dụng xe plug-in hybrid, có pin nhỏ hơn được hỗ trợ bởi động cơ xăng. Tính cả loại xe này, thế giới hiện chỉ có hơn 20 triệu xe điện trên đường. Số lượng này dự kiến sẽ tăng gấp đôi vào cuối năm sau, theo một báo cáo gần đây của các nhà phân tích tại BloombergNEF.
Vì sự đa dạng về công nghệ và sự hiểu biết của người tiêu dùng, giai đoạn đầu của việc chấp nhận plug-in hybrid trở nên không nhất quán. Mốc nhất quán cho xe hybrid không thể đạt được cho đến khi 10% xe mới có sẵn phích cắm.
Mỹ và Trung Quốc chủ yếu bỏ qua plug-in hybrid và chuyển sang xe điện hoàn toàn. Mỹ vẫn chưa đạt được mốc 10%.
Đằng sau việc mỗi quốc gia vượt qua mốc xe điện là các chính sách khuyến khích liên bang và tiêu chuẩn về ô nhiễm. Tại Mỹ, chính quyền Biden đã đưa ra lệnh hành pháp năm ngoái khuyến khích sử dụng xe điện, đặt mục tiêu là một nửa số phương tiện vào năm 2030 (bao gồm cả xe hybrid). Theo phân tích, Mỹ sẽ đạt được mục tiêu này trong vài năm tới.
Sự tăng trưởng tiếp tục cũng phụ thuộc vào khả năng của các nhà sản xuất ô tô và các nhà cung cấp của họ trong việc tăng sản lượng đủ nhanh. Volkswagen, Ford và BMW đều đặt mục tiêu khiến doanh số bán xe điện của họ đạt đến 50% trở lên vào cuối thập kỷ này.
Các nhà sản xuất ô tô cũng đặt mục tiêu của mình. Các nhà máy phải được nâng cấp và cấu hình lại chuỗi cung ứng. Để tiết kiệm chi phí, toàn bộ thiết kế xe phải được tập trung vào việc điện hóa. Ở châu Âu, khi 10% doanh số hàng quý của một nhà sản xuất ô tô là xe điện, con số này sẽ tăng gấp ba trong vòng hai năm.
Trước sau, thế giới cũng sẽ chuyển sang xe điện?
Cho đến nay, 90% doanh số xe điện trên thế giới đến từ Mỹ, Trung Quốc và Châu Âu. Điều này có nghĩa là một phần ba doanh số bán ô tô hàng năm trên toàn cầu vẫn chưa vượt qua mốc này.
Không có quốc gia nào ở Mỹ Latinh, châu Phi hoặc Đông Nam Á đã thực hiện được bước nhảy đó. Nếu muốn, họ không biết liệu các công ty khai thác quốc tế có thể đáp ứng kịp nhu cầu về pin hay không.
Tuy nhiên, doanh số xe điện trên toàn cầu đã tăng ba lần trong hai năm qua, theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế. Tất cả sự tăng trưởng ròng trong doanh số ô tô toàn cầu vào năm 2021 đều đến từ ô tô điện và đó là xu hướng mà BloobmergNEF dự báo sẽ tiếp tục. Năm nay có thể là một dấu mốc lớn đối với các phương tiện di chuyển trên đường mà không cần phích cắm.
Áp dụng phân tích đến toàn cầu, tỷ lệ xe hoàn toàn chạy bằng điện trên toàn thế giới đã vượt qua 5% lần đầu tiên vào năm ngoái. Bao gồm cả xe plug-in hybrid, thế giới có thể vượt qua mốc 10% vào một thời điểm trong năm nay. Nếu dự đoán đúng, nhu cầu dự kiến sẽ tăng nhanh chóng.
Tham khảo Financial Review
